АҚШ ва Эрон: Ризо Паҳлавийнинг муросасиз сиёсати...
АҚШ президентининг махсус вакили Стивен Уиткофф ва Эроннинг 1979 йилда тахтдан ағдарилган шоҳи Муҳаммад Ризо Паҳлавийнинг ўғли, шаҳзода Ризо Паҳлавий ўртасида махфий учрашув бўлгани ҳақида Axios нашри хабар берди. Суҳбатнинг тафсилотлари ҳозиргача ошкор этилмаган, аммо манбаларга кўра, улар Эронда давом этаётган аксилҳукумат намойишларини муҳокама қилган.
65 ёшли Ризо Паҳлавий, ҳозирда АҚШда яшаб, Эроннинг йирик шаҳарларини эгаллашга ундаган намойишчиларни қўллаб-қувватламоқда. 11 январь куни Fox News телеканалига интервью берган у, Эронга қайтишга тайёр эканини билдириб, Ислом Республикасини ағдариш учун кескин чоралар талаб қилмоқда. Эрондаги сиёсий вазиятни баҳолашда, Паҳлавий ўзини ҳали ҳам муҳим сиёсий шахс деб ҳисобламоқда.
Бироқ, Axios нашрига кўра, АҚШ ҳукумати Паҳлавийни сиёсий жараёнда муҳим ўйинчи сифатида кўрмаган. Аммо, Эрондаги норозилик ҳаракати иштирокчиларининг бир қисми уни қўллаб-қувватлаши, Трамп маъмуриятидаги расмийларни ҳайрон қолдирган. Уиткофф билан учрашувнинг ёзишича, Оқ уйнинг Ризо Паҳлавийга бўлган муносабати ўзгараётгани ва унинг эҳтимолий сиёсий ролини қайта кўриб чиқиш лозимлигига ишора қилмоқда.
Эрондаги оммавий намойишлар 2025 йил 28 декабрь куни Теҳрондаги бозорларда бошланган. Бу ҳаракат, кўплаб савдогарларнинг гиперинфляцияга ва нархларнинг кескин ўсишига қарши дўконларини ёпишлари билан бошланган. Намойишлар тез орада бутун мамлакатга тарқалган ва сиёсий ҳаракатга айланган. Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари ва Ғарб матбуоти маълумотларига кўра, намойишлар давомида юзлаб киши ҳалок бўлган.
АҚШ президенти Дональд Трамп, Эрондаги шиддатли вазиятга огоҳлантириш киритди. У оммавий намойишлардан фойдаланиб, Эронга нисбатан янада қатъий ҳарбий чоралар кўрилиши мумкинлигини айтиб ўтди. Шунингдек, АҚШ Эрон Ислом Республикаси билан бизнес юритаётган давлатларга нисбатан 25 фоизлик бож жорий этган.
АҚШнинг Эрондаги дипломатик ваколатхонаси ҳам ўз фуқароларини тизимдан чиқишга чақириб, вазиятнинг янада кескинлашиши мумкинлигидан огоҳлантирган.