World News in Kyrgyz

Президент Садыр Жапаров Чүй облусундагы өкүлү Азамат Осмоновду жана Баткендеги өкүлү Айбек Шаменовду кызматтан алды. Бул тууралуу жарлыкка кол койгону 3-мартта жарыяланды. Азамат Осмонов бул кызматта 2025-жылдын декабрынан бери иштеди. Ага чейин президенттик администрациянын Президенттин жана Министрлер кабинетинин чечимдерин аткарууну көзөмөлдөө башкармалыгынын башчысы болуп иштечү. Анын алдында УКМКнын кызматкери болгон. Айбек Шаменов бул кызматты 2024-жылдын декабрынан бери аркалап келди. Ага... Читать дальше...

АКШ президенти Дональд Трамп Иран сүйлөшүү өткөрүүнү сунуштаганын, бирок ал «өтө кеч» деп жооп бергенин билдирди. Бул тууралуу ал 3-мартта Truth social социалдык тармагына жазды. «Алардын абадан коргонуу күчтөрү, аскердик аба күчтөрү, деңиз күчтөрү жана жетекчилиги жок болду. Эми сүйлөшкүлөрү келип жатат. Мен “Өтө кеч!” дедим», — деп жазды. Ал Иран өкүлдөрү сүйлөшүүнү качан сунуштаганын тактаган жок. Трамп 2-мартта The Atlantic басылмасына берген интервьюсунда Ирандын жаңы бийликтери сүйлөшүү ниетин билдирип... Читать дальше...

Financial Times басылмасынын маалыматына ылайык, Израилдин чалгын кызматы Ирандын жогорку лидери, аятолла Али Хаменеи өлтүрүлгөнгө чейин эле Тегерандагы дээрлик бардык жол камераларын бузуп кирип, маалымат алып турган. Басылманын эки булагынын айтымында, видеокөзөмөл камераларынан алынган сүрөттөр Тель-Авивдеги серверлерге жиберилип келген. Камералардын бири Хаменеинин резиденциясына келген жогорку даражалуу ирандык аткаминерлердин айдоочулары автоунааларын кайсы жерге токтоторун аныктоого мүмкүнчүлүк берген. Читать дальше...

Кыргызстандын Сауд Арабиясындагы элчиси Улукбек Марипов 4-марттан тарта эки өлкө ортосундагы аба каттамдары жандана турганын билдирди. Элчилик Flynas компаниясы менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, Жидда – Ош багытындагы түз аба каттамдарын жандандырууну макулдашты. “Каттамдар жумасына үч жолу – дүйшөмбү, шаршемби жана жума күндөрү ишке ашырылат. Маанилүү жагдай: бул каттамдар менен биринчи кезекте буга чейин билеттерин алып, бирок уча албай калган жарандарыбыз ташылат”, - деди Марипов. Ал Жидда – Бишкек... Читать дальше...

Кыргызстандагы медиа уюмдар коопсуздук органдарындагы соңку кадрдык өзгөрүүлөрдөн улам журналисттерге, активисттерге "Жапырт башаламандык" жана башка оор беренелер боюнча козголгон иштерге жаңыча, калыс баа берүүгө мүмкүнчүлүк түзүлөт деп үмүттөнүп жатышат.

Борбордук шайлоо комиссиясы Жогорку Кеңештин депутаты Бекмурза Эргешовдун соттуулугуна байланыштуу маалыматтарды тактоо үчүн укук коргоо органдарына өтүнүч жөнөттү. Бул тууралуу “Азаттыкка” БШКнын мүчөсү Абдыжапар Бекматов 3-мартта билдирди. “Соттуулугу бар деген маалыматтарды социалдык тармактардан билип жатабыз. Ошого жараша тиешелүү органдарга өтүнүчтөр кеткен. Жообун күтүп жатабыз”, - деди Бекматов. Укук коргоо органдары Эргешовдун буга чейин соттуулугу болгонун аныктаса, анын депутаттык ишмердигин... Читать дальше...

Франция Британиянын Кипрдеги аба базасына дрон чабуулунан кийин ал жакта ракетага каршы жана дронго каршы коргонуу системаларын жайгаштырууну пландап жатат. Бул тууралуу Reuters агенттиги кабарлады. Маалыматка ылайык, Франция коргонуу системаларынан тышкары аскердик кеме да жөнөтөт. Француз президенти Эммануэл Макрон бул чечим тууралуу 3-мартта Кипрдин президенти Никос Христодулидиске билдирген. Кипр өкмөтүндөгү аты-жөнүн атагысы келбеген булак да бул маалыматты Рейтерге ырастаган. Бул кадам 2-мартта... Читать дальше...

АКШ менен Израил Иранга сокку уруп, Тегеран аларга жооп иретинде Кошмо Штаттардын аймактагы бир нече өлкөдөгү аскерий жайларына чабуул коюуда. Соңку жагдайда Ирандагы кыргызстандыктардын абалы кандай? Бул суроону учурда Тегеранда иштеп жаткан Кыргызстандын Ирандагы элчиси Акылбек Кылычевге жолдодук.

Президент Садыр Жапаровдун жарлыгы менен Айбек Токтоболотов Кыргызстандын Катардагы элчиси болуп дайындалды. Тиешелүү маалымат 3-мартта президенттин сайтына жарыяланды. 47 жаштагы Айбек Токтоболотов буга чейин Тышкы иштер министрлигинин Төртүнчү саясий департаментин жетектеп турган. Катардагы мурдагы элчи Марат Нуралиев былтыр 27-декабрда мамлекет башчынын жарлыгы менен кызматынан алынган. Анын кызматтан кетүү себебине расмий түшүндүрмө берилбегени менен, кийинчерээк кош никесине байланыштуу иштен алынганы белгилүү болгон. Читать дальше...

Ирандын борбору Тегерандан эки кыргыз жараны Азербайжандын аймагына чыгарылды. Бул тууралуу Кыргызстандын Ирандагы элчиси Акылбек Кылычев “Азаттыкка” билдирди. Анын айтымында, Иранда 100гө жакын кыргызстандык бар. Алардын көпчүлүгү ошол өлкөнүн жарандары менен турмуш кургандар. Кылычев элчилик Иранда кырдаал курчугандан тарта консулдук каттоодо тургандар менен байланышып, сыртка чыгып кетүүнү сунуштаганын маалымдады. “Соңку күндөрү бизге эки жаран кайрылды. Аларды бүгүн-эртең менен Азербайжанга чыгардык. Читать дальше...

20-февраль күнү Оштогу облус аралык оорукананын төрөт стационарында үч эм кыз төрөлдү. Ымыркайлар 1800, 2220 жана 2320 г салмак менен төрөлүшкөн. Азыркы учурда баарынын абалы жакшы. Бул тууралуу 3-мартта Ош мэриясынын басма сөз кызматы кабарлады. Ымыркайлардын энеси - 22 жаштагы Мавлюда Бердигулованын да саламаттыгы канааттандырарлык, эне жана балдар дарыгерлердин кароосунда. Үч эм кыз быйылкы жылы Ош облус аралык ооруканасында төрөлгөн алгачкы үч эм. Оорукананын төрөт стационарында буга чейин 1... Читать дальше...

Американын президенти Дональд Трамп Британияны кайрадан сынга алып, эки өлкөнүн ортосундагы мамиле «мурункудай эмес» экенин билдирди. Израил менен АКШнын Иранга каршы алгачкы соккуларына Лондон катышпаганы боюнча The Sun басылмасынын суроосуна жооп берип жатып, Трамп Америка Жакынкы Чыгышта аскердик операция жүргүзүү үчүн Британияга муктаж эмес экенин айткан. Ошол эле учурда ал Британиянын премьер-министри Кир Стармер «жардам берген жок» деп белгиледи. Трамп муну менен катар Франция жана Германияны ишенимдүү өнөктөштөр катары мактап... Читать дальше...

Ирандын Кызыл Ай уюму 3-мартта Израил жана АКШнын Иранга соккуларынан каза болгондордун саны 787 адамга жеткенин билдирди. Ислам республикасынын өкмөтүнүн көзөмөлүндө иштеген бул коомдук уюмдун маалыматына ылайык, соккулар өлкө боюнча 153 районго жасалган. Кызыл Ай курмандыктар санын жарыялаганы менен, кеңири маалымат берген жок. Бул маалыматты башка көз карандысыз булактардан ырастоо азырынча мүмкүн эмес. Ирандын бийлиги каза болгондордун 165и Минаб шаарындагы кыздар мектебинин окуучулары экенин билдирген. Читать дальше...

Жогорку Кеңештин депутаты Адилет Белеков Кыргызстанда абанын булганышынын алдын алуу үчүн импорттолгон автоунаалардын катализаторун текшерүү боюнча мыйзам долбоорун сунуштады. Долбоорго ылайык, эгер унаада катализатору жок болсо, аны каттоого тыюу салынмакчы. Мыйзам долбоору 3-мартта парламенттеги Сот-укук маселелери, укук тартиби, кылмыштуулук менен күрөшүү боюнча комитетинин жыйынында биринчи окууда каралып, жактырылды. Депутат Белеков келечекте Кыргызстанда жүргөн унааларды кайра каттоо учурунда... Читать дальше...

3-март күнү Бишкектеги Ирандын элчилигинин алдында АКШ жана Израилдин операциясы учурунда аткылоодон мерт кеткендерди эскерүү жана Иран элине көңүл айткан митинг өттү. Элчиликтен маалымдашкандай, эскерүүнүн уюштуруучулары Иран элине тилектештигин билдиришти. Ошондой эле мектепке чабуулда өмүрү кыйылган окуучу кыздардын жакындарына кайрат айтышты. Иш-чарага ондогон киши - айрым кыргызстандыктар, Бишкекте жашаган ирандыктар жана журналисттер катышты. Элчиликтин кашаасына согушту айыптаган жана Иран элине көңүл айткан жазуулар... Читать дальше...

3-мартка караган түнү, болжол менен Иранга таандык эки дрон менен Америка Кошмо Штаттарынын Эр-Рияд шаарындагы элчилигинин имаратына чабуул болду. Бул маалыматты Сауд Арабиясынын Коргоо министрлиги X социалдык тармагы аркылуу ырастап, чабуулдан улам өрт чыкканын, имаратка материалдык зыян келтирилгенин билдирди. Маалыматка ылайык, окуя маалында имаратта киши болгон эмес. Кошмо Штаттар менен Израилдин Иранга каршы операциясы башталганына төрт күн болду. Иран жооп иретинде аймактагы АКШ аскер базалары жайгашкан коңшу мамлекеттерге сокку урууда. Читать дальше...

Президент Садыр Жапаров Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүндө жүргөн кыргызстандыктарды эвакуациялоо иштери жүрүп жатканын 3-февралда Фейсбуктагы баракчасына жазды. Учурда Оман мамлекети менен макулдашып, эки учак менен 300 киши алынып келинерин билдирди. “Кудай буюруп, БАЭден учуп-конууга уруксат берилсе, калган жарандарыбыздын баарын бир күндө алып чыгып кетүүгө мүмкүнчүлүгүбүз жетет. Биринчи кезекте Оман аркылуу жаш балдар менен аялдар алып келинет. Баарыңыздарды сабырдуулукка чакырам”, - деп жазылган билдирүүдө. Читать дальше...

АКШнын Борбордук командачылыгы (CENTCOM) 2-мартта Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусунун командалык борборлору, абадан коргонуу системалары, ошондой эле ракета жана дрон учуруучу жайлары жок кылынганын билдирди. «АКШ күчтөрү жүргүзүп жаткан операциялардын алкагында Ислам революциясынын сакчылар корпусунун башкаруу жана көзөмөл объектилерин, Ирандын абадан коргонуу мүмкүнчүлүктөрүн, ракета жана дрон учуруучу жайларын, ошондой эле аскердик аэродромдорун жок кылды», — деп жазды CENTCOM X социалдык тармагындагы билдирүүсүндө. Читать дальше...

Кыргызстандын айрым аймактарында шарп ылаңы катталганы менен өлкө боюнча эпизоотиялык абал туруктуу. Бул тууралуу Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин Ветеринардык кызматынын зоо эпизоотияга каршы көзөмөл башкармалыгынын инспектору Кемелбек Абдылүсөнов “Азаттыкка” 3-мартта билдирди. Ал бардык райондорго вакцина жеткирилип, ылаң аныкталган жерлерде ветеринарлар эмдөө иштерин жүргүзүп жатканын белгиледи. “Шарптын жаңы түрлөрү Европанын беш-алты мамлекетинде пайда болуп, Азербайжанга өткөн. Читать дальше...

2-март күнү Баткен районунун Ууч жерлигинде чек ара кызматынын төрагасы Абдикарим Алимбаевдин катышуусунда кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасын тосуу иштери кайра башталды. Тосмолоо иштерин жүргүзүүгө Мамлекеттик чек ара кызматынын, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин, Коргоо министрлигинин жана Ички иштер министрлигинин аскерлери тартылган. Президенттин Баткен облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн басма сөз кызматы керектүү жабдыктар толук даяр экенин билдирди. 2025-жылы чек араны инженердик тосуу иштери дээрлик 150 чакырым аралыкта жүргүзүлгөн. Читать дальше...

Казакстан Ирандагы жарандарын Азербайжан, Түркмөнстан жана Армения аркылуу эвакуациялоо тууралуу аталган өлкөлөрдүн бийликтери менен макулдашканын билдирди. Казак жарандарын Иран–Армения чек арасынан тоскоолдуксуз өткөрүү маселеси Ереван менен макулдашылган. Азербайжан да эвакуация маселесинде көмөк көрсөтүүгө даяр экенин билдирген. Түркмөнстан да казак жарандарын мамлекеттик чек арадан өткөрүүгө көмөктөшөрүн ырастаган. Буга чейин министрлик дипломатиялык өкүлчүлүктөр туристтик компаниялар менен... Читать дальше...

Дүйнөлүк медиа Ирандын жогорку лидери, аятолла Али Хаменеинин өлтүрүлүшү боюнча операциянын айрым деталдарын өз булактарына таянып жазууда. Сокку түн ортосунда эмес, эртең менен болгон.

Американын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Иранга сокку уруу чечими америкалык аскерлерди коргоо үчүн кабыл алынганын билдирди. Ал "эң күчтүү соккулар али алдыда" экенин эскертти. «Чындап эле коркунуч жакындап калган», — деди Рубио 2-мартта Вашингтондо журналисттерге. Ал Капитолийде мыйзам чыгаруучулар менен өтө турган жабык жолугушуунун алдында сүйлөп жатып, соккуларды «алдын алуу аракети» деп атады. «Биз Израил тараптан аракет болорун билгенбиз. Бул америкалык аскерлерге каршы чабуулга алып келерин да түшүнгөнбүз. Читать дальше...

3-5-март күндөрү Кыргызстандын тоолуу райондорунда, тоолуу жолдордо, ашууларда кар көчкү түшүү коркунучу сакталат. Кар күрткүсү күтүлөт, жолдор тайгак болуп муз тоңот. Унаалардын ортосунда 500 метр аралык кыймыл чектелиши зарыл. 4-мартта түнкүсүн Талас, Ош, Жалал-Абад, Баткен, Нарын, Чүй, Ысык-Көл облустарынын айрым аймактарында жаан, кар, тоолуу райондорунда кар жаайт. Эртең менен жана күндүз көпчүлүк аймактарда жаан, кар жаайт. Айрым жерлерде жаан-чачын катуу жаайт. Тоо этектерде жана тоолуу райондордо жолдор тоңголок, тайгак болот. Читать дальше...

Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин (УКМК) Ош шаардык жана облустук башкармалыгынын башчысы эки аптага жетпей кайра алмашты. 3-мартта башкармалыкка жаңы дайындалган жетекчи Канат Табалдиев эмгек жамаатына тааныштырылды. Бул тууралуу президенттин Ош облусундагы өкүлчүлүгү маалымат таратты. 37 жаштагы Канат Табалдиев буга чейин Кара-Суу районунун акими болуп иштеген. Ага чейин УКМКда кызмат өтөгөн. 19-февралда эле Ош шаардык жана облустук башкармалыгынын башчысы болуп Жоомарт Токтогулов дайындалып, эмгек жамаатына тааныштырылган. Читать дальше...