Конститутивната седница на Собранието на Косово закажана за среда

Претседателката на Косово, Вјоса Османи, за среда, 11 февруари, ја свика конститутивната седница на Собранието на Косово.

„По консултациите со мнозинството парламентарни партии застапени во Собранието и имајќи ја предвид итноста за формирање на институциите, усвојувањето на буџетот и меѓународните договори, во согласност со Уставот и важечкото законодавство, претседателката одлучи да ја свика конститутивната седница“, соопштија од Кабинетот на претседателката.

По свикувањето на седницата, заменик-претседателот на Движењето Самоопределување, Глаук Коњуфца изрази уверување дека Собранието ќе биде конституирано, а потоа ќе биде формирана и новата Влада на Косово.

На прашањето за изборот на потпретседател на Собранието од редовите на српската заедница, кој според одлука на Уставниот суд мора да биде предложен од мнозинството пратеници на таа заедница, во овој случај од Српската листа, која располага со девет од десетте загарантирани места, Коњуфца изјави дека неговата партија никогаш не ги отфрлала пресудите на највисокиот суд на Косово.

Во претходниот состав на Собранието, Самоопределување гласаше против кандидатот на Српската листа за потпретседател на Собранието, по што за потпретседател беше избран Ненад Рашиќ од партијата „За слобода, правда и опстанок“.

Според податоците на Централната изборна комисија на Косово, Движењето Самоопределување освои 51,10 отсто од гласовите, со што обезбеди 57 пратенички места во Собранието на Косово.

Демократската партија на Косово освои 22 мандата, Демократскиот сојуз на Косово 15 мандати, додека Алијансата за иднината на Косово освои шест мандати.

Процесот на потврдување на резултатите доцнеше поради повторното пребројување на сите гласови во овој изборен процес, бидејќи постоеја сомнежи за манипулации со гласовите за пратенички кандидати – поради што беа приведени десетици лица, а стотици беа испитани.

За време на конституирањето на претходниот состав на Собранието на Косово имаше многу неизвесности.

Поради тоа, партиите во неколку наврати се обраќаа до Уставниот суд, кој утврди дека седницата мора да биде завршена во рок од 30 дена и дека се смета за завршена со изборот на претседател и пет потпретседатели на Собранието – три од најголемите албански партии и двајца од немнозинските заедници, од кои еден од српската заедница и еден од другите немнозински заедници.

За избор на претседател и потпретседатели на Собранието потребни се 61 глас од вкупно 120 пратеници.

Врз основа на пресудите на Уставниот суд, едно лице може да биде кандидирано најмногу три пати за функцијата претседател или потпретседател на Собранието.

Меѓутоа, во случајот со српскиот потпретседател, Уставниот суд во пресуда објавена пред неколку дена утврди дека во претходниот состав биле направени повреди на Уставот кога Ненад Рашиќ беше избран по пат на ждрепка, откако кандидатите на Српската листа не успеаја да обезбедат 61 глас.

Уставниот суд пресуди дека мнозинството пратеници од српската заедница, што во овој состав ги вклучува и деветте пратеници на Српската листа, има право да предложи потпретседател на Собранието.

Одлуката беше критикувана од Движењето Самоопределување на Албин Курти, а останува нејасно како ќе се постапи по ова прашање за време на конститутивната седница.

По конституирањето на Собранието се отвора патот за формирање на новата Влада на Косово.

Претседателката мандатот за составување на Владата ѝ го доделува на победничката партија, во овој случај на Движењето Самоопределување, а мандатарот има рок од 15 дена пред Собранието да го претстави новиот состав на извршната власт и да побара поддршка од најмалку 61 пратеник.

Доколку пратениците сакаат да избегнат нови избори, ќе мора брзо да го конституираат Собранието и да формираат Влада за да го испочитуваат рокот до 4 март, крајниот датум за избор на нов претседател на Косово.

Мандатот на претседателката Османи трае до 4 април, но нов претседател мора да биде избран најдоцна 30 дена пред тој датум.

Самата Османи изрази желба да извршува уште еден петгодишен мандат како претседателка, но останува нејасно дали ќе ја обезбеди потребната поддршка.

Според Уставот, новиот претседател се избира со тајно гласање, а секој кандидат мора да обезбеди потписи од најмалку 30 пратеници.

Претседателот се избира со двотретинско мнозинство во првите два круга на гласање, а доколку во тие два круга не биде избран, во третиот круг се избира кандидатот кој ќе добие мнозинство гласови од пратениците.

Доколку изборот на претседател не успее, автоматски се распишуваат нови избори, кои мора да се одржат во рок од 45 дена.