Иранските лекари и сведоци опишуваат големи загуби по протестите

Иранските власти воведоа речиси целосна дигитална блокада во земјата, како што опишаа сведоците, како одговор на смртоносните национални протести против Исламската Република, драстично ограничувајќи го протокот на информации од внатрешноста на земјата.

Поради строгите ограничувања на пристапот до интернет, само фрагментирани извештаи стигнаа до надворешниот свет - преку кратки, еднонасочни телефонски повици, лица со сателитски пристап до интернет и Иранци кои неодамна ја напуштија земјата.

Протестите избувнаа кон крајот на декември 2025 година, во услови на растечко јавно незадоволство поради економските тешкотии, зголемената инфлација и остриот пад на иранската валута, ријалот.

Првичните демонстрации поради трошоците за живот и лошото економско управување брзо се проширија во неколку градови и ескалираа во пошироки антирежимски протести, предизвикувајќи смртоносен одговор од безбедносните сили.

Групите за човекови права велат дека илјадници луѓе се убиени или повредени во немирите, иако независна верификација на овие податоци е невозможна поради речиси целосната дигитална блокада.

Очевидци и медицински работници кои разговараа со Радио Фарда на Радио Слободна Европа опишаа болници преполни со пациенти со тешки прострелни рани, особено во главата, очите, градите и стомакот.

Демонстрант од североисточниот град Машхад, кој неодамна го напушти Иран, рече дека бил сведок на насилни судири меѓу безбедносните сили и тинејџерите за време на протестите. Тој рече дека еден тинејџер претрпел сериозни повреди на лицето откако бил претепан со палки, додека друг бил застрелан во ногата и подоцна морал да му биде ампутирана ногата.

Болниците преполниНекои сведоци, исто така, зборуваа за знаци на насилство видливи на јавни места по завршувањето на протестите.

„Следното утро во населбата Хафт-е Тир, сите улици се миеја“, изјави за Радио Фарда друг жител на Машхад кој неодамна го напушти Иран. „Мојот сопруг го виде тоа - имаше крв насекаде“.

Здравствените работници во Иран известуваат за екстремен притисок врз здравствениот систем.

Во едно снимено сведоштво, член на медицинскиот персонал опиша акутен недостиг на специјалисти, вклучувајќи неврохирурзи, ортопеди и офталмолози, бидејќи пациентите пристигнувале со прострелни рани, особено во главата и лицето.

Радио Фарда не може независно да го потврди бројот на жртви или поединечни сведоштва. Сепак, лекарите во и надвор од Иран велат дека обемот и моделот на повредите укажуваат на широко распространета употреба на боева муниција и истрели.

Шарам Кордасти, директор за истражување на Факултетот за онкологија и фармацевтски науки на Кингс колеџ во Лондон, рече дека колегите во Иран пријавиле невообичаено голем број повреди на очите и главата.

„Степенот на повреди беше толку голем што специјализираните офталмолошки болници повеќе не можеа да реагираат“, рече тој, додавајќи дека недостигот на медицински материјали и тешкиот пристап до болниците дополнително ја влошија кризата.

Болниците се соочуваат и со сериозен недостиг на крв.

Рузбе Есфандијари, поранешна докторка во одделот за итни случаи во Техеран, која сега живее и работи во Соединетите Американски Држави, ги повика Иранците со крвни групи О-позитивни и О-негативни итно да донираат крв.

Иранските медиуми објавија ограничени, но вознемирувачки извештаи.

Техеранскиот весник „Хам-Михан“ го цитираше братот на 30-годишен демонстрант кој изјави дека младиот човек бил жив и свесен во болница и зборувал пред одеднаш да се сруши и да умре од прострелна рана во долниот дел на стомакот.

Друг сведок за Радио Фарда изјави дека еден човек бил застрелан повеќе пати додека се обидувал да му помогне на ранет пријател и дека семејството било принудено да плати голема сума пари за да го земе телото.

Повреди на очитеИранскиот весник „Шарг“ објави дека повредите на очите сочинуваат значителен дел од жртвите во протестите. Болницата за очи „Фараби“ во Техеран, главниот офталмолошки центар во земјата, наводно работи со полн капацитет.

Амир-Мобарез Параста, директор на Минхенскиот очен центар, за Радио Фарда изјави дека обемот на повредите е невиден.

„Во контакт сум со офталмолози во Иран“, рече тој.

„Само во една приватна очна клиника во Техеран, досега се регистрирани 6.000 повреди на очите. Универзитетските болници во поголемите градови како што се Техеран, Машхад, Шираз и Тебриз колективно документирале најмалку 600 случаи на отстранување на очи.“

Сведоци и медицински персонал, исто така, пријавија зголемено безбедносно присуство во болниците, при што вооружените сили го ограничуваат пристапот, а во некои случаи ги приведуваат пациентите пред да може да се заврши третманот.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, на 11 јануари призна дека некои од ранетите се „завршени“, обвинувајќи ги, како што рече, „терористите“, а не безбедносните сили.

Лекарите предупредуваат дека многу ранети демонстранти сè уште се кријат, избегнувајќи ги болниците од страв од апсење. Нелекуваните рани од огнено оружје и инфекциите, предупредуваат тие, ги ставаат овие луѓе во сериозен ризик од смрт, додека Иран останува во голема мера отсечен од надворешниот свет.