World News in Kyrgyz

Өткөн жылы 600гө жакын тажик студенти Орусиянын Жогорку окуу жайларынан (ЖОЖ) чыгарылды. Бул тууралуу 30-январдагы пресс-конференцияда Тажикстандын билим берүү министринин орун басары Лутфия Абдулхоликзода билдирди. Анын маалыматына караганда, алардын бардыгы мекениндеги окуу жайларда билим алууну улантмакчы. Абдулхоликзода былтыркы ноябрда Тажикстан менен Орусиянын өкмөт аралык делегацияларынын жыйынында тажик студенттерин ЖОЖдордон жапырт чыгаруу маселеси талкууланганын айтты. Сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында... Читать дальше...

Өзбекстандын Түркияда 3 жылдан кем эмес туруктуу жашаган жарандарына ал өлкөдө иштөө уруксаты автоматтуу түрдө берилет. Бул тууралуу өзбек өкмөтүнүн Миграция агенттиги билдирди. Маалымат боюнча жумушка уруксат алуу үчүн өзбекстандыктар эми иш берүүчү табууга, мекенинде консулдукта атайын виза алууга жана маалымат борбору аркылуу расмий макулдук алууга тийиш. Тараптардын сүйлөшүүлөрүндө макулдашылгандай, Түркиянын тиешелүү кызматы эмгек рыногунда эң зарыл болгон кесиптердин тизмесин Өзбекстанга берип турмакчы. Читать дальше...

Эл аралык абройлуу укук коргоочу жана басма сөз эркиндигин жактаган уюмдар Жогорку соттун отуруму алдында кыргыз бийлигин журналист Махабат Тажибек кызын бошотууга чакырды. Буга чейин БУУнун негизсиз камакка алуу көрүнүштөрүн иликтеген жумушчу тобу Темиров LIVE жана “Айт, айт десе” долбоорлорунун мурунку жана ошол кездеги кызматкерлеринин кармалышы Адам укугунун жалпы декларациясынын, Жарандык жана саясий укуктар тууралуу эл аралык пакттын бир канча беренесин бузганын белгилеген. “Журналисттерди коргоо комитети”... Читать дальше...

Израилдин армиясы – ЦАХАЛ Газадагы согушта 70 миңдей киши өлгөнүн биринчи жолу моюндады. Бул тууралуу израилдик маалымат каражаттары куралдуу күчтөрдүн жогорку өкүлдөрүнө шилтеме берип кабарлашты. Буга чейин Улуттар уюму ушундай сандар чындыкка дал келерин билдирип келген. Израил Газа тилкесинин саламаттыкты сактоо мекемесинин статискасына ишене берчү эмес. Анткени аны АКШ жана Еврошаркет тарабынан террордук деп таанылган ХАМАС радикал уюму жетектейт. ЦАХАЛдын маалыматына караганда, каза тапкандардын ичинен 25 миң киши согушкерлер болчу. Читать дальше...

Жыл башынан бери аткаминерлердин аялдары үй-бүлөлүк зомбулук тууралуу айтып чыккан бир нече учур болду. Жакында эле Жогорку Кеңештин экс-депутаты Аккулу Бердиевдин жубайы Бермет Ормонова күйөөсү уруп, үйдөн кууганын айтып чыкса, учурдагы парламентарий Элдар Сулаймановдун жубайы Асел Азаматова төрт жолу коргоо ордерин алганы ушул тапта коомчулуктун көңүл чордонунда. “Эже-сиңдилер” берүүсүндө жакындарына зомбулук көрсөткөн мамлекеттик кызматкерлердин жоопкерчилиги талкууланды.

Президент Садыр Жапаров Кыргызстанда сөз эркиндиги бар жана демократия өкүм сүрүп жатат деген пикирин кайрадан кайталады. "Кабар" маалымат агенттигине курган кыска маегинде ал жарандар тигил же бул маселе боюнча ойлорун ээн-эркин эле билдирип, бийликке ачык эле сын айтып жатканын айтты.

30-январда Бишкек шаардык сотунда журналист Канышай Мамыркулованын апелляциялык арызы боюнча соттук териштирүү уланды. Соттук отурумда адвокат Акынбек Ногоев Мамыркулованын ишине байланыштуу 2 жолу соттук-лингвистикалык экспертиза жүргүзгөн Таалайбек Абдыкожоевдин бүтүмүнө альтернативдүү бүтүм жазылганын, аны көз карандысыз эксперт, лингвист Нуржан Нарынбаева жүргүзгөнүн айтты. Адвокат мындан мурунку отурумдарда кыргыз тилинде жазылган постторго орус тилинде экспертиза жүргүзгөн Абдыкожоев кыргыз тилин толук билбестигин өзү моюндаганын... Читать дальше...

Экономика жана коммерция министрлигине караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу кызматы Бишкек шаарындагы кафе жана ресторандардын өкүлдөрү менен баа маселесин талкуулады. Антимонополиянын маалыматында, 2026-жылдын январь айында айрым кафе- ресторандарда тамак-аштын баасы 15% ашык кымбаттады. Ишкерлер муну ижара акысынын жогорулашы, коммуналдык кызматтардын тарифтеринин жана күйүүчү-майлоочу майлардын баасынын өсүшү, тамак-аш даярдоодо колдонулуучу азык-түлүктүн кымбатташы, чарбалык чыгымдардын, кызматкерлердин... Читать дальше...

2025-жылы Кыргызстандын Мамлекеттик бажы кызматы 157 млрд 400 млн сом чогулткан, киреше беш жыл мурдагыдан 6 эсе өскөн. 2020-жылы 28 млрд сом болгон. Бул тууралуу Министрлер кабинетинин төрагасы Адылбек Касымалиев Мамлекеттик бажы кызматынын коллегиялык жыйыны учурунда билдирди. Өкмөт башчы мындай жетишкендикке “Смарт бажы” улуттук санариптик платформасынын салымы чоң болгонун кошумчалады. “Эгерде биз убагында бажы системасын санарипке өткөрбөсөк, олуттуу ажырым боло бермек, ортодон далай “көмүскө... Читать дальше...

31-январда түнкүсүн Жалал-Абад, Баткен облустарынын тоолуу райондорунда кар жаайт. Күндүз Баткен облусунун айрым жерлеринде, Чүй, Жалал-Абад облустарынын тоолуу райндорунда кар жаайт. Түнкүсүн айрым жерлерде туман түшөт. Жолдор тоңголок, тайгак болот. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет. Абанын температурасы: Чүй өрөөнүндө түнкүсүн -1…-6, күндуз 3…8 Талас өрөөнүндө түнкүсүн 0…-5, күндүз 3…8 Баткен, Ош, Жалал-Абад облустарында түнкүсүн 0…-5, күндуз 3…8 Ысык-Көл облусунда түнкүсүн -5…-10... Читать дальше...

АКШнын президенти Дональд Трамп Кубадан "улуттук коопсуздукка коркунуч келип жатканына" байланыштуу өзгөчө абал киргизүү тууралуу жарлыкка кол койду. Бул документ Кубага мунай саткан же башка жолдор менен жеткирген өлкөлөрдүн товарларына кошумча бажы төлөмдөрүн киргизүүгө шарт түзөт. Ак үйдүн билдирүүсүндө Куба бийлиги "бир катар касташкан мамлекеттер менен кызматташып", алардын аскердик жана чалгындоо объектилерин өз аймагына жайгаштырып келгени айтылат. "Мисалы, Кубада АКШнын улуттук коопсуздугуна... Читать дальше...

Президент Садыр Жапаров 30-январда “Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө” мыйзамга өзгөртүү киргизүү тууралуу мыйзамга кол койду. Президенттин сайтында жарыялангандай, мыйзамдын максаты - сатып алууларды жүргүзүүдө бюджеттик каражаттарды натыйжалуу жана сарамжал пайдалануу. Өзгөртүлгөн мыйзамга ылайык, мамлекеттик деңгээлде эл аралык иш-чараларды уюштуруу жана өткөрүү “Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө” мыйзамдан тышкары жүргүзүлөт жана буйрутма берүүчү менен аткаруучунун ортосундагы келишим аркылуу жүзөгө ашырылат. Читать дальше...

Соода-өнөр жай палатасы Кыргызстандагы тигүү тармагын өзгөртүү үчүн атайын эксперттик топ түзөт. Топтун курамына палатанын, тармактык ассоциациялардын өкүлдөрү жана ишкерлер кирет. Бул тууралуу чечим палатанын президенти Темир Сариевдин тигүү тармагынын өкүлдөрү менен 29-январдагы жолугушуусунда кабыл алынды. Жолугушууда тармакты өнүктүрүү үчүн анын иштөө механизмдерин өзгөртүү сунушталды. Соода-өнөр жай палатасынын маалыматына караганда, жумуш тобу тигүү тармагындагы ачык иштеген ишкерлердин реестрин түзүп... Читать дальше...

Акыйкатчы (омбудсмен) Жамиля Жаманбаева мамлекеттик тийиштүү органдарды жарандардын дарылануу укугун камсыздоого жана өз убагында сапаттуу медициналык жардам көрсөтүүгө чакырган билдирүү таратты. Билдирүү акыйкатчы институтунун кызматкерлери 2025-жылы Улуттук онкология жана гематология борборуна жана андагы балдар бөлүмүнө мониторинг жүргүзүшкөндөн кийин жарыяланды. Мекеменин 30-январдагы маалыматына караганда, текшерүүнүн жыйынтыгында өсмө (рак) ооруларына чалдыккан жарандарга жардам көрсөтүү сапатынын... Читать дальше...

30-январь күнү саат 8:54те Нарын аймагында жер титиреди. Сейсмология институтунун маалыматына караганда, силкинүүнүн күчү очогунда 4 баллды түздү. Андан тышкары Жан-Булак жана Достук айылдарында 3,5 балл, Куланак, Миң-Булак айылдарында 3 балл, Нарын шаарында 2 балл болуп сезилди. Баштапкы маалыматтар боюнча силкинүүдөн жабыркагандар жок. Жыл жаңыргандан бери Кыргызстандын түштүгүндө, кыргыз-тажик чек арасында күчү 2,5-3,5 баллды түзгөн бир нече жолку жер силкинүү катталды. Былтыр март айында очогу... Читать дальше...

Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Эдил Байсалов 1-январга карата Кыргызстандын калкынын саны болжол менен 7 млн 300 миң деп эсептелсе, анын ичинен 1 млн 800 миңдейи 18 жашка чейинкилер экенин айтты. Бул тууралуу ал 30-январда Жогорку Кеңештин “Элдик” жана “Ала-Тоо” депутаттык топторунун биргелешкен жыйынында айтып, өлкөдө жакырчылык 2020-жылдагы COVID-19 учурунда жогорулап 30% чейин жеткенин билдирди. “Жылына киши башына кирешеси 65 миң 417 сомдон төмөн болсо жакыр деп эсептелет. Өткөн... Читать дальше...

Кыргызстанда вице-президент кызматы киргизилиши мүмкүнбү, жокпу, зарылбы деген суроолордун айланасында талкуу жүрө баштады. Бийликтеги саясий тандемди бекемдөө үчүн Баш мыйзамга өзгөртүү киргизилип, вице-президент кызматы болобу, жокпу деген божомолдорго бийлик өкүлдөрү жооп бере элек.

Саламаттык сактоо министрлиги Аламүдүн районунун Дачное айылында жайгашкан инсульттан кийинки бейтаптарды реабилитациялоо борборунун базасында баңгизатка көз каранды адамдар үчүн мамлекеттик реабилитациялык борбор ачууну көздөп жатат. Министрлик ал борбордо 80 орун болорун билдирди. Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов бул маселе боюнча дарыгер-нарколог Жеңишбек Назаралиевдин катышуусунда жумушчу жолугушуу өткөрүп, баңгизатка көз каранды адамдарды реабилитациялоо ишин талкуулады. Каныбек... Читать дальше...

Борбордук шайлоо комиссиясы (БШК) 29-январда №13 шайлоо округу боюнча Жогорку Кеңештин депутаттарын мөөнөтүнөн мурда шайлоого катышуу үчүн талапкерлерди көрсөтүү аяктаганын билдирди. Боршайкомдун маалыматында жалпысынан 31 адам талапкер болуу үчүн арыз берди. Алардын 21и эркектер, калган 10у аялдар. Ушул күнгө чейин 11 талапкер катталды, төрт киши арызын кайтарып алса, БШК бир адамды талапкер кылып каттоодон баш тартты. Кыргызстанда Жогорку Кеңешке мөөнөтүнөн мурда шайлоо 2025-жылдын 30-ноябрында өткөн. Читать дальше...

“Журналисттер союзу” коомдук бирикмесинин төрагасы Илязбек Балташев Жогорку Кеңештин депутаты Эрулан Көкүловдун парламенттин трибунасында журналисттерге жана айрым жалпыга маалымдоо каражаттарына байланыштуу билдирүүсүн журналисттерге кысым катары баалады. Ал депутатты кайсы бир журналистке же медиа уюмга карата мыйзам чегинде далилдүү дооматтары болсо сот жана укук коргоо органдарына кайрылууга чакырып, бир да чиновниктин же эл өкүлүнүн жалпы журналистикага жалаа жабууга моралдык да, мыйзамдык да акысы жок экенин кошумчалады. Читать дальше...

Президенттик администрациянын маалымат кызматынын башчысы Дайырбек Орунбеков Улуттук банктын төрагасы Мелис Тургунбаевге шилтеме берип, Кыргызстандын эл аралык резервдери 10 млрд доллардан ашып, өз тарыхындагы рекорддорун жаңыртканын билдирди. Мелис Тургунбаев бул мамлекеттик тышкы карыздын көлөмүнөн дээрлик 2 эсе жогору экенин жана импорттун 9 айга жакынын камсыздай аларын айткан. Буга чейин өлкөнүн эл аралык резервдери 2025-жылдын ноябрынын жыйынтыгы менен 8 млрд 269,16 млн АКШ долларын түзгөн болчу. Читать дальше...