Пенсия ва тураржой хизматлари энди аризасиз тартибда берилади
Ўзбекистонда давлат хизматларини “одам югурмасин, тизим ўзи ишласин” деган тамойил асосида соддалаштириш яна бир босқичга чиқяпти. Энди пенсия ёшига етган фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағидаги маблағлари ҳам мурожаатсиз — проактив тарзда тўлаб берилиши режалаштирилмоқда. Бу янгилик президент фармони билан тасдиқланган 2026 йилги давлат дастурида қайд этилган.
Яъни, фуқаро “ҳужжат йиғиб, навбатда туриб” юрмайди: ваколатли орган ташаббус кўрсатади ва ҳисобварақдаги маблағни автоматик тарзда тўлаб бериш механизми ишга тушади. Бунинг учун тегишли ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш муддати 2026 йил сентябр ойига белгиланган.
Талабаларга ҳам аризасиз қулайлик
Давлат дастурида яна бир муҳим йўналиш бор: давлат олий таълим муассасасига қабул қилинган айрим тоифа талабаларга талабалар тураржойига қабул қилинганлиги бўйича йўлланма ҳам уларнинг мурожаатисиз берилиши кўзда тутилмоқда. Гап қуйидаги тоифалар ҳақида кетяпти:
- етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган талабалар;
- Ижтимоий реестрга киритилган оилалар фарзандлари;
- I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган талабалар.
Бу ўзгаришнинг маъноси оддий: энг кўп қўллаб-қувватлаш керак бўлган тоифалар “ҳужжат ортидан ҳужжат” деган стрессга тушмасин, уларга хизмат ўз вақтида, ўз-ўзидан етиб борсин.
Аввалги қадамлар ҳам шу йўналишда эди
Эслатиб ўтамиз, 2025 йил 1 мартдан бошлаб пенсия ёшига тўлганларга пенсияни аризасиз, проактив тарзда тайинлаш амалиёти йўлга қўйилган эди. Энди эса шу тизим янада кенгайиб, шахсий жамғарма ҳисобварағидаги маблағларни тўлашга ҳам ўтаётгани кўриниб турибди.
Бундан ташқари, 2025 йил ёзида қабул қилинган президент фармонига асосан, 2026 йил 1 декабрдан пенсия миқдорини олдиндан ҳисоблаб бериш хизмати ҳам жорий қилиниши кераклиги айтилган. Яъни фуқаро кейин қанча пенсия олишини олдиндан билиб, режа қилиш имконига эга бўлади.
Хулоса қилиб айтганда, бу ўзгаришлар “ариза, навбат, қоғозбозлик”ни камайтириб, вақтни ҳам, асабни ҳам тежайди. Энг муҳими — пенсия ёшига етганлар ва ижтимоий ҳимояга муҳтож талабалар учун хизматлар анча инсонпарвар ва тезкор бўлиб боради.