World News in Kyrgyz

Кыргызстанда 18 жашка толгон, аскерге баруу мөөнөтүн кийинкиге жылдырууга укуктары жок жарандарды Куралдуу күчтөрдүн катарында милдеттүү түрдө аскердик кызматын өтөөгө чакыруу башталды. 11-мартта Бишкек, Ош, Жалал-Абад жана Балыкчы шаарларында уландар аскер бөлүктөрүнө салтанаттуу узатылды. Коргоо министрлигинин басма сөз кызматы кабарлагандай, жаңы чакырылгандар Мамлекеттик чек ара кызматынын аскер бөлүктөрүндө кызмат өтөөгө жөнөтүлдү. Мыйзам боюнча аскерден бошотулбаган жана кызмат өтөө мөөнөтү... Читать дальше...

Ички иштер министрлиги (ИИМ) журналист Алтынай Арстанбекованы кармаганы кабарланды. Бул тууралуу айрым жалпыга маалымдоо каражаттары жазып, ИИМ маалыматты ырастаган да, четке каккан да жок. Маалыматка ылайык, ага социалдык тармактарда фейк баракчадан чыккан постторго байланыштуу кылмыш иши козголгон. Мунун алдында Фейсбукта эркек кишинин аты менен ачылган баракчаны Алтынай Арстанбекова колдонуп келгени боюнча билдирүүлөр чыккан. Ал баракчада бийликти сындаган, Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик... Читать дальше...

АКШнын Куралдуу күчтөрүнүн Борбордук командачылыгы (CENTCOM) Ормуз кысыгына жакын жерде Ирандын 16 мина тосмолорун коюучу кемесин жок кылганын билдирди. CNN телеканалы буга чейин Американын чалгынын маалыматтары менен тааныш булактарына таянуу менен Иран Ормуз кысыгында мина кое баштаганын кабарлаган. Бул масштабдуу түрдө жүрө электигин, бирок акыркы күндөрдө он миңдеген мина коюлганын билдирген. Телеканалдын булактарынын бири Иранда азыр өзүнүн аскердик кайык жана мина коюучу кемелеринин 80-90% бар экенин... Читать дальше...

Кыргызстанда 2025-жылы скутердин айынан 1015 жол кырсыгы болуп, андан 39 адам каза тапты. Быйылкы жылдын эки айында скутер айдагандардын күнөөсү менен 25 кырсык катталып, эки киши мүрт кетти. Бул тууралуу ИИМдин Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо башкы башкармалыгынын (ЖКККББ) башчысы Азенбек Козукеев Жогорку Кеӊештин 11-марттагы жыйынында билдирип, скутер айдагандар катышкан жол кырсыктары жылдан жылга көбөйүп баратканын айтты. Министрлер кабинети скутерлерди, мопеддерди механикалык транспорт каражатына теңеп... Читать дальше...

Чүй облусунун ички иштер башкы башкармалыгы эки кишинин өлүмүнө шек саналып төрт адам кармалганын билдирди. Облустук милициянын маалыматы боюнча, 7-мартта Чүйдүн Москва райондук ички иштер бөлүмүнө Ак-Торпок айылына жакын талаадан эки кишинин сөөгү табылганы тууралуу маалымат түшкөн. Бишкек-Ош автожолунун 48-чакырымындагы Петровка жана Ак-Торпок айылдарынын ортосундагы жерден болжол менен 200 метр батышта айдоо талаасынын четинен зомбулук менен өлтүрүлгөн эки эркек кишинин сөөгү табылган. Тергөөдө... Читать дальше...

12-мартта түнкүсүн Ысык-Көл облусунун айрым жерлеринде, Ош облусунун тоолуу райондорунда кар жаайт. Күндүз жаан-чачын жаабайт. Жолдор тоңголок, тайгак болот. Батыш тараптан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрден, түнкүсүн Ысык-Көл акваториясында 15-20 метрге жетет. Абанын температурасы: Чүй жана Талас өрөөндөрүндө түнкүсүн -8…-13, күндүз -3…+2 Баткен, Ош, Жалал-Абад облустарында түнкүсүн -4…-9, күндүз 3…8 Ысык-Көл облусунда түнкүсүн -7…-12, күндүз 0…5 Нарын облусунда түнкүсүн -11…-16, күндуз 0…-5 Бишкекте жаан-чачын жаабайт. Читать дальше...

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) Жакынкы Чыгыштан жана Бириккен Араб Эмирликтеринен кыргыз жарандарын эвакуациялоо иштери уланып жатканын билдирүүдө. ТИМдин консулдук департаментинин жетекчиси Сейтек Жумакадыр уулу 11-мартта журналисттерге билдиргендей, Жакынкы Чыгышта кырдаал курчугандан бери ал жактан Кыргызстандын 300 жараны алынып келинди. Жумакадыр уулунун сөзүнө караганда, учурда тышкы байланыштар мекемеси Жакынкы Чыгыштан дагы бир каттам менен кыргызстандыктарды алып келүү маселесин талкуулап жатат. Читать дальше...

Израилдеги ирандык жөөттөрдүн көбү 1979-жылдагы Ислам революциясынан кийин Ирандан көчүп кеткен. Алар бир четинен катардагы мекендештеринин тагдырына камтама болсо, экинчи жагынан Тегеран режими кулайт деген үмүттө. “Эркин Европа/Азаттык" радиосунун журналисти Рей Фурлоу айрымдары менен баарлашты.

"Азаттык" мындан 20 жыл мурда Ошто жана Ноокаттагы ооруканада дарыгерлердин шалаакылыгынан ВИЧ жуккан наристелердин азыркы тагдыры тууралуу атайын берүү даярдады. Азыр алардын алды 22 жашта.

"Азаттык" мындан 20 жыл мурда Ошто жана Ноокаттагы ооруканада дарыгерлердин шалаакылыгынан ВИЧ жуккан наристелердин тагдыры тууралуу атайын программа даярдады. Азыр алардын алды 22 жашта. Бул макала балдардын ыйы, сыры жана кыялы тууралуу.

Жогорку Кеңештин депутаты Гуля Кожокулова президент Садыр Жапаровду сот системасын реформа кылууга чакырды. Бул тууралуу ал 11-мартта мамлекет башчы катышкан парламенттин жыйынында айтты. “Биз соттордун кураторлорун жок кылуу боюнча маселени чече алабызбы? Соттордун өздөрү УКМКнын кызматкерлери куратор экенин айтып жатышат. Мен аты-жөндөрүн билбейм, бирок соттор өздөрү айтып жатышат”, - деди ал. Садыр Жапаров депутатты “сотторду көзөмөлдөйт” делген адамдардын атын так атоого чакырып, азыр мындай кураторлор жок экенин айтты. Читать дальше...

Жогорку Кеңештин депутаты Элвира Сурабалдиева президент Садыр Жапаровго 8-март күнү Аялдардын эл аралык күнүнө карата тынч акция өткөрүүгө уруксат бергени үчүн ыраазычылык билдирди. Депутат ошондой эле мындай тынч акцияларды өткөрүүгө бут тосуу болуп келгенин, айрым учурларда атайын уюштурулган чагым менен үзгүлтүккө учуратылганын белгилеп, быйылкы акция тынч өткөнүн айтты. Депутатка жооп кылган мамлекет башчы Садыр Жапаров Кыргызстанда тынч митинг-пикеттерди өткөрүүгө эч кандай тыюу салынбаганын айтты. Читать дальше...

Бажы кызматынын төрагасынын мурдагы орун басары Райымбек Матраимовдун жакын тарапташы Мунарбек Сайпидиновдун иши Оштун Кара-Суу райондук сотунда каралып баштады. Ош облустук сотунун басма сөз кызматы кабарлагандай, күбөлөр келбей калгандыктан кийинки соттук жараян 18-мартка дайындалды. Ички иштер министрлигинин (ИИМ) маалыматына ылайык, Ош облусунун Кара-Суу районунда мамлекеттин карамагындагы жерлерди жеке менчикке мыйзамсыз берүү фактысы аныкталган. Мунарбек Сайпидинов, Савай айыл өкмөтүнүн жана... Читать дальше...

Жогорку Кеӊештин депутаты Элвира Сурабалдиева 11-мартта парламенттин президент Садыр Жапаров катышкан жыйынында мурда-кийин ар кандай кылмыш иштери менен кармалган ишкерлер боюнча маселе көтөрдү. Ал бирок бизнесмендер укук коргоо органдарына арыз жазуудан чочулап жатышканын билдирди. “УКМК мамлекетке өткөн мүлктөрдүн тизмесин жарыялашы керек. Ишкерлерден канча мүлк алынды, алардын канчасы өз эрки менен өттү жана канчасы мажбурлоо жолу менен. Андан тышкары ошолордун ичинен чын эле мамлекетке канчасы алынды? Читать дальше...

Президент Садыр Жапаров келечекте мамлекеттик ишке кызматкерлерди бекитүү кадрлардын жерлигине эмес, билимине карай тандаларын айтты. Мамлекет башчы бул тууралуу 11-мартта Жогорку Кеңеште сүйлөгөн сөзүндө билдирди. Жапаров учурда "Акылман" мектебинде тарбияланып жаткан балдарды мисал келтирди: "Келечекте кадрлар кимдир бирөөгө туугандыгы, жерлигине карап дайындалбайт. Билимдүү, илимдүү, тажрыйбалуу менежер деген принциптер менен кызматка алына баштайт. Отуз жылдан бери биз түндүк-түштүк болуп бөлүнүп келгенбиз... Читать дальше...

Жогорку Кеңештин экс-депутаты Куванычбек Конгантиев камакка алынганы 11-мартта кабарланды. Маалымат атайын кызматтагы булактар аркылуу ырасталды. Ал кайсы иш боюнча кармалганы азырынча белгисиз. Бир күн мурда, 10-мартта ал депутаттык мандатын мөөнөтүнөн мурда тапшыруу боюнча арыз берип, Борбордук шайлоо комиссиясынын (БШК) отурумга катышкан 10 мүчөсү бир добуштан колдогон чечимин чыгарган. БШКнын чечимин Шайлоо процесстерин уюштуруу башкармалыгынын башчысы Махабат Кожокеева окуду. “№21 көп мандаттуу... Читать дальше...

Президент Садыр Жапаров 11-мартта Жогорку Кеӊеште жасаган билдирүүсүндө депутаттарды “элди бөлүп-жарбоого” чакырды. Мамлекет башчы акыркы беш жылда өлкөдө түндүк-түштүк деп бөлүнүүнү жок кылуу үчүн акимдерди, сотторду ротация кылып, ал жыйынтыгын берип жатканын айтты. “Жакында Жогорку Кеӊеште бир окуя болду. Аны баарыӊыздар жакшы билесиздер. Айрым депутаттар “тигил тарап, бул тарап” деп бөлүүгө аракет кылышты. Бирок убагында токтотуп калдык. Мага элдин элегинен өтүп шайланып келген эл өкүлдөрү сиздер... Читать дальше...

Транспорт жана байланыш министрлиги маалымдагандай, бүгүн, 11-март күнү өлкөдөгү негизги ашууларда кар жаап жатат. Буга байланыштуу Бишкек–Ош жолунун Төө-Ашуу ашуусу аркылуу жүк ташуучу унаалардын кыймылына 10-мартта киргизилген убактылуу чектөө алынган жок. Суусамыр–Талас–Тараз унаа жолунун Өтмөк ашуусунда күн бүркөк, бороон. Министрлик ошол эле учурда аталган ашуу аркылуу каттам ачык экенин кошумчалады. Бардык унаа жолдордо жана ашууларда Жол тейлөө ишканасынын кызматкерлери жол кыймылынын коопсуздугун камсыздап иштеп жатышат. Читать дальше...

Темиров LIVE жана “Айт, айт десе” медиа долбоорлорунун жетекчиси, эки жылдан ашуун убактан бери камакта жаткан Махабат Тажибек кызы Жогорку соттун 10-марттагы чечиминен кийин жазасын өтөп жаткан мекемеден Бишкектеги тергөө абагына (СИЗО-1) которулат. Бул тууралуу журналисттин адвокаты Асел Аргымбаева билдирди. Анын сөзүнө караганда, жактоочулар Тажибек кызын токтоосуз бошотуу тууралуу эл аралык коомчулуктун жана укук коргоо уюмдарынын сунуштарынын аткарылышын талап кылууда. 34 жаштагы журналист... Читать дальше...

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитет (УКМК) 10-мартта мандатын тапшырган Жогорку Кеӊештин мурдагы депутаты Куванычбек Конгантиевди кармады. Бул тууралуу 11-мартта “Азаттыкка” өздүк булактар билдирди. Кылмыш ишинин чоо-жайы боюнча азырынча маалымат жок. Борбордук шайлоо комиссиясы (БШК) 10-мартта өзү жазган арыздын негизинде Куванычбек Конгантиевди мандатынан ажыраткан. 45 жаштагы Куванычбек Конгантиев 2025-жылы ноябрда өткөн шайлоодо Бишкектеги №21 округдан парламентке депутат болуп шайланып келген. Читать дальше...

Улуттук банк 10-мартта жыл ичиндеги төртүнчү интервенцияны жасап, валюта базарына 140 млн доллар сатты. Өлкөнүн негизги банкы акыркы жолу 26-февралда базарга 162,56 миллион доллар чыгарган. Улуттук банк 2025-жылы сегиз интервенция менен чыгып, валюта базарына жалпысынан 853 миллион доллар саткан. Өлкөнүн негизги банкы доллардын курсун бир калыпта кармоо үчүн валюталык интервенцияларды жасап турат. Интервенция доллардын курсу кескин көтөрүлүп же түшүп кеткенде жасалат. (BTo)

"Журналисттерди коргоо комитети" (Committee to Protect Journalists, CPJ) Кыргызстандын Жогорку сотунун эркин журналисттик иликтөө менен алектенген кабарчы, Темиров LIVE жана “Айт, айт десе” медиа долбоорлорунун жетекчиси Махабат Тажибек кызы боюнча чечимин кубаттады. Бул тууралуу уюмдун X соцтармагындагы баракчасына жарыяланды. "Биз Жогорку соттун Темиров LIVE долбоорунун журналисти Махабат Тажибек кызына чыгарылган өкүмдөрдү жокко чыгаруу чечимин кубаттайбыз. Бул сөз эркиндигин коргоо жана адилеттик багытына жасалган маанилүү кадам"... Читать дальше...

Бишкек шаардык соту 10-мартта Токмок шаарынын мурдагы мэри Максат Нусувалиевге, мэриянын муниципалдык менчик башкармалыгынын мурдагы жетекчисине (Т.у.А.), техникалык көзөмөл боюнча мурдагы адиске (А.А.Э.) жана “Аль-Кадыр-Сантехсервис” ишканасынын башчысына (К.Т.Э.) чыккан райондук соттун өкүмүн жокко чыгарып, ишти райондук сотко кайра кароого жөнөттү. Алардын баары теӊ камактан бошотулуп, үй камагына чыгарылды. Маалыматты 11-мартта Бишкек шаардык соту ырастады. Бишкектин Октябрь райондук соту 2025-жылдын... Читать дальше...

"Медуза" басылмасынын аскердик эксперти Дмитрий Кузнец "жагымсыз уюмдун" ишмердигине катышканы үчүн сот чечими менен сыртынан 2,5 жылга эркиндигинен ажыратылды. Сот ошондой эле анын сайтты жетектөө укугунан беш жылга ажыратты. Москванын прокуратурасы шейшембиде маалымдагандай, кылмыш иши Никулин район аралык прокуратурасынын текшерүүсүнүн натыйжасында козголгон жана камакка алуу чарасы айыпталуучунун катышысыз каралган. Поводом для преследования стали шесть аудиозаписей в соцсетях "Медузы" с участием Кузнеца... Читать дальше...