Мол-мулк тақиқи бекор бўлади: давлат ижрочисига янги ваколат берилди

Эндиликда мол-мулкка нисбатан қўйилган тақиқларни бекор қилиш масаласида муҳим янгилик бор: айрим ҳолатларда бу ишни давлат ижрочиси ўз қарори билан ҳал қилиши мумкин бўлади. Бу тартиб 2026 йил 4 март куни қабул қилинган ЎРҚ–1119-сон қонун билан қонун ҳужжатларига киритилган қўшимчалар орқали мустаҳкамланди. Қонун расмий эълон қилинган кундан кучга киргани қайд этилган.

Янгиликнинг мазмуни оддий, лекин амалда жуда “ишончли лайфхак”:

Агар ундирувчи реализация қилинмаган, яъни сотувга чиқарилган бўлса-да сотилмай қолган мол-мулкни ўзида қолдириш таклифига рози бўлса, мулк ҳуқуқи ва бошқа ашёвий ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказадиган идоралар (рўйхатга олиш органлари) мол-мулкка қўйилган тақиқларни давлат ижрочисининг қарори асосида бекор қилади.

Бунда давлат ижрочисининг қарори ўша мулкни янги шахс номига давлат рўйхатидан ўтказиш (ҳисобга қўйиш) учун асос бўлиб хизмат қилади. Яъни, ҳужжатлар сарсон бўлиб юрмайди: қарор бор — расмийлаштиришга йўл очиқ.

Лекин муҳим “нюанс” ҳам бор — ва у қарздорлар учун алоҳида аҳамиятли:

Мол-мулк бўйича аввалдан мавжуд мажбуриятлар (қарз, талаб, юклама) собиқ эгаси бўлган қарздор зиммасида қолади. Фақат битта истисно: агар ундирувчи бу мажбуриятларни ихтиёрий равишда ўз зиммасига олишга рози бўлса, унда бошқача бўлиши мумкин.

Хулоса қилиб айтганда, бу қонун ижро жараёнидаги бир “тўхтаб қолган” нуқтани тезлаштиряпти: сотилмай қолган мулк масаласи тушунарлироқ ва амалийроқ ҳал бўлади. Лекин ҳар икки томонга ҳам сигнал аниқ: ҳужжатларни тўғри ўқинг, мажбурият кимда қолишини аниқ қилиб олинг — кейин “мен буни билмаган эдим” деб қочиб кетиб бўлмайди.