Автомектептер маселеси: Депутаттар президенттин популизм тууралуу сынына жооп беришти

Жогорку Кеңештин депутаты Кундузбек Сулайманов менчик автомектептердин маселесин айткан депутаттардын аракети популизм эмес экенин айтып чыкты. Бул тууралуу ал Жогорку Кеңештин 4-февралдагы жыйынында сөз алып сүйлөдү.

“Биздин негизги милдетибиз элдин үнүн бийликке жеткирүү. Биз айткандан аткаруу бийлиги жыйынтык чыгарышы керек. Жок дегенде элдин нааразылыктарын эске алуу менен мамиле кылуу керек. Биздин айткан сөзүбүздү, элдин үнүн популист катары кабыл алсак, анда кандай болот? Жакында бул тармакта иштеп кеткен адам катары мен да айдоочулукка он ай окутууну көп деп айттым эле. Бул менин эмес, элдин айткан ою”, - деди Сулайманов.

Депутат буга чейин аткаруу бийлигинин тарапкери болуп келгенин жана көптөгөн ийгиликтер бар экенин, депутаттар “иштин арасындагы кемчиликтерди оңдоп коюуну” көздөгөнүн билдирди.

Сулаймановдон кийин парламент төрагасы Нурланбек Тургунбек уулу сөздү улап, бийлик бутактарынын ортосунда “сый мамиле болушу керектигин, депутаттын сөзүн одоно сындоо аброй алып келбей турганын” белгиледи.

“Депутат – элдин өкүлү. Депутаттын микрофону бар, эл депутатка айт, көйгөйдү көтөр деп беш жылга мандатты берди. Биз аткаруу бийлигин бардык маселелерде колдоп келе жатабыз. Зарыл мыйзамдарды кабыл алып берип жатабыз. Ошол эле учурда депутаттык корпуска, парламентке дагы аткаруу бийлиги тарабынан сый мамиле болушу керек”, - деди Тургунбек уулу.

Мындан бир күн мурда президент Садыр Жапаров айдоочуларды даярдоо боюнча жаңы өзгөртүүлөрдү сынга алган депутаттарды айыптап, “популизмден алыс болууга” чакырган.

"Бир нерсени көтөрөрдө терең талдап алып, жети өлчөп, бир кесип, мамлекет менен элге пайдасы кандай экенин карап чыгуу керек. Мамлекет туура эмес кылып жатса, анда мен эч кимди кыйкырба деп айтпайм. Мен дагы эки жолу депутат болгом. Эч качан микрофонго чыгып алып популисттик кылып кыйкырчу эмесмин. Кой, эртең уят болуп калбайын деп далилдеп алып туруп, чынында элге каршы болсо, маселе болсо алып чыгат элем”, - деген Жапаров.

28-январда Жогорку Кеңештин жалпы жыйыны учурунда айдоочуларды даярдоодогу өзгөрүүлөрдү депутаттар Жанарбек Акаев, Кубанычбек Конгантиев, Дастан Бекешев, Кундузбек Сулайманов, Болот Ибрагимов, Улукбек Карыбек уулу көтөрүп, Президенттин иш башкармалыгынын аракетин сынга алышкан.

Президенттин иш башкармалыгы быйыл жыл башынан тартып Кыргызстанда айдоочулук күбөлүк берүүнүн, автомектептерде окуунун жаңы тартибин бекиткен. Ушул жылдан баштап жарандар мамлекеттик автомектептерде окуй турганын айткан.

Менчик автомектептердин жетекчилери 23-январдан тартып иши токтоп калганын, буга Транспорт каражаттарын жана айдоочулук курамды каттоо мамлекеттик борбору бирдиктүү базаны жаап койгону себеп болгонун айтып чыгышкан.

Алар 27-январда аталган мамлекеттик мекемеге барып, түшүндүрмө талап кылган. Автомектеп ээлери алардын лицензиясын же база менен иштөө укугун сот гана токтото аларын айтышкан. Ошолордун ичинен менчик эки автомектептин ээсине Ички иштер министрлиги кылмыш ишин козгогону, бири эки айга камакка алынганы белгилүү болду.

Президент Садыр Жапаров 30-январдан тартып менчик автомектептердин лицензиясын токтоткон жарлыкка кол койгон.

Президенттин иш башкаруучусу Каныбек Туманбаев 5-ноябрда маалымат жыйын өткөрүп, унааларды каттоодогу жана айдоочулук күбөлүктөрдү берүүдөгү реформалар жөнүндө маалымат берген:

"Менчик автомектептер буга чейин кандай иштеп келген болсо, мурдагыдай эле иштей берет, болгону мамлекетке өткөрүлөт. Ал жерде иштеген кызматкерлер ишсиз калбайт”, – деген ал.

Менчик автомектептерге байланыштуу соңку күндөрү түзүлүп жаткан абалдан улам 28-январда президент Садыр Жапаров "Кабар" агенттигине маек куруп, түшүндүрмө берген.

Мамлекет башчы бул жааттагы абалды "толугу менен коррупцияга батып калган" деп мүнөздөп, иреттөө тапшырмасын өзү бергенин, реформа ырааттуу жүрүп жатканын айтты. Эң биринчи кезекте мамлекеттик номерлерди, айдоочулук күбөлүктөрдү жана техпаспортторду Кыргызстан чет жактан эмес, өзү чыгара баштаганын, бардык маалымат бирдиктүү базага киргизилип, система толугу менен санарипке өткөнүн, "эми бул чынжырда автомектептер гана калганын" белгиледи.

Жапаров менчик автомектептердин басымдуу бөлүгү "айдоочуну сапаттуу даярдоого кызыкдар болгон эмес, алардын негизги максаты акча табуу" деп айыптады. Айдоочулук күбөлүктү берген “Унаа” мамлекеттик мекемеси менен биргеликте коррупциялык схемалар иштегенин, менчик автомектептердин бүтүрүүчүлөрү 10-15 жолудан экзамен тапшырып, кайра кулаган фактылар болгонун кошумчалады.