World News in Pashto

په ايران کې د روانو حکومت ضد مظاهرو په ترڅ کې د وژل شويو کسانو شمېر له ۲،۰۰۰ اوښتی دی. په عين حال کې د امريکا ولسمشر ډانلډ ټرمپ خبرداری ورکړی دی چې که ایراني چارواکي د مظاهرچيانو وژنو ته دوام ورکړي، نو د امريکا لخوا به له سخت غبرګون سره مخامخ شي. په ایران کې خلکو د ډېسېمبر پر ۲۸مه د ګرانۍ پر ضد مظاهرې پیل کړې چې ژر په حکومت ضد لاریونونو بدلې شوې. هلته انټرنیټ بند کړل شوی او د بشري حقونو تنظيمونه وايي، ښايی د وژل شویو شمېر له هغو ارقامو لا زیات وي کوم چې دا وخت مخې ته راغلي دي. د رويټرز او فرانس پرېس خبري اژانسونو له ويډيوګانو جوړ راپور.

ټاکل شوې ده چې سبا پنجشنبې د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو جام د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيل شي. د دې سیالیو د لړۍ په لومړۍ ورځ به د هند او امریکا، زیمبابوې او اسکاټلنډ او تانزیا او ویسټ انډییز لوبډلې لوبې ترسره کړي. د افغانستان د کرکټ د نولس کلنو کشره لوبډله به خپله لومړۍ لوبه له جنوبي افریقا سره د جمعې په ورځ ترسره کړي. افغانستان د دغو لوبو لپاره د تیاریو په ترڅ دوه تمریناتي لوبې، له آسټرالیا او سریلانکا سره ترسره کړې. د دې سیالیو پای لوبه به د فبرورۍ په شپږمه ترسره شي.

د روغتیا نړیوال سازمان ( ډبلیو، ایچ، او ) او د روغتیا کلستر په یو راپور کې ویلي، په افغانستان کې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په میاشت کې د بیلابیلو ناروغیو له امله لږ ترلږه ۲۶۲ کسان مړه شوي دي. د ژمې په سختېدو سره په افغانستان کې د بیلابیلو موسمي ناروغیو له امله د مړینې د سلګونو پېښو خبر ورکړل شوی دی. د روغتیا نړیوال سازمان ( ډبلیو، ایچ، او ) او همکارې ادارې یې د روغتیا کلستر سه شنبه د جنورۍ ۱۳مه په یو راپور کې ویلي په افغانستان کې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په میاشت کې د بیلابیلو ناروغیو له امله لږ ترلږه ۲۶۲ کسان مړه شوي دي. Читать дальше...

روح‌الله عزیزي، چې د هرات ولایت له لوړو څخه د پاراګلایډر په وسیله الوتنې کوي وایي، دا ورته ښه بوختیا او تفریح ده او ذهني فشارونه یې کموي. نوموړي ازادۍ راډیو سره په خبرو کې هیله څرګنده کړه، که لازم امکانات ورته برابر شي، دې برخه کې به نور ځوانان هم وروزي او ځانته به د ګټې، وټې یوه ښه سرچینه برابره کړي. پاراګلایډر د الوتنې یوه سپورتي او تفریحي وسیله ده چې د ټوکر له چتر جوړه ده او له موتور پرته له لوړو څخه پرې الوت کېږي. دا وسیله د هوا د جریان په مرسته په اسمان کې حرکت کوي. افغان ځوان روح‌الله عزیزی... Читать дальше...

په ټول ایران کې د پراخو اعتراضونو د دوام په لړ کې، د امریکا د بهرنیو چارو وزرات په فارسي ژبه خپله ایکسپاڼه کې د ایران د حکومت هغې هڅې ته غبرګون وښود چې غواړي معترضان د "ترهګرو" په توګه معرفي کړي. دې وزارت په بیان کې لیکلي: "دا چې د اسلامي جمهوریت رژیم معترضان ‘ اخلالګر’ او ‘ترهګر’ بولي، نړۍ نشي غولولی." د دې وزارت په خبره " دا یوازې هغه ټاپې دي چې د تاوتریخوالي د توجیه لپاره کارول کېږي او له دې پرته بل څه نه دي." د اعتراضونو له زیاتېدو سره، ایراني چارواکو د معترضانو په وړاندې خپل چلند لا سخت کړی او هغوی یې "ترهګر" بللي دي. Читать дальше...

په تایلینډ کې يو کرین پر اورګاډي راپرېوتی چې له امله یې د اورګاډی له پټلۍ څخه وتلی او په نتيجه کې يې لږترلږه ۲۵ کسان وژل شوي او شاوخوا ۸۰ نور ژوبل شوي دي. دغه کرين د زيات سرعت د اورګاډي پر پروژې کار کاوه. د رويټرز اژانس له ويډيو جوړ راپور.

پاکستان تحریک انصاف (پي ټي ای) د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر محمود خان اڅکزی يو ځل بيا د خپل ګوند لخوا په قامي اسمبلۍ کې د حکومت مخالفه ګوندونو (حزب اختلاف يا اپوزيشن) د مشر په توګه نومولی دی.د پي ټي ای مشر بېرسټر ګوهر علي خان د جنورۍ پر ۱۳مه په قامي اسمبلۍ کې له رسنيو سره د خبرو په مهال وويل چې هغه هيله من دی چې محمود خان اڅکزی به د جنورۍ تر ۱۵مې په قامي اسمبلۍ کې د اپوزيشن د مشر په توګه اعلان شي. نوموړي زياته کړه چې د اڅکزي د نوماندۍ کاغذونه د قامي اسمبلۍ سپيکر سردار اياز صادق ته سپارل شوي دي.... Читать дальше...

د ټایلنډ په شمال ختیځ کې لږ تر لږه ۲۲ کسان هغه مهال ووژل شول چې یوساختماني جرثقیل د مسافر وړونکي اورګاډي پر سر ولوېد. په دې پیښه کې شاوخوا ۷۰ نور کسان ټپیان شول. د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې، دا پېښه د چهارشنبې په سهار، د جدې په ۲۴مه، د ناخون راچاسیما ولایت په سیکیو ولسوالۍ کې، چې د بنکاک څخه شاوخوا ۲۳۰ کیلومتره شمال ختیځ ته پرته ده، رامنځته شوه. د ځايي رسنیو د وینا له مخې، هغه جرثقیل چې د اورګاډي د پټلۍ د جوړولو لپاره کارول کېده، پر اورګاډي د تېرېدو پر مهال را ولوېده چې له امله یې څو واګونونه له پټلۍ څخه ووتل. Читать дальше...

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي چې دا مهال د پوهنې وزارت تر چتر لاندې په هیواد کې شاوخوا ۲۱ زره دیني مدرسې فعالې دي. د هغه په وینا، نږدې دوه نیم میلیونه زده ‌کوونکي په دغو مدرسو کې پردیني زده کړو بوخت دي. ښاغلي مجاهد د کندهار ولایت په یوې جهادي مدرسې کې د وینا پر مهال وویل چې طالبانو دیني او جهادي مدرسو ته ځانګړې پاملرنه کړې ده. د طالبانو ویاند همدارنګه ادعا وکړه چې عصري علومو ته هم پام شوی او ویې ویل چې ۱۲ میلیونه زده ‌کوونکي په ښوونځیو کې "د عصري علومو په زده‌ کړه بوخت دي." مجاهد زیاته کړه چې ښوونیز نصاب هم "اصلاح" شوی دی. Читать дальше...

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق یونیسف وايي، په ۲۰۲۶ کال کې اټکل کېږي چې په افغانستان کې به ۲۱،۹ میلیونه کسان چې ۱۱،۶ ملیونه یې ماشومان دي، بشري مرستو ته اړتیا ولري. یونیسف په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي چې په دې هیواد کې د خوندیتوب بحران لا ژور شوی او د زیږون پرعمربرابرې ښځې، ماشومان، ځوانان او منزوي شوې ډلې له زیاتېدونکو خطرونو سره مخ دي. یونیسف ویلي چې په بېړني ډول ۹۴۹،۱ میلیونه امریکايي ډالرو ته اړتیا لري تر څو ۱۲ میلیونه کسانو ته، چې په کې ۶،۵ میلیونه ماشومان شامل دي، د ژوند ژغورنې مرستې او بنسټیز خدمتونه چمتوکړي. Читать дальше...

په اسلام اباد کې د ستراتيژیکو مطالعاتو په مرکز کې د کتابتون مشر سید عابد حسین وايي، یو مهال به کتابتونونو ته ډېری خلک ورتلل خو اوس د خلکو پاملرنه کمه شوې ده. نوموړي د جنورۍ پر ۱۲مه مشال راډیو ته په یوه ځانګړې مرکه کې وویل چې د ټولنیزو رسنیو له راتګ، د ډيجيټل او پرلیکه (ان لاین) کتابتونونو له فعالېدو او د حکومت له کمې پاملرنې وروسته خلکو کتابتونونو ته ورتګ تر ډېره حده کم کړی دی. حسین وايي، حکومت اوس هم د کتابتونونو لپاره وخت په وخت فنډونه ورکوي خو که هغه پیسې پر ځای ولګول شي، ممکنه ده خلک یو ځل بیا کتابتونونو ته مخه وکړي. Читать дальше...

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، "که ایران معترضین اعدام کړي، له جدي اقداماتو سره به مخ شي". هغه پرون سه شنبې د سي بی اس خبرې شبکې د یو خبریال د هغه پوښتنې په ځواب کې چې ښايي د ایران حکومت نن چهارشنبې یو شمیر معترضین اعدام کړي؟ وویل،" تراوسه مو د اعدام څه اوریدلي نه دي، خو که ایران دا کار وکړي، له جدي اقداماتو سره به مخ شي". بل پلو، د ایران حکومت امریکا متحده ایالاتونه او اسراییل په دې هېواد کې د "بې ګناه کسانو" د وژلو مسوول ګڼلي دي. په ملګرو ملتونو کې د ایران دایمي استازي امیرسعید ایرواني په یو... Читать дальше...

ټاکل شوې ده چې نن چهارشنبې د افغانستان د کرکټ له نولس کلنو کم عمره لوبډله په یوه تمریناني لوبه کې له سریلانکا سره مخامخ شي. دا لوبه به چې د کابل په وخت د غرمې په دولسو بجود نامیبیا په پلازمینه ویندهوک کې پیل شي، د نولس کلنو لږ عمره کرکټ نړیوال جام ته د چمتوالي په ترڅ کې ترسره کیږي. تردې مخکې افغانستان د یکشنبې په ورځ په تمریناتي لوبه کې اسټرالیا ته ماتې ورکړه. ټاکل شوې د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو جام د جمعې په ورځ د مرغومې په ۲۵ د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيل شي.

د روغتیا نړیوال سازمان، WHO وایي، پر شیرینو او الکولي مشروباتو دې مالیه زیاته شي ځکه هغه له حده زیات ارزانه دي او دا د دې سبب شوي چې په خلکو کې د چاغي، شکرې او نورې ناروغۍ زیاتې شي. د دې سازمان په وینا د غټانو پرتله ماشومان او ځوانان ډیراغیزمن کیږي. د روغتیا نړیوال سازمان سپارښتنه کوي چې پردغو مشروباتو دې مالیې ولګول شي یا دې پرېمالیې زیاتې شي، ترڅو بیې یې ورسره لوړې شي چې په نتیجه کې به یې مصرف کم او په عین حال کې د روغتیا د برخې لپاره عواید زیات شي. د روغتیا د نړیوال سازمان مشر تیدروس ادهانم ګیبریسوس... Читать дальше...

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پرون سې شنبې د افغانستان لپاره د ملګروملتونو د مرستندویه ماموریت له سرپرستې جورجټ ګانیون سره په کتنه کې د دوحې د پروسې د پرمختګونو په اړه خبرې وکړې. د دې وزارت ویاند عبدالقهار بلخي پرون سې شنبې په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې په دې کتنه کې د دوحې د پروسې په چوکاټ کې د مخدره توکو په وړاندې د مبارزې او خصوصي سکتور د ملاتړ د کاري ډلو د پرمختګونو او راتلونکو ناستو او نورو اړوندو موضوعاتو خبرې وشوې او د بهرنیو چارو وزیر یادونه وکړه چې د دوی له اړخه د دې پروسې... Читать дальше...

ترکیه غواړي د افغانستان په شمال کې د سمنټو د تولید یوه نوې فابریکه جوړه کړي. د راپورونو له مخې دا خبره په جوزجان کې د طالبانو د والي دفتر د سې شنبې په ورځ کړې او ویلي یې دي چې دا ژمنه په مزارشریف کې د ترکیې جنرال قونسل مراد دیکمن د جوزجان له والي مولوي عبدالله سرحدي سره په کتنه کې کړې ده. د ترکیې جنرال قونسل په جوزجان کې د خپل هیواد د اوسنیو فعالیتونو او د راتلونکو انکشافي پروګرامونوپه اړه خبرې وکړې او ژمنه یې وکړه چې په نژدې راتلونکې به په دې ولایت کې له ۱۵۰ نه تردوه سوه ملیون ډالرو پانګونې د... Читать дальше...