World News in Kyrgyz

200дөн ашуун Тажикстан жараны Ирандан чыгып кетүү өтүнүчү менен элчиликке кайрылды. Бул тууралуу 2-мартта Тажикстандын Ирандагы элчиси Низомиддин Зохиди «Озоди» радиосуна курган маегинде билдирди. Анын айтымында, тажик жарандарынын бир бөлүгү Иранга соода, туризм жана дарылануу максатында барган. Аба мейкиндиги жабылгандан кийин алардын көбү мекенине кайтууну каалаган. «Азыркы тапта элчиликке 200дөн ашуун адам кайрылды. Айрымдары Азербайжан аркылуу кайтууну каалашууда. Ирандын Хорасан аймагында жүргөндөр... Читать дальше...

2-мартта Иран Сауд Арабиясынын чыгышындагы Рас-Танура шаарында жайгашкан Saudi Aramco компаниясынын мунай иштетүүчү заводуна чабуул койду. Расмий Тегеран бул Израил менен АКШнын Ирандын аймагына жасаган соккуларына жооп экенин билдирди. Бул тууралуу Reuters жана Bloomberg агенттиктери өз булактарга таянып жазышты. Рас-Танура комплексинде суткасына 550 миң баррелге чейин мунай иштете алган Жакынкы Чыгыштагы эң ири заводдордун бири жайгашкан жана ал сауд мунайы үчүн маанилүү экспорттук терминал болуп саналат. Читать дальше...

Эл аралык атом энергиясы агенттигинин (МАГАТЭ) башкы жетекчиси Рафаэл Гросси Израил менен АКШ Ирандын өзөктүк объектилерине сокку урганын көрсөткөн "эч кандай белги жоктугун" билдирди. Бирок азырынча МАГАТЭ Ирандын өзөктүк мекемелеринин өкүлдөрүнө байланыша элек. "Бизде Бушер атом электр станциясы, Тегеран изилдөө реактору же өзөктүк отун циклине байланышкан башка объектилер зыян тартканы же соккуга кабылганы тууралуу эч кандай маалымат жок", — деди Гросси 1-мартта МАГАТЭнин башкаруучулар кеңешинде жасаган билдирүүсүндө. Читать дальше...

Чеченстандан Федерация кеңешинин мурдагы мүчөсү Умар Жабраиловнын сөөгү Москвадагы мейманканада табылды. Ал өз өмүрүн кыйганын орусиялык маалымат каражаттары жана Telegram каналдар өз булактарына таянып жазышты. Mash басылмасынын маалыматына ылайык, Жабраиловдун жанынан тапанча табылган. Telegram каналдын билдиришинче, ал оор абалда ооруканага жеткирилген, бирок дарыгерлер өмүрүн сактап кала алышкан эмес. 2020-жылы дагы Жабраилов өз жанын кыюуга аракет кылган. Жабраилов 2000-жылы президенттикке ат салышып... Читать дальше...

Бишкекте беш айлык баласы менен курьер болуп иштеген, “Азаттыктын” каарманы Байыркан Куттубек кызына Мамлекеттик ипотекалык компания батир берди. Бул тууралуу “Азаттыкка” 1-мартта мекемеден билдиришти. Беш айлык кызын бешик арабага сүйрөп курьер болуп иштеп жүргөн 30 жаштагы келин тууралуу “Азаттык” 26-февралда видео даярдаган. Ал күйөөсүнүн зомбулугуна кабылып, коргоо ордерин алып кризистик борбордо баш калкалап жаткан. Көз жаргандан төрт күн өткөндөн кийин эле жумушка чыгып, тигүү цехинен иш тапканын айтып берген. Читать дальше...

Тегерандагы Кызыл Жарым Ай коому 1-мартта АКШ менен Израилдин биргелешкен аба соккуларынын натыйжасында Иранда ушул убакка чейин 555 адам каза болгонун билдирди. Маалыматка ылайык, чабуулдар өлкөнүн 131 шаарына жасалган. Жабыркагандарды куткаруу, медициналык жардам көрсөтүү жана эвакуациялоо улантылууда. Ирандын Чыгыш Азербайжан провинциясынын Кризистик кырдаалдарды башкаруу башкармалыгынын жетекчиси акыркы эки күн ичинде Тебриз, Сараб, Мараге жана Шабестар шаарларындагы ар кандай жайлар соккуга кабылып... Читать дальше...

Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Эдил Байсалов Кытайдын Шаньдун провинциясы менен Кыргызстанда өндүрүш ишканаларын түзүүнү талкуулады. Бул тууралуу 1-мартта Цзиндань шаарында провинциянын Коммунисттик партиясынын катчысы Линь У менен жолугушкан учурда көтөрүлдү. Кыргыз өкмөтү маалымдагандай, жолугушууда тараптар эки өлкө ортосундагы ар тараптуу стратегиялык өнөктөштүктү белгилеп, аймактар аралык кызматташтыкты өнүктүрүүнү сүйлөшкөн. Байсалов жана орто бизнести колдоо үчүн Кыргызстанда... Читать дальше...

Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасына зым тартуу иштери жанданганын президенттин Баткен облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлчүлүгү 2-мартта кабарлады. Маалыматка караганда, ушул тапта Баткен районунун Ууч жерлигинде иш жүрүп жатат. Жалпысынан быйыл облуста кыргыз-тажик чек аранын 200 чакырымына зым тартуу пландалууда. Анын 65 чакырымы Баткен районуна, ал эми 135 чакырымы Лейлек районуна туура келет. Мындан сырткары Тажикстан менен Ош облусу аркылуу чектешкен 70 чакырымы тосулат. Буга чейин кыргыз-тажик... Читать дальше...

Өзбекстандын премьер-министри Абдулла Арипов 2-мартта Сауд Арабиясынан, Бириккен Араб Эмирликтеринен, Катардан жана аймактагы башка өлкөлөрдөн өзбек жарандарын кайтаруу чараларын ишке ашырууну тапшырды. Бул тууралуу gazeta.uz басылмасы жазды. Бийликтин маалыматына ылайык, Сауд Арабиясына Өзбекстандан миңден ашуун зыяратчы барган. Каттамдардын токтотулушуна байланыштуу көптөгөн өзбек жарандары Бириккен Араб Эмирликтеринен уча албай калышкан. Жарандарды кайтаруу боюнча каттамдарды Uzbekistan Airways... Читать дальше...

Жакынкы Чыгыштагы аскердик аракеттердин башталышы жана Ирандын айланасындагы кырдаалдын кескин курчушу боюнча Борбор Азия өлкөлөрүнүн бийликтери ар бири өз алдынча билдирүү жасашты. Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев Бириккен Араб Эмирлигинин президенти, шейх Мухаммед бин Заид Аль Нахайян жана Катардын эмири шейх Тамим бин Хамад Аль Тани менен телефон аркылуу сүйлөштү. Эмирликтин жетекчилиги менен сүйлөшүүдө Токаев жаңжалдын курчушуна тынчсыздануусун билдирип, Казакстан Эмирликтерге достук жана боордош өлкө катары карай турганын айтып... Читать дальше...

Израилдин армиясы Ливандагы «Хезболла» тобуна тиешелүү жайларга сокку урганын билдирди. "Хезболланы" АКШ террордук уюм деп тааныган, Евробиримдик анын саясий партиясын эмес, куралдуу тобун "кара тизмеге" киргизген. Ливандын парламентинде "Хезболланын" саясий партиясынан депутаттар бар. Армиянын маалыматына караганда, бул соккулар аталган топтун чабуулдарына жооп ирээтинде жасалды. Израил армиясынын Түндүк аскер округунун командачысы, генерал-майор Рафи Мило билдиргендей, Ливандын түштүгүнө жана... Читать дальше...

Кыргызстандын Коопсуздук кеңешинин катчысы Адилет Орозбеков Жакынкы Чыгыштагы кырдаалга байланыштуу укук коргоо, күч түзүмдөрүнүн жана башка тармактык мекемелердин жетекчилери менен ыкчам кеңешме өткөрдү. Президенттик администрациянын маалыматтык саясат бөлүмү тараткан маалыматка караганда, кеңешмеде мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсүнүн актуалдуу маселелери, анын ичинде согуштук аракеттер жүрүп жаткан аймакта калган Кыргызстандын жарандарынын абалы талкууланды. Орозбеков алардын коопсуздугун... Читать дальше...

Ирандын Жогорку улуттук коопсуздук кеңешинин төрагасы Али Ларижани Тегеран Вашингтон менен “сүйлөшүүлөрдү жүргүзбөй турганын” айтты. Бул тууралуу ал X социалдык тармагына жазды. «Бүгүн Иран эли өзүн коргоп жатат», — деп кошумчалады ал. Буга чейин Трамп өзүнө таандык Truth Social платформасына жарыяланган алты мүнөттүк видеодо Иранга каршы согуш төрт жумага созулушу мүмкүн экенин билдирген. Ошол эле учурда ал Тегеранда бийликте калган жетекчилер менен мындан аркы сүйлөшүүлөр үчүн мүмкүнчүлүк ачык бойдон каларын да ишара кылган. Читать дальше...

Кыргызстанда өспүрүмдөр арасындагы кылмыштуулукка байланыштуу былтыр 1814 учур катталды. Бул 2024-жылга салыштырганга 11% көп (1640). Бул тууралуу ички иштер министринин орун басары Октябрь Урмамбетов 2-мартта, Жогорку Кеңештин Илим, билим берүү, инновациялык өнүгүү жана маалыматтык технологиялар, маданият комитетинин жыйынында билдирди. "Мурда мектептерде, ИИМге кайрылуулардын негизинде каралып келген. Азыр алдын алуу иштерин жүргүзгөндүктөн, камералардын жардамы, маалымат каражаттар, коомчулуктун... Читать дальше...

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги Перс булуңунда 22 миңге жакын кыргызстандык бар экенин билдирди. Бул тууралуу 3-мартта Жакынкы Чыгыштагы кырдаалга байланыштуу брифинг учурунда айтылды. Анын ичинен 10 миңге жакын кыргызстандык Бириккен Араб Эмирлигинде жүрөт. Катарда 800дөй, Сауд Арабиясында 5 миңден ашуун жана Израилде 100гө жакын кыргыз жараны бар. Мындан тышкары Кувейт, Бахрейн жана Иорданияда жүргөндөр миңге чукул. “Эмирликтердин Туризм департаменти мейманкаларга мөөнөтү бүткөн кардарларды чыгарбоо... Читать дальше...

АКШ президенти Дональд Трамп Иранды "мүмкүн болушунча" жазалоону улантууга убада берип, Ислам республикасына каршы согуш төрт аптага созулушу мүмкүн экенин айтты. Ошол эле маалда ал Тегеранда аман калган башкаруучулар менен мындан аркы сүйлөшүү үчүн каалганы жапкан жок. "Акыркы 36 саат ичинде Америка Кошмо Штаттары жана анын өнөктөштөрү "Эпикалык каардануу" (Operation Epic Fury) операциясын баштады, бул - дүйнөдөгү эң ири, эң татаал, кубаттуу аскерий чабуулдардын бири", - деди Трамп 1-мартта өзүнүн... Читать дальше...

Жогорку Кеңештин депутаты Болот Сагынаев быйыл жайында Ысык-Көлдө өтө турган эл аралык "Көлфест" фестивалын өткөрүүгө тыюу салууну сунуштады. Бул тууралуу эл өкүлү парламенттин Илим, билим берүү, инновациялык өнүгүү жана маалыматтык технологиялар, маданият комитетинин 2-марттагы жыйынында билдирди. Сагынаев аталган иш-чара "кыргыздын улуттук баалуулуктарына туура келбейт" деген негизде ага жол бербөө боюнча ИИМден жана Маданият министрлигине кайрылды. "Бир нече жыл мурда биздин биздин каада-салтыбызга... Читать дальше...

Дүйнөлүк медиа Ирандын жогорку лидери, аятолла Али Хаменеинин өлтүрүлүшү боюнча операциянын айрым деталдарын өз булактарына таянып жазууда. Сокку түн ортосунда эмес, эртең менен болгон.

Бириккен Улуттар Уюмунун Адам укуктары боюнча комитети Temirov Livе долбоорунун негиздөөчүсү, Кыргызстандын соту ишмердигин экстремисттик деп тапкан иликтөөчү-журналист Болот Темировдун арызын кабыл алып, ишин карай турган болду. Бул тууралуу журналист өзү Фейсбуктагы баракчасына жазды. “Арызды катташты жана биздин бийликке тиешелүү суроолорду жөнөтүштү. Мамлекеттик кызматкерлерден жооп алуунун акыркы мөөнөтү 2026-жылдын 26-августу”, - деп жазды Темиров. 2024-жылдын октябрында Болот Темировго укуктук... Читать дальше...

Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги айлана-чөйрөгө жана жер казынасына олуттуу же ири зыян келтиргендерге жоопкерчиликти күчөтүүнү сунуштоодо. Буга байланыштуу "Кылмыш-жаза кодексине", "Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүү тартиби жөнүндө" мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү долбоору коомдук талкууга чыгарылды. "Сунушталып жаткан толуктоолордун негизги максаты – жер казынасын пайдалануу укугуна лицензиялык макулдашуулардын шарттарын атайылап же этиятсыздыктан бузган... Читать дальше...

Кеминден Бишкекке келаткан жолдо эки кишинин өмүрүн алган жол кырсыгы катталды. Бул тууралуу Чүй облустук милициясынын жол коопсуздугун камсыздоо башкармалыгы билдирди. Маалыматта, кырсык 1-мартта саат 16:30 чамасында болгон. Бишкекти карай келаткан Hyundai Sonata унаасы бир машинени озуп өтүп, каршы тилкеде келаткан Audi C4 унаасы менен кагылышкан. Audi C4тө бараткан 68 жаштагы жүргүнчү окуя болгон жерден жан берген. Автоунаанын айдоочусу 75 жаштагы жаран аймактык ооруканага жетпей жолдон каза болгон. Читать дальше...

Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы умра сапарына барган ар бир жарандын төлөмүнөн 9% комиссия кармала баштаганын билдирди. Бул тууралуу муфтий Абдулазиз Закиров 27-февралда жарыялаган кайрылуусунда айтылат. Мындай чара имамдардын маянасын туруктуу берип туруу үчүн кабыл алынганы белгиленген. “Бул үчүн тиешелүү органдардан уруксат алынган, мыйзамга шайкеш келтирилген. Умра зыяратына аттанган жарандардан алынуучу каражат түздөн түз имамдардын айлыгына которулат. Ушул берекелүү Рамазан айынан... Читать дальше...

Ысык-Көл облусунун Балыкчы ИИБнын мурдагы башчысы Чыңгыз Төкөлдөшев 15-апрелге чейин убактылуу кармоочу жайга (СИЗО-1) киргизилди. Бул маалыматты Бишкектин Биринчи Май райондук сотунун басма сөз кызматы ырастады. Төкөлдөшев коррупцияга шектелүүдө. 27-февралда Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитети (УКМК) Бишкек шаардык башкармалыгынын мурдагы жетекчиси Элдар Жакыпбековго козголгон кылмыш ишин иликтөө алкагында жалпы беш адам камакка алынганын билдирген. Аскер прокуратурасы аларга Кылмыш-жаза... Читать дальше...

АКШнын президенти Дональд Трамп атайын билдирүү жасап, Иранга каршы операция башталганын билдирди. Мунун алдында Израилдин коргоо министри Исраэл Кац Иранга өлкөгө болгон коркунучту алдын алуу үчүн озунуп сокку урулганын билдирген. Ирандагы IRNA маалымат агенттиги Тегерандын борборунда жарылуулар болуп, коюу түтүн каптап жатканын маалымдады.

Иранда жекшемби күнү таңга маал мамлекеттик жалпыга маалымдоо каражаттары (ЖМК) өлкөнүн Жогорку руханий лидери аятолла Али Хаменеи өлтүрүлгөнүн жазып чыгышты. Мунун алдында, 28-февралда АКШнын президенти Дональд Трамп өзүнүн Truth Social соцтармагы аркылуу Хаменеи америка-израил биргелешкен операциясы маалында жок кылынганын маалымдаган. Ишембиде Али Хаменеинин жардамчысы Али Ларижани Х соцтармагындагы баракчасына өч алуу болорун билдирген жана бул аятолла жантаслим болгону кыйыр түрдө аныкталганы катары кабыл алынган. Читать дальше...