Mалку веројатно дека Иран ќе „капитулира“ пред барањата на Трамп

Дури и додека американскиот претседател Доналд Трамп се заканува дека ќе го нападне Иран, тој постојано го повикува Техеран да „склучи договор“.

Барањата на Трамп за договор се јасни:

Иран мора да ја прекине својата нуклеарна програма, да ги ограничи своите балистички ракетни капацитети и да ги прекине врските со вооружените посредници на Блискиот Исток.

За возврат, САД нема да го нападнат Иран и ќе ги отстранат осакатувачките санкции.

Доколку Исламската република не ги прифати тие услови, Трамп предупреди дека земјата ќе претрпи последици „многу полоши“ од минатата година, кога САД му се придружија на Израел во бомбардирањето на нуклеарните постројки на Иран.

Експертите велат дека е малку веројатно Иран да ги прифати максималистичките барања на Трамп, што би означило пресврт на децениската политика и би претставувало капитулација во очите на Техеран.

„Пред да биде предоцна“Во писмени коментари испратени до Радио Слободна Европа, функционер на Белата куќа рече дека Трамп „се надева дека нема да биде потребна никаква акција“ против Иран, но го повика Техеран да склучи договор „пред да биде предоцна“.

Трамп со операцијата „Полноќен чекан“ и операцијата „Апсолутна решителност“ покажа дека го мисли што го зборува“, рече функционерот, осврнувајќи се на нападите врз нуклеарните постројки на Иран во јуни 2025 година и американската операција со која беше соборен венецуелскиот лидер Николас Мадуро на 3 јануари.

„Претседателот има широк спектар на опции на располагање за да се справи со ситуацијата во Иран“, додаде функционерот на Белата куќа.

Соединетите Држави распоредија клучни воени средства, вклучувајќи авиопревозник и дополнителни бомбардери, на Блискиот Исток во последните денови.

Трамп, исто така, го засили економскиот притисок врз Техеран со објавување на царина од 25 проценти за секоја земја што соработува со Иран и воведување нови санкции.

Американскиот претседател се закани дека ќе изврши воен напад врз Иран откако избувнаа националните протести кон крајот на декември 2025 година, а властите започнаа насилна репресија во која загинаа илјадници демонстранти.

Воена акција на САД е „веројатна“Трамп на 28 јануари изјави дека сака „фер и правичен договор“ што ќе обезбеди Иран „да нема нуклеарно оружје“. Техеран долго време тврди дека неговата нуклеарна програма е мирна.

Но, нуклеарното досие е само едно од неколкуте барања на САД. Трамп, според извештаите, исто така инсистирал дека Иран мора да прифати ограничувања на својата програма за балистички ракети и да ја прекине својата поддршка за проиранските вооружени групи во Либан, Ирак, Јемен и палестинските територии.

Техеран поседува ракети со краток дострел што ги загрозуваат американските воени бази и комерцијалните интереси во Персискиот Залив и напредни ракети со среден дострел што можат да стигнат до Израел, клучен сојузник на САД.

Експертите велат дека Трамп се обидува да ја искористи невидената слабост на иранскиот свештенички естаблишмент за да го принуди Техеран да направи широки отстапки.

Иранските владетели се ослабени од влошувањето на економската криза и неделите на национални протести што претставуваа најголема закана за нивната моќ со години. Израел, исто така, ги деградираше воените капацитети на сојузниците на Техеран, вклучувајќи го либанскиот Хезболах, јеменските бунтовници Хути и палестинската група Хамас, која е прогласена од САД и ЕУ за терористичка.

„Некои американски претставници го гледаат овој момент како можност да извршат притисок врз Техеран за отстапки во врска со нуклеарните ограничувања, регионалното однесување и ракетните капацитети“, рече Алекс Ватанка, директор на програмата за Иран во Институтот за Блискиот Исток со седиште во Вашингтон.

„Распад на Исламската Република“Иранските претставници, вклучувајќи го министерот за надворешни работи Абас Аракчи и претседателот на парламентот Мохамед Бакер Калибаф, изјавија дека Техеран е отворен за разговори, но наводно Вашингтон не е заинтересиран за фер договор.

Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, би бил „многу скептичен и отпорен на прифаќањето“ на барањата на Трамп, „бидејќи би го сметал нивното прифаќање како отворање пат за распад на Исламската Република“, рече Џејсон Бродски, директор за политика во организацијата „Обединети против нуклеарен Иран“ со седиште во Вашингтон.

Во отсуство на договор, Трамп „многу веројатно“ ќе одобри воена акција против Иран, рече Бродски, посочувајќи ја реториката на претседателот и военото засилување на САД во регионот.

„Ова е многу сличен модел на изјави и дејствија што резултираа со 12-дневната војна во јуни и заробувањето на Николас Мадуро во Венецуела од страна на САД“, рече тој.

„Претседателот Трамп се менува помеѓу конфронтациски и помирувачки изјави за да го отфрли иранскиот режим“.

Бродски рече дека целите на воената акција би биле да се смета Иран за одговорен за крвавото задушување на демонстрантите, да се одврати неговото однесување во регионот и да се еродираат неговите воени капацитети.

Тој додаде дека Трамп би можел да ја гледа „понатамошната воена акција како претходница на евентуален договор во иднина“.

Ватанка нуди повнимателна проценка, тврдејќи дека „сè уште постојат причини САД да размислат двапати“.

Тој нагласи дека „Пентагон знае дека секој напад би можел да предизвика регионална верижна реакција“ во која би биле вклучени вооружени групи и посредници на Иран.

Тој посочи дека американското воено присуство на Блискиот Исток би можело да биде „претежно одбранбено или да има за цел да изврши притисок врз Техеран на дипломатски пат, наместо да предизвика промена на режимот“.