World News in Pashto

په افغانستان کې د طالبانو حکومت په سیمه کې روانې جګړې او کړکیچونه د اندیښنې وړ بولي او ټینګار کوي چې ستونزې د خبرو له لارې حل شي. د طالبانو د حکومت بهرنیو چارو وزیر د بهرنیو هیوادونو سفیرانواو دنړیوالو سازمانو له استازو سره د روژه ماتې په غونډه کې په افغانستان باندې د پاکستان بریدونه وغندل او وویل چې پاکستاني ځواکونو په ختیځو او جنوب ختیځو ولایتونو کې بمبارد کې د ښځو او کوچنیانو په شمول ولسي خلک وژلي دي. امیرخان متقي وویل چې افغانستان د پاکستان له لورې له یو تحمیلي جنګ سره مخ دی او دافغانستان دفاعي اقداماتو کې په پوځي اهدافو تمرکز شوی دی. Читать дальше...

د افغانستان د سنیو د ملاتړ سازمان « امسو » وايي په هغه هیواد کې لا هم ډیری ښځینه خبریالانې، د ګواښونو او محدودیتونو سره سره، په پټه توګه خپلې خبریالۍ ته دوام ورکوي. دې سازمان په یوه تازه خپره شوې سروې کې ویلي، نږدې ۷۰ سلنه ښځینه خبریالانې د خپل امنیت د ساتلو لپاره اړې دي چې خود سانسوري وکړي. افغانه ښځینه خبریاله چې اړ ده خپل کار په بدل نوم پر مخ یوسي خو په خبره یې دا ورته ډېره ستونزمنه ده. هغه چې نه غواړي په دې راپور کې یې هم نوم خپور شي د غږ د بدلون په شرط ازادي راډيو ته وویل چې د خبریالانو پر وړاندې... Читать дальше...

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د ایران نوي مشر مجتبی خامنه ای ته د مبارکۍ پیغام ورلیږلی دی. هغه نن دوشنبې د مبارکۍ په پیغام ویلي،"روسیه د ایران لپاره د باور وړ شریک و، او وي به". د پوتین په ټکو،" په داسې حال کې چې پر ایران تیری شوی، په دغه لوړ مقام ستاسې ټاکنه زوړتیا او فداکاري غواړي". پوتین د نړۍ له لومړنیو ولسمشرانو دی چې د ایران نوي ټاکل شوي مشر مجتبی خامنه ای ته مبارکي ورکوي. د ایران د خبرګانو شورا پرون یکشنبې ناوخته د ایران د مخکني مذهبي مشر ایات الله علي خامنه زوی مجتبی خامنه ای د ایران د مشر په توګه وټاکه.

د امریکا او اسراییل په یوه برید کې د آیت ‌الله علي خامنه ‌يي تر وژل کیدو وروسته د ایران د خبرګانو شورا د یکشنبې په ورځ د مارچ په اتمه د هغه زوی مجتبی خامنه ‌يي د نوي مشر په توګه وټاکه. دا د اسلامي جمهوریت په تاریخ کې لومړی ځل دی چې زوی د خپل پلار سترمشر ځای ناستی کېږي. مجتبی خامنه‌ يي ډېر کم په عام محضر کې راڅرګند شوی او هېڅکله یې د دیني مدرسو له ټولګیو پرته ستروغونډو ته وینا نده کړې، خو بیا هم هغه د پردې تر شا یو پیاوړی او اغېزمن کس ګڼل کېږي چې د ستر مشر د دفتر او د ایران د امنیتي ادارو پر نږدې کسانو نفوذ لري. Читать дальше...

د طالبانو د حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پیژندنې ریاست سبا سه شنبې په ۲۳ولایتونو کې د واورې، باران او تالنده بریښنا اټکل کړی دی. په هغه خبرپاڼه کې چې هوا پیژندنې ریاست خپره کړې د کابل په ګډون په لغمان، کونړ، کاپیسا، پنجشیر، هرات، بادغیس، بدخشان او یو شمیر نورو ولایتونو کې د واورې او باران اټکل شوی دی.

په افغانستان کې د طالبانو د حکومت او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی که څه هم له تېرو دوه ورځو راهیسې ظاهرا کم شوی، خو ښکاري لا هم ډیورند کرښې ته نږدې په ځینو سیمو کې نښتې شوې دي. د ننګرهار او خوست یو شمېر اوسېدونکي او خبریالان وايي تېره شپه ارامه وه، خو د کرښې په اوږدو کې یې د سپکو ډزو غږونه اورېدلي دي. په همدې حال کې د تېرې فبرورۍ په ۲۶مه د پیل شویو دغه نښتو له امله له خپلو سیمو بې ځایه شوې ګڼې کورنۍ لا هم بېرته خپلو سیمو ته نه دي ستنې شوي او په امن سیمو کې له سختو ستونزو سره مخ دي. د ملګرو ملتونو د... Читать дальше...

که څه هم په وروستیو څو ورځو کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه یو څه ارامه شوې، خو د ډیورند کرښې په اوږدو کې لا هم نښتې روانې دي. د طالبانو دفاع وزارت د یکشنبې په ورځ ادعا وکړه چې د ننګرهار په لعل پوره ولسوالۍ کې يې د پاکستاني ځواکونو یوه بې پیلوټه الوتکه نسکوره کړې ده. دفاع وزارت په دې اړه نور جزیات ورکړي نه دي او هم پاکستاني چارواکو تراوسه په دې اړه څه ویلي دي. بل پلو، د پاکستان د اطلاعاتو او نشراتو وزیر عطالله تارړ ادعا کوي چې پاکستاني پوځیانو د جګړې له پیل راهیسې ۵۸۳ طالبان وژلي او ۷۹۵ نور يې ټپیان کړي دي. Читать дальше...

د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې نن دوشنبې له ۲۵سلنه لوړې شوې. له ۲۰۲۲کال راهیسې دا لومړی ځل دی چې د یوې بوشکې تیلو بیه ۱۱۷ ډالرو ته پورته کیږي. د ایران، امریکا او اسراییلو ترمنځ پیل شوې جګړه له هرمز تنګي د تیلو صادارت اغیزمن کړي. له دغه تنګي د نړۍ یو پر پنځمه برخه د تیلو صادارت تیریږي. د نړیوالو اژانسونو د راپور له مخې، د تیلو تولیدونکي هېوادونو نړیوالو بازارونو د تیلو عرضه کمه کړې ده. عراق، کویټ او قطر لا له وړاندې دا اقدام کړی. راپورونه وايي، متحده عربي امارات او سعودي عربستان هم غواړي ورته اقدام وکړي.

د مارچ پر اتمه د ښځو د نړيوالې ورځې د لمانځنې په وخت، په کراچۍ کې ښځو لاريون کړی دی. په دې لاریون کې د سيند صوبې د بېلابېلو سیمو په کارخانو او کروندو کې کار کوونکو ښځو ګډون وکړ. دوی وويل چې لا هم له بنیادي حقونو بې برخې دي او تنخاګانې یې هم تر نارينوو ډېرې کمې دي. دوی غوښتنه وکړه چې ښځو ته دې بشپړ حقونه او مناسب چاپېریال برابر کړل شي. په دې اړه د نیاز علي ويډيو راپور وګورئ.

د ایران د نوي مشر په توګه د مجتبی خامنه ای ټاکل کیدو غبرګونونه راپاولي دي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، "و به ګورو چې څه کیږي". هغه دا خبره پرون ناوخته د مجتبی خامنه ای له ټاکلو کیدو وروسته یوې اسراییلي رسنۍ ته کړې ده. ټرمپ مخکې خبرداری ورکړی و، که چیرته ایران د نوي مشر په ټاکلو کې لومړی د هغه تایید ترلاسه نشي، نو نوی مشر به "ډیر وخت دوام ونه کړي". بل پلو، چین بیا د ایران په چارو کې د امریکا او اسراییلو له هر ډول مداخلې سره مخالفت څرګند کړې دی. د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګایو جیاکون نن... Читать дальше...

د خیبر ضلعې د لواړګي (لنډيکوتل) اوسېدونکی اجمل خان له هغو کسانو څخه دی چې د پاکستان او په افغانستان کې د طالبانو د حکومتي سرتېرو ترمینځ د نښتو له وجې بې کوره شوی دی. نوموړی، د هغه ورور او زوی په وروستیو کې د نښتو پر مهال پر کور د هاوان مرمۍ لګېدو په پېښه کې ژوبل شول او کور یې ړنګ شو. د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره (یو اېن اېچ سي ار) وايي، د تېرې میاشتې له وروستۍ اوونۍ راهیسې د ډېورنډ کرښې په اوږدو کې د دواړو خواوو ترمینځ د نښتو له وجې په افغانستان کې شاوخوا ۱۱۵،۰۰۰ او په پاکستان کې څه باندې ۳،۰۰۰ تنه بې کوره شوي دي. Читать дальше...

مجتبی خامنه یي د ایران د اسلامي جمهوریت د نوي مشرپه توګه وټاکل شو. د ایران د خبرګانو د مجلس دارالانشا په سیمه ییز وخت دوشنبې د حوت په اتلسمه د سهار په لومړیو ساعتونو کې مجتبی خامنه‌ یي د اسلامي جمهوریت د نوي رهبر په توګه معرفي کړ. د دارالانشا په اعلامیه کې راغلي چې د خبرګانو مجلس د اسلامي جمهوریت د مشر ایالت الله علي خامنه‌ یي د وژل کېدو د خبر تر خپرېدو سمدستي وروسته فوق ‌العاده غونډه وکړه او د استازو د اکثریت په رأیو سره یې سید مجتبی حسيني خامنه یي د ایران د اسلامي جمهوریت د نوي مشر په توګه وټاکه. Читать дальше...