World News in Kyrgyz

АКШнын президенти Дональд Трамп Иран маселесинде дипломатияга артыкчылык берет, бирок зарыл болсо курал колдонууга даяр. Бул тууралуу Ак үйдүн басма сөз катчысы Кэролайн Левитт шейшембиде билдирди. “Президент Трамп биринчи кезекте дипломатияны тандайт. Бирок буга чейин көргөндөй, керек болсо америкалык армиянын согуш күчтөрүн колдонууга даяр. Бул маселеде соңку чечимди дайыма президент кабыл алат”, - деп айтты Левитт. Бүгүн мамлекеттик катчы Марко Рубио Конгресстин лидерлерине Тегерандын айланасындагы... Читать дальше...

Бишкекте эркин гезиттин дизайнери Эрнис Жээнтаев алты жылга соттолду. Буга анын Фейсбуктагы пикирлери негиз болгон. Ал өткөн жылдын ноябрь айында камалып, соттук отурум Биринчи Май райондук сотунда 13-февралда өткөн.

Социалдык тармактарда тараган аудиодо аты аталган Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Бакыт Төрөбаев жана УКМКнын Жалал-Абаддагы башкармалыгынын мурдагы башчысы, учурдагы саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов кызматтан кетти. Азырынча андай чечимдин себеби айтыла элек. Төрөбаев буга чейин социалдык тармактарга тараган Таймурас Ташиевдин аты аталган аудио тууралуу “Азаттыкка” текст түрүндө түшүндүрмө берген.

Евробиримдик башпаанек издеген качкындарды үчүнчү өлкөлөргө депортация кылууга жол ачкан эрежени жактырды. Ага ылайык, шаркеттин мүчөлөрү келгиндерди аларга эч кандай тиешеси жок башка өлкөлөргө чыгара алат. Буга чейин жакындары бар болгон же буга чейин көпкө жашап кеткен мамлекеттерге гана экстрадиция кылуу талабы коюлуп келген. Эми Евробиримдикке кирген өлкө менен келишим жетиштүү болмокчу. Буга чейин бул ыкма Британияда сыналып, падышалык мыйзамсыз мигранттарды Руандага жөнөтүүнү макулдашкан.... Читать дальше...

2026-жылдын 1-январына карата Кыргызстанда боорун алмаштырган 578 жаран жашайт. Бул тууралуу саламаттык сактоо министринин орун басары Бакытбек Кадыралиев Жогорку Кеңештин Эмгек, саламаттык сактоо, аялдар жана социалдык маселелер комитетинин 24-февралдагы отурумунда билдирди. Былтыр жыл ичинде, Саламаттык сактоо министрлигинин Жугуштуу оорулардын жайылышын көзөмөлдөө департаментинин башчысы Нуржамал Шейшееванын айтымында, Кыргызстанда гепатитке чалдыккан 8555 бейтап катталган. Алардын 75и бул оорунун В тибине, 56сы С жана 9у D тибине чалдыккан.

Жогорку Кеңештин депутаты Нуржамал Төрөбекова чет өлкөлөрдө миграцияда жүрүп, Кыргызстанга келип үйлөнүүнү каалаган жарандарды медициналык кароодон өтүүгө милдеттендирүү зарыл деп эсептейт. Депутат бул сунушун парламенттин Эмгек, саламаттык сактоо, аялдар жана социалдык маселелер комитетинин 24-февралдагы отурумунда айтты. "Мисалы, Москвада жүрүп, түрдүү ооруларды, анын ичинде ВИЧ жуктуруп алып, бул жакка келип үйлөнүшөт. Бирок оорусу тууралуу колуктусуна айтпайт. Ата-энелери билсе да айтышпайт. Читать дальше...

Дамирбек Осмонов саламаттык сактоо министринин милдетин аткаруучу болуп дайындалды. Тиешелүү жарлыкка президент Садыр Жапаров 24-февралда кол койду. Эми анын талапкерлиги Жогорку Кеңешке сунушталат. 42 жаштагы Осмонов Эл аралык медициналык университеттин кардиология кафедрасынын башчысы жана “Бикард” клиникасынын башкы дарыгери. Буга чейинки министр Каныбек Досмамбетов ушул эле күнү кызматтан кеткен жана анын себеби айтылган жок. Досмамбетовдун ысымы эки күндөн бери социалдык тармактарда талкууланып жаткан аудио жазууда айтылган. Читать дальше...

Бакыт Төрөбаевдин ордуна Эрлист Акунбеков Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары – суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министринин милдетин аткаруучу болуп дайындалды. Бул тууралуу жарлыкка президент Садыр Жапаров 24-февралда кол койду. 42 жаштагы Эрлист Акунбеков кесиби боюнча экономист. Буга чейин Евразия реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын Ош филиалында иштеген. Кийин ишкердик менен алектенген. 2014-жылдан бери Кыргызстандын жер семирткич ташуучулар ассоциациясынын төрагасы. Читать дальше...

Кыргызстандык жарандарды чет өлкөлөргө жумушка орноштурууга жана жөнөтүүгө лицензия алган компаниялардын тизмеси жарыяланды. Тизмени Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги сайтына жарыялап, алардын уруксат кагазы кайсы өлкөдөгү ишканалар менен кызматташууга шарт түзөрүн да кошо маалымдады. Маалыматка ылайык, 20-февраль күнү мекемелер аралык комиссиянын отуруму болгон. Анда Кыргызстандын жарандарына чет өлкөдө иштөөгө уруксат берүү, уруксаттын мөөнөтүн узартуу жана жокко чыгаруу маселелери талкууланган. Читать дальше...

Быйылкы январь айында мамлекеттик карызды төлөө үчүн 7 млрд 470 млн сом же 85,3 млн доллар сарпталды. Бул тууралуу Финансы министрлигинин баяндамасында жазылды. Мунун ичинен тышкы карызды төлөөгө 3 млрд 48,2 млн сом же 34,8 млн доллар жумшалган. Ал эми ички карызды төлөөгө 4 млрд 421,8 млн сом же 50,5 млн доллар сарпталган. 2025-жылы жалпысынан тышкы карызды төлөөгө 45,9 млрд сом же 525,3 млн доллар, ал эми ички карызды төлөөгө 31,170 млрд сом же 356,2 млн доллар жумшалган. 2025-жылдын жыйынтыгы... Читать дальше...

Президент Садыр Жапаров 23-февралда бир катар кызмат адамдарына жогорку аскердик жана атайын наамдарды ыйгарган жарлыктарга кол койду. Ага ылайык, ички иштер министри Улан Ниязбековго генерал-полковник деген наам алды.

Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов кызматтан кетти. Бул тууралуу жарлыкка президент Садыр Жапаров кол койгону 24-февралда жарыяланды. Анын ордуна саламаттык сактоо министри болуп “Бикард” клиникасынын башкы дарыгери Дамир Осмонов дайындаларын “Азаттыктын” өкмөттөгү булактары билдирди. Досмамбетовдун ысымы эки күндөн бери социалдык тармактарда талкууланып жаткан аудио жазууда айтылган. Анда Министрлер кабинетинин төрагасынын мурдагы орун басары Бакыт Төрөбаев бир тууган агасы Жолдошалынын уулу Эркин менен сүйлөшкөн. Читать дальше...

Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары – суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министри Бакыт Төрөбаев кызматтан кетти. Бул тууралуу 24-февралда президенттин администрациясы маалымдады. Мунун алдында Төрөбаевдин тууганы менен сүйлөшкөнү жазылган аудио тараган. Ал аудиодогу сүйлөшкөндөр өзү менен бир тууган агасы Жолдошалынын уулу Эркин экенин ырастаган. Ага Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин (УКМК) мурдагы төрагасы Камчыбек Ташиев кайрылып, Манас шаарындагы “Барселона”... Читать дальше...

15 жаштагы Элдана Мамбеталиева 15-февралда Бишкектин Ак-Бата жаңы конушундагы үйүнөн чыгып кеткен боюнча кайра келген эмес. Бишкек шаардык ички иштер башкармалыгынын (ШИИБ) басма сөз кызматынын маалыматына караганда, кыздын жоголгонун милицияга ата-энеси 23-февралда маалымдаган. Андан бир күн мурун - 22-февралда Элдананын Айгүл аттуу курбусу жоголгону кабарланган. Милиция өспүрүм кыздардын дайынын билгендер болсо 102 номуру аркылуу кабарлап коюуну суранууда. Бишкек ШИИБ 23-февралда 20-январдан берки аралыкта Бишкекте 15... Читать дальше...

Ички иштер министрлиги жол эрежесин одоно бузган айдоочулардан ошол замат сурамжылоо кылып, туура жооп бере албагандарды “Унаа” мекемесинен (Транспорт каражаттарын жана айдоочулук курамды каттоо мамлекеттик борбору) айдоочулук күбөлүк алуу үчүн сынак тапшырууга жөнөтүүнү сунуштады. Бул тууралуу 24-февралда министрдин биринчи орун басары Адылбек Бийбосунов парламенттин Сот-укук маселелери, укук тартиби, кылмыштуулук менен күрөшүү боюнча комитетинин жыйынында билдирди. Долбоорго ылайык, жол коопсуздук... Читать дальше...

23-28-февраль күндөрү өлкөнүн тоолуу жолдорунда: Бишкек-Ош жолунун Чычкан капчыгайында, Төө-Ашуу, Ала-Бел ашууларында, Өтмөк тилкесинде, Бишкек-Нарын-Торугарт жолундагы Долон ашуусу менен Кара-Үңкүр капчыгайында кар көчкү жүрүү коркунучу жогорулайт. Буга байланыштуу коопсуздукту камсыз кылуу максатында ушул күндөрү кар көчкүнү атайылап атып түшүрүү иштери жүргүзүлөт. Бул тууралуу Транспорт жана байланыш министрлиги маалымдады. Министрлик жарандарды зарылчылыгы жок болсо алыскы жолго чыкпай турууга... Читать дальше...

24-26-февраль күндөрү Кыргызстандын тоолуу райондорунда, тоолуу жолдордогу ашууларда кар көчкү түшүү коркунучу сакталат. Кар күрткүсү күтүлөт, жолдор тайгак болуп муз тоңот. Унаалардын ортосундагы 500 метр аралык кыймыл чектелиши зарыл. 25-февралда түнкүсүн Чүй, Талас, Ысык-Көл, Нарын облустарынын көпчүлүк аймактарында, Ош, Жалал-Абад облустарынын айрым жерлеринде жаан, кар, тоолуу райондорунда кар жаайт. Күндүз Чүй, Талас, Ысык-Көл, Нарын облустарынын айрым жерлеринде жаан, кар, тоолуу райондорунда кар жаайт. Читать дальше...

Президент Садыр Жапаровдун маалымат катчысы Аскат Алагөзов Жалал-Абад облусундагы Манас шаарынын аталышы тууралуу жоромолдорго чекит койду. Ал Фейсбуктагы баракчасы аркылуу шаардын аталышы Манас бойдон каларын билдирди. "Соцтармакта айрымдардын Жалал-Абад облусунун Манас шаары мурунку аталышын алат экен деген өңдүү маалыматтары чындыкка дал келбейт. Манас шаарынын аталышын өзгөртүү боюнча маселе каралган жок жана каралбайт. Шаар Манас деген азыркы аталышы менен эле калат", - деп жазды маалымат катчы. Читать дальше...

Бишкектин Биринчи Май райондук соту 13-февралда 41 жаштагы Эрнис Жээнтаевди алты жылга эркинен ажыраткан өкүм чыгарды. Бул тууралуу аны адвокаты Нурбек Сыдыков билдирди. Милиция кызматкерлери Жээнтаевди 2025-жылдын 10-ноябрында кармаган. Буга анын Фейсбуктагы жеке баракчасына жазган посттору негиз болгон. Кылмыш-жаза кодексинин 278-беренесинин (Массалык башаламандыктар) 3-бөлүгү (Бийлик өкүлдөрүнүн мыйзамдуу талаптарына жигердүү баш ийбөөгө жана массалык баш аламандыктарга чакырыктар, ошого тете... Читать дальше...

Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары – суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министри Бакыт Төрөбаев социалдык тармактарга тараган аудио тууралуу 24-февралда “Азаттыкка” түшүндүрмө берди. Ал аудиодогу сүйлөшкөндөр өзү менен бир тууган агасы Жолдошалинин уулу Эркин Төрөбаев экенин ырастады. Төрөбаевдин айтымында, ага Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин (УКМК) мурдагы төрагасы Камчыбек Ташиев кайрылып, Манас шаарындагы “Барселона” академиясынын жанында инисинин жер... Читать дальше...

Доордун каармандары, элдин эс тутумунда бекем сакталып калган тарыхый окуялар болот. Ошол окуяларга кандай баа беребиз, тарыхый инсандардын саясий бейнесин кантип түзөбүз? Кыргызда мемуар жазгандар болдубу? “Куугунтук курмандыктары” подкастында академик Осмонакун Ибраимов менен маек курабыз.

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) АКШга туристтик жана ишкердик виза (B-1/B-2 категориялары) алуудагы каржылык күрөө талабы боюнча кошумча маалымат таратты. Министрлик акыркы убактарда үчүнчү жактар Кыргызстандын жарандарына АКШга туристтик жана ишкердик визаларды тариздөөгө көмөк көрсөтүүнү сунуштаган учурлар көбөйгөнүн билдирди. Маалыматка ылайык, мындай сунуш ээлери виза алуу кепилдигин да берип келишет. ТИМ каржылык кепилдикти төлөө консулдук маектешүүдөн өткөндөн кийин гана, АКШнын... Читать дальше...

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитет (УКМК) Талас райондук ички иштер башкармалыгынын (РИИБ) кылмыш иликтөө бөлүмүнүн ыкчам кызматкери Т. Р. З. пара талап кылууга шек саналып кармалганын билдирди. УКМКнын басма сөз кызматы кабарлагандай, Т.Р.З. узак убакыт бою Т.Н.Т. аттуу жаранга басым көрсөтүп, аны кылмыш жоопкерчилигине тартуу менен коркутуп, такай акча талап кылып келген. 21-февралда УКМК жана Ички иштер министрлигинин (ИИМ) Ички иликтөө кызматынын чогуу жүргүзгөн иш-чараларынын натыйжасында... Читать дальше...

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) жарандарды Мексиканын бир катар аймактарындагы башаламандыкка байланыштуу кырдаал турукташканга чейин ал жакка барбай турууга чакырды. Ошондой эле учурда Мексиканын аймагында жүргөн кыргызстандыктарга коопсуздуктун күчөтүлгөн чараларын сактоо, адамдар көп чогулган жайлардан алыс болуу жана жергиликтүү бийлик органдарынын көрсөтмөлөрүн так аткаруу сунушталды. ТИМ өзгөчө кырдаал жаралган учурда Кыргызстандын АКШ жана Канададагы элчилигине кайрылуу зарылдыгын билдирди. Читать дальше...

Энергетика министри Таалайбек Ибраев 24-февралда Жогорку Кеңештин Өнөр жай саясаты, транспорт, отун-энергетикалык комплекс, архитектура жана курулуш комитетинин жыйынында электр энергиясынын тарифи тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, 2030-жылга чейин ар жылы 1-майдан тартып тариф жогорулап турат. Быйыл 27 тыйын, 2027-жылы 33 тыйын, 2028-жылы 39 тыйын кошулат. 2029-жылы 47 тыйынга жана 2030-жылы 57 тыйынга көбөйөт. Министр 2030-жылы тариф электр энергиясынын өздүк наркына теңелерин белгиледи. Читать дальше...