Швейцария АҚШга қурол сотишни тақиқлаб, бетарафлигини намойиш этди

Яқин Шарқдаги қуролли тўқнашувлар фонида халқаро майдонда кутилмаган ва шов-шувли сиёсий қадамлар кузатилмоқда. Ўзининг мустаҳкам бетарафлик тамойиллари билан танилган Швейцария АҚШнинг Эронга қарши ҳарбий амалиётларига нисбатан кескин муносабат билдирди. Zamin.uz ушбу тарихий қарор ва унинг Оқ уй учун оқибатларини таҳлил қилади.

Швейцария ҳукумати Эрон билан ҳарбий зиддият давом этаётган бир пайтда АҚШга қурол-аслаҳа ва ҳарбий техника экспортини расман тўхтатди. Расмий Берн бу қарорини мамлакатнинг ўн йилликлар давомида амал қилиб келаётган бетарафлик принципи билан изоҳлади. Баёнотда таъкидланишича, қуролли ихтилофларда иштирок этаётган томонларга ҳарбий технологиялар етказиб берилишига йўл қўйилмайди.

Вашингтон учун "кутилмаган зарба"

Аслида, Швейцария АҚШ ва Исроил Эронга қарши кенг кўламли ҳужум бошлаган 28 февраль санасидан буён Вашингтонга қурол сотиш учун янги лицензиялар беришни тўхтатиб қўйган эди.

• Ҳаво ҳудуди ёпилди: 14 март куни Швейцария АҚШнинг разведка учоқлари ўз осмони орқали учиб ўтишини ҳам ман этди.

• Иқтисодий кўлам: 2025 йилда АҚШ Швейцариядан 120 миллион долларлик ҳарбий маҳсулот импорт қилган бўлиб, у Берннинг иккинчи йирик харидори ҳисобланарди.

Таҳлилчи Ғайратхўжа Ғаффорхўжа ўғлининг фикрича, бу қарор шунчаки рамзий эмас. Швейцария ҳарбий саноати АҚШ мудофаа тизимлари учун ўта муҳим бутловчи қисмлар етказиб берувчи ҳисобланади ва бу чеклов Пентагон режаларига таъсир қилиши мумкин.

Трампнинг "асабий" баёнотлари ва яккаланиб қолган АҚШ

Эронга қарши уруш Вашингтоннинг халқаро майдондаги позицияси нақадар заифлашганини кўрсатди. Ҳатто НАТО бўйича яқин иттифоқчилар — Буюк Британия ва Франция ҳам Ҳўрмуз бўғозидаги низоларга аралашишдан бош тортмоқда.

1. НАТОга танқид: Доналд Трамп Европа давлатларини "қўрқоқлик"да айблаб, уларни Эрон билан можарода фаол бўлмаётгани учун кескин танқид қилди.

2. Молиявий босим: Пентагон урушни давом эттириш учун Конгрессдан қўшимча 200 миллиард доллар сўрамоқда, бироқ жамоатчилик ва мухолифатнинг босими Трампни чекиниш йўлларини қидиришга мажбур қилмоқда.

Эрон таслим бўлиш ниятида эмас

Гарчи АҚШ ва Исроилнинг интенсив зарбалари натижасида Эрон олий раҳбарияти ва қўмондонлиги орасида йўқотишлар бўлган бўлса-да, Теҳрон кутилганидан анча қатъиятлироқ қаршилик кўрсатмоқда. Бу эса Вашингтон учун уруш нафақат қимматга тушаётганини, балки унинг халқаро обрўсига ҳам путур етказаётганини англатади.

Хулоса: Швейцариянинг қарори Ғарб дунёсида АҚШнинг яккаланиб қолаётганидан далолат берувчи муҳим сигналдир. Берннинг "холис воситачи" мақоми яна бир бор амалда исботланди.

Ҳурматли ўқувчилар, сизнингча, Швейцария каби бошқа давлатлар ҳам АҚШга нисбатан шундай чекловлар жорий этадими? Бу қадам Яқин Шарқдаги урушнинг тўхташига таъсир қила оладими?