World News in Pashto

په جرمني او اسټراليا کې د ایران د حکومت مخالفو مظاهرچیانو په ملاتړ لاریونونه شوي دي. د لاریونونو ګډونوال وايي، په ایران کې وضعیت تر بل هر وخت زیات خراب شوی دی. په هغه هېواد کې د ډېسېمبر له ۲۸مې راهیسې د ګرانې ضد پیل شوې مظاهرې ژر په حکومت ضد احتجاجونو واوښتې. د بشري حقونو نړیوالې ادارې وايي، په څه باندې دوو اوونیو کې د مظاهرو پر مهال تر ۲،۰۰۰ زیات کسان وژل شوي او تر ۱۸،۰۰۰ زیات نیول شوي، خو مشال راډیو په خپلواکه توګه دا ارقام نه شي تاییدولای. تفصیل د رویټرز اژانس له ویډيوګانو په جوړ رپورټ کې.

په داسې حال کې چې امریکايي ولسمشر ډانلډ ټرمپ د کره سرچینو په حواله ویلي دي چې تهران د مظاهرچیانو وژل درولي او اعدامونه هم بندوي، راپورونه وايي په ایران کې د احتجاجونو شدت نسبتاً کم شوی دی. په ایران کې خلکو د ډېسېمبر پر ۲۸مه د ګرانۍ پر ضد مظاهرې پیل کړې چې ژر په حکومت ضد لاریونونو بدلې شوې. په وروستیو کې په ایران کې ګراني په بېساري ډول زیاته شوې او د نړیوالو اسعارو پر وړاندې د ایراني تومان ارزښت خورا ټیټ شوی دی. د بشري حقونو د څار یوې خپلواکې امریکا مېشتې ادارې د جنورۍ پر ۱۴مه د کره او تایید شویو... Читать дальше...

د نړیوال فضايي سټیشن څلور عمله نن پنجشنبې سهار مهال د ارام سمندر له غاړې سره راښکته شول. دا کسان وروسته له هغه مځکې ته ستانه شول چې د یوه ستورمزلي صحت خراب شو. د امریکا فضایي مرکز( ناسا) د دې ستورمزلیو د ستنیدو تصویرونه خپاره کړي. مایک فینکه او زینا کاردمن امریکایان دي، اولیګ پلاتونوف روسی دی او کیمیا یوی د جاپان دی، دوی ټول نن د امریکا د سان دیاګو له سمندرغاړې سره له فضا راښکته شول.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې هغه د ایران له پخواني ولیعهد رضا پهلوي سره خبرې نه دي کړې، او زیاته یې کړه، چې دی نه پوهیږي چې ایا ایرانیان به د هغه مشري ومني، او که دوی دا کار وکړي، نو دا به د ده لپاره ښه وي." ډونالډ ټرمپ په خپل دفتر کې له رویټرز اژانس سره په مرکه کې وویل: "رضا پهلوي ډیر ښه ښکاري، خو دی نه پوهیږي چې په خپل هیواد کې به یې څنګه هرکلی وشي. په ایران کې د روانو پراخو لاریونونو په ترڅ کې، د ژوندی دې وي پاچا او پهلوي به بیرته راشي شعارونه ډیر اوریدل کیږي.

تمه ده چې نن د واشنګتن په غوښتنه د ملګرو ملتو امنیت شورا د ایران په اړه بیړنۍ غونډه وکړي. د بخښني نړیوال سازمان هم په ایران کې د نورو کسانو د وژلو د مخنیوي په پار د امنیت شورا د دې غونډې هیله کړې ده. د ناروې په پلازمینې اوسلو کې میشت د ایران د بشري حقونو موسسې ویلي دي چې په ایران کې د لاریونونو له پيله تر اوسه لږ تر لږه درې زره څلور سوه اته ویشت لاریون کوونکي وژل شوي او په زرګونو نور ټپيان دي. د ایران د بهرنیو چارو ویر عباس عراقچي دا شمیرې ردوي او وایي چې یوازې څو سوه تنه وژل شوي او د دوی حکومت به وروسته دا شمیرې په ډاګه کړي.

په هرات ولایت د رکشاوو په فعالیت د محدودیتونو تر لګېدو وروسته، د ننګرهار ولایت د ترافیکو ریاست هم په دې وروستیو کې په جلال اباد ښار کې د رکشاوو فعالیت محدود کړی او د فعالیت لپاره یې ځانګړي مسیرونه ورته ټاکلي دي. خو دې اقدام په ننګرهار کې یو شمیر رکشا چلوونکي اندېښمن کړي دي. د جلال اباد ښار یو رکشا چلوونکی چې د خپلې ۱۱ کسیزې کورنۍ مشري هم کوي وايي، چې د ننګرهار د ترافیکو ریاست لخوا د رکشاوو پر فعالیت له دوه ورځو راهیسې د محدودیت له امله یې ګټه ډیره کمه شوې ده. ده د موضوع د حساسیت له امله د نوم نه خپرېدو او غږ بدلولو په شرط ازادي راډیو ته وویل... Читать дальше...

په افغانستان کې لاندی کول او د ژمي په موسم کې یې له غوښې استفاده دا د خلکو تر منځ په یو دود بدله شوی.خو نن سبا څنګه، ایا خلک لاندی کوي؟ بې وزلۍ دا دود هم پیکه کړی، که نه لا هم شته داسې کورونه چې شا او خوا ترې د لاندي غوښې د پخولو بویونه خپرېږي؟ معمولاً په مني کې کېږي، خو له غوښې یې بیا په ژمي کې استفاده کېږي. لاندی کول مخکې د افغانستان د بېلابیلو ولایتونو د اوسېدونکو تر منځ ډیر دود و خو اوس یو شمیر خلک وايي، د بېوزلۍ په پراخېدو دا دود هم د خلکو تر منځ پیکه شوی دی. د پکتیا ولایت اوسېدونکي فیصل ازادي... Читать дальше...

بي بي سي په خپل یو تازه راپور کې ویلي دي چې په افغانستان کې د طالبانو په لیکو کې اختلافات پیدا شوي دي. بي بي سي په خپل راپور کې، چې د جنورۍ پر ۱۵مه خپور شوی، ویلي چې د دې ښکارندويي د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده له هغه غږیز پیغامه کېږي چې نوموړي پکې له خپلمینځي اختلافاتو د ډډې کولو سپارښتنه کړې. مشال راډيو هغه غږیز پیغام نه دی اورېدلی او په خپلواکه توګه یې نه شي تاییدولای. د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد د جنورۍ پر ۱۵مه په بیان کې د بي بي سي راپور رد کړ او و یې ویل چې د طالبانو په لیکو کې اختلافات نه شته. Читать дальше...

طالبانو په ننګرهار کې اتلس تنه نیولي دي. دا کسان په شنیوارو ولسوالي کې په دې تور نیول شوې دي چې په پاکستاني روپیو یې راکړه ورکړه کوله. په ننګرهار کې د پولیسو د بیان له مخې چې نن خپور شوی دی، نیول شوي کسان به عدلي او قضایي ادارو ته وسپارل شي. د طالبانو د نوي قانون له مخې په افغانستان کې په بهرنیو اسعارو په ځانګړي ډول پاکستاني روپیو پیرل او پیرودل منع دي. وروسته تر دې چې د اکتوبر په میاشت کې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ د ډیورنډ کرښې په اوږدو جګړه وشوه او لارې بندې شوې، د کابل او اسلام اباد... Читать дальше...

په داسې حال کې چې واشنګټن د افغانستان، پاکستان، ایران او روسیې په ګډون د لسګونو هېوادونو وګړو ته د مهاجرت ویزو ورکولو بهیر ځنډولی دی، اسلام اباد وايي پر دې موضوع له امریکايي چارواکو سره په رابطه کې دی.د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر حسین اندرابي د جنورۍ پر ۱۵مه په اسلام اباد کې اوونیزې خبري غونډې ته په وینا کې هیله وښوده چې پاکستانیانو ته د "مهاجرت ورکولو بهیر ژر بحال" شي. نوموړي ټینګار وکړ چې د مهاجرت ویزو ځنډول د مهاجرت په اړه د امریکايي حکومت تګلارې ته د بیاکتنې د عمل برخه ده. دا تر هغې... Читать дальше...