НАТО ја почна мисијата „Арктички стражар“

НАТО официјално ја почна својата мисија „Арктички стражар“ на 11 февруари, во обид да ја подобри воената позиција на Aлијансата во арктичкиот регион.

Овој потег следи по неодамнешните тензии меѓу сојузниците на НАТО, Данска и Соединетите Американски Држави (САД) околу политичката иднина на Гренланд. Кога првпат беше спомената темата минатиот месец, неколку дипломати за Радио Слободна Европа (РСЕ) изјавија дека потенцијалната арктичка мисија би можела да биде излез од растечката криза.

По состанокот меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте минатиот месец во Давос, Швајцарија, беше договорено дека НАТО треба да игра поголема улога околу Гренланд за да се спротивстави на потенцијалното кинеско и руско мешање околу островот и воопшто на Арктикот.
Зборувајќи на прес-конференција во Брисел на 11 февруари, Руте рече дека „за прв пат ќе го собереме сè што правиме на Арктикот под една команда. Не само што ќе искористиме сè што правиме, туку ќе видиме и какви празнини има и ќе ги пополниме“, додавајќи дека „го правиме ова затоа што имаме јасно чувство дека Русите и Кинезите стануваат поактивни таму“.
Во соопштението за медиумите со кое се објавува лансирањето, врховниот командант на сојузничките сили на НАТО за Европа, Алексус Гринкевич, рече дека „Арктичка стража ја нагласува посветеноста на Алијансата да ги заштити своите членови и да ја одржи стабилноста во една од стратешки најзначајните и еколошки најпредизвикувачките области во светот“, додавајќи дека ќе „ја искористи силата на НАТО за да ја заштити нашата територија и да обезбеди Арктикот и Високиот Север да останат безбедни“.
Досега не се објавени детали за тоа колку земји од НАТО се вклучени во мисијата, иако воениот сојуз потврди дека таа е „мултидоменска“, што значи дека ќе опфаќа воздух, море и копно.

НАТО, исто така, изјави дека вежбата „Арктичка издржливост“ на Данска, заедно со 11 други европски земји од НАТО што моментално се одвиваат во и околу Гренланд и претстојната вежба „Студен одговор“ во северна Норвешка и Финска, во која учествуваат 25.000 војници, вклучувајќи ги и американските војници, ќе бидат дел од „Арктичка стража“.
Седум од осумте таканаречени арктички земји се членки на НАТО, а Русија е очигледен исклучок. И иако водите околу Гренланд во моментов не се полни со руски и кинески бродови, тоа би можело да се промени со топењето на мразот на Арктичкото Море и отворањето нови морски патишта.

„Арктички стражар“ доаѓа откако НАТО формираше слични мисии во 2025 година кои сè уште се во тек во Балтичкото Море - како одговор на наводната руска саботажа на подводните кабли - и на источниот дел од Алијансата - по руските упади со беспилотни летала во Полска во септември.