«Թուրքիան ու Հայաստանը ուղիղ ցամաքային առեւտուր կանեն Վրաստանով»

Ներկայացնում ենք Al Monitor պարբերականում հրապարակված Direct Turkey-Armenia land trade to begin amid US-led Caucasus peace push հոդվածի հայերեն թարգմանությունը (կրճատումներով):

Թուրքիան եւ Հայաստանը համաձայնել են ուղիղ երկկողմ ցամաքային առեւտուր իրականացնել Վրաստանի միջոցով՝ վերացնելով տասնամյակներ տեւած վերաարտահանման մեխանիզմը: Այդ մասին Al-Monitor-ին տեղեկացել է երկու աղբյուրից:

Հայաստանի հետ հարաբերություների կարգավորման հարցերով Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչ համար Սերդար Քըլըչը եւ նրա հայ գործընկեր՝ Հայաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը 2025թ. սեպտեմբերին Հայաստանում անցկացրել էին իրենց վեցերորդ հանդիպումը:

Դրանից հետո Քըլըչը հանդիպել էր Թուրքիայի առեւտրի պալատների եւ ապրանքային բորսաների միության (TOBB) ղեկավար Ռիֆաթ Հիսարջըքլըօղլուի հետ՝ քննարկելու ձեռք բերված համաձայնության տեխնիկական մանրամասները:

Al-Monitor-ը դիմել է Թուրքիայի եւ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարություններին մեկնաբանություն ստանալու համար:

«Որոշումը կայացվել է որոշ ժամանակ առաջ, եւ տեխնիկական աշխատանքները շարունակվում են», - Al-Monitor-ին ասել է Թուրք-հայկական գործարար զարգացման խորհրդի փոխնախագահ Նոյան Սոյակը:

Մինչ այժմ երկու երկրների միջեւ ցամաքային առեւտուրն իրականացվում է վրացական միջնորդների միջոցով՝ անուղղակի վերաարտահանման գործընթացների շրջանակում: Վրաստան մուտք գործելիս Հայաստանի համար նախատեսված թուրքական ապրանքները պաշտոնապես վերակարգավորվում են որպես առանձին արտահանում:

Նոր համաձայնության համաձայն՝ Վրաստանով տարանցիկ բեռները այլեւս չեն դիտարկվի որպես վերաարտահանում: Առաքումները կպահպանեն իրենց սկզբնական արտահանման կարգավիճակը տարանցման ընթացքում՝ վերացնելով վրացական միջնորդ ընկերություններից օգտվելու անհրաժեշտությունը եւ հնարավորություն տալով ուղիղ երկկողմ առեւտուր վարել առանց փակ ցամաքային սահմանը բացելու: 

Հայաստանի վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ 2024 թվականին Թուրքիայի եւ Հայաստանի միջեւ երկկողմ առեւտրի ծավալը գերազանցել է 336 միլիոն դոլարը: 

Հայաստանի ներմուծումը Թուրքիայից կազմել է մոտ 335 միլիոն դոլար, որից մոտ 40%-ը իրականացվել է ցամաքային ճանապարհով Վրաստանի միջոցով: Սա նշանակում է, որ նոր սխեման հիմնականում օգուտ կբերի թուրք առեւտրականներին: 

Այս հոդվածը թարգմանվել եւ հրապարակվել է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան աջակցությամբ: Հոդվածում արտահայտված մտքերը պարտադիր չէ, որ արտացոլեն «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան կամ Մեդիամաքսի տեսակետները: