Ντόναλντ Σασούν στα ΝΕΑ: «Ο πόλεμος δεν θα τελειώσει καλά για τους Ιρανούς»

^«Κανείς από τους πρωταγωνιστές του πολέμου στο Ιράν δεν ξέρει τι τέλος θα έχει. Ενα μόνο είναι βέβαιο. Δεν θα τελειώσει καλά. Και σίγουρα δεν θα τελειώσει καλά για τους Ιρανούς» σχολιάζει στα «ΝΕΑ» ο διακεκριμένος βρετανός ιστορικός, ακαδημαϊκός και συγγραφέας και στενός μαθητής και συνεργάτης του κορυφαίου ιστορικού Ερικ Χόμπσμπομ,

Ντόναλντ Σασούν.

Εκτιμάτε ότι υπάρχουν πράγματι οι ενδείξεις και το πλαίσιο για την έναρξη του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου, κάτι που διακινείται κι από αναλυτές;

Ειπώθηκε ξανά όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Ειπώθηκε ακόμη και κατά τη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων στην Κούβα, το 1961-1962. Κι όχι μόνο. Ο κόσμος αρέσκεται να λέει ότι ξεκινά ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Ομως, και αυτή τη φορά, δεν ξεκινάει. Παρ’ όλα αυτά, αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι πάρα πολύ σοβαρό. Ολόκληρη η Μέση Ανατολή φλέγεται. Και αυτό θα έχει τεράστιες επιπτώσεις.

Οχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, προφανώς, αλλά και για τη Δύση, αγγίζοντας ακόμη και την Κίνα. Το απολύτως άμεσο αποτέλεσμα θα είναι, φυσικά, η διατάραξη της τιμής του πετρελαίου, αφού από τα Στενά του Ορμούζ διακινείται περί το μισό παγκόσμιο πετρέλαιο. Αυτό είναι το ένα σημείο. Το έτερο είναι το απρόβλεπτο των Ηνωμένων Πολιτειών, που έχει πλέον αγγίξει επικές διαστάσεις. Δεν έχουμε ιδέα τι θα κάνει στη συνέχεια ο Ντόναλντ Τραμπ. Αλλωστε, διαπραγματευόταν με το Ιράν και στη μέση των διαπραγματεύσεων οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν.

Κι ακόμα δεν ξέρουμε γιατί επιτέθηκαν στο Ιράν. Αυτό που είπαν αρχικά είναι ότι νόμιζαν ότι το Ιράν θα επιτεθεί στις βάσεις τους, κάτι προφανώς παράλογο. Εν συνεχεία, ο Μάρκο Ρούμπιο είπε ότι ο λόγος της αμερικανικής επίθεσης ήταν η πρόληψη της ιρανικής απάντησης στην επικείμενη επίθεση του Ισραήλ. Γεγονός που σημαίνει, με άλλα λόγια, ότι οι ΗΠΑ ακολουθούν το Ισραήλ αντί το Ισραήλ να ακολουθεί τις ΗΠΑ.

Τι θα μπορούσε να αλλάξει πραγματικά στη Μέση Ανατολή από αυτόν τον πόλεμο;

Το καλύτερο σενάριο είναι να υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και να αποκτήσουν οι Ιρανοί μια φιλελεύθερη δημοκρατική κυβέρνηση. Νομίζω ωστόσο ότι είναι το λιγότερο πιθανό. Υπάρχει και το σενάριο να προκύψει ένα άλλο είδος κυβέρνησης, που θα είναι εκ νέου αυταρχική. Το Ιράν αποτελείται κατά 50% από Πέρσες, αλλά το υπόλοιπο 50% είναι Κούρδοι, Αζέροι και άλλες εθνοτικές ομάδες.

Ετσι, μια πιθανότητα είναι ότι η χώρα θα βυθιστεί σε πλήρες χάος, κάτι που, άλλωστε, έχει συμβεί στο Ιράκ και για ένα διάστημα στο Αφγανιστάν. Τα ερωτήματα είναι πολλά και αναπάντητα για την επόμενη ημέρα. Τι θα συμβεί στον Λίβανο μετά τις νέες σφαγές από το Ισραήλ; Τι θα συμβεί στη Γάζα και στη Δυτική Οχθη, η οποία εξακολουθεί να εποικίζεται; Τι θα συμβεί στα Εμιράτα και στις αραβικές χώρες του Κόλπου, που υποφέρουν τώρα πάρα πολύ; Και επίσης, τι θα συμβεί στη Δύση; Ο Τραμπ επέκρινε την Ισπανία επειδή ήταν πολύ σαφής στην καταδίκη της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν. Η Βρετανία ήταν συγκρατημένη, καθώς η θέση του Στάρμερ είναι διαχρονικά ετερόκλιτη.

Αφού δεν είναι και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ!

Απολύτως! Δεν είναι Ουίνστον Τσόρτσιλ, αλλά αυτό δεν αποτελεί ανακάλυψη. Κανείς στη χώρα του δεν θα τον αποκαλούσε Τσόρτσιλ. Αλλά κι ο Τραμπ, που τον «κάρφωσε», δεν είναι Ρούζβελτ! Ο Στάρμερ δεν είναι καν Χάρολντ Ουίλσον. Ο Ουίλσον δεν έστειλε στρατεύματα στο Βιετνάμ.

Η Ευρώπη τι θα κάνει;

Είναι διχασμένη, όπως πάντα, ιδιαίτερα στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής. Εχουμε την Ισπανία και την Ιρλανδία, που καταδίκασαν την αμερικανική και ισραηλινή επέμβαση στο Ιράν. Εκτιμώ, ορθώς. Εχουμε τη Γερμανία, η οποία είναι η πλησιέστερη στις θέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι και η διφορούμενη θέση της Βρετανίας. Ούτως ή άλλως, ο Στάρμερ βρίσκεται σε μεγάλη δυσκολία, έχοντας χάσει τις τοπικές εκλογές μόλις την περασμένη εβδομάδα, αντιμέτωπος με τις τοπικές εκλογές τον προσεχή Μάιο, τις οποίες πιθανότατα επίσης θα χάσει. Πολλοί λένε ότι δεν θα βγάλει τον χρόνο.

Παρόλη την ευρωπαϊκή πολυγλωσσία, αποκλείετε το ενδεχόμενο οι Ευρωπαίοι σε περίπτωση κλιμάκωσης να εμπλακούν άμεσα, στρατιωτικά στον πόλεμο; Ακόμα και η Ελλάδα έστειλε δυνάμεις στην Κύπρο.

Υπάρχει πάντα η πιθανότητα. Αλλά, ξέρετε, αν μου ζητήσετε να στοιχηματίσω, θα στοιχημάτιζα ότι δεν θα εμπλακούν άμεσα. Η μεταφορά στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ελπίζω ότι είναι αποκλειστικά συμβολική, γιατί κανείς δεν πρόκειται να εισβάλει στην Κύπρο. Ούτε προφανώς οι Ιρανοί, ούτε βεβαίως οι Τούρκοι. Η Βρετανία στέλνει βοήθεια θέλοντας να δείξει ότι κάτι κάνει. Τα μαθήματα από το Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη είναι ότι κανείς δεν πρέπει να εμπλέκεται σε αυτού του είδους τους πολέμους, ειδικά όταν είναι άγνωστοι οι στόχοι των Αμερικανών. Ελπίζω πως δεν θα υπάρξει κλιμάκωση στην Κύπρο, ώστε κι η Ελλάδα να εμπλακεί στον πόλεμο.

Πώς θα επηρεαστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και τη Γάζα;

Δεν είναι μόνο ότι δεν μπορώ να προβλέψω μια κατάσταση που δεν ήταν προβλέψιμη εξαρχής και καθημερινά αλλάζει. Ακόμη και οι πρωταγωνιστές, ο Τραμπ, ο Στάρμερ και ο Μακρόν, είναι σαν να παρακολουθούν μια ταινία. Κανείς τους δεν ξέρει τι τέλος θα έχει. Ενα μόνο είναι βέβαιο. Δεν θα τελειώσει καλά. Και σίγουρα δεν θα τελειώσει καλά για τους Ιρανούς.

Ρωσία και Κίνα μέχρι στιγμής δεν έχουν κάνει κάποια κίνηση…

Δεν υπάρχει κάποια μεγάλη κίνηση που μπορεί να κάνει η Ρωσία αυτή τη στιγμή. Η Κίνα είναι εξαιρετικά αναστατωμένη, επειδή αρκετό από το πετρέλαιό της προέρχεται από τη φλεγόμενη περιοχή. Θα αναγκαστεί να αγοράσει περισσότερο πετρέλαιο από τη Ρωσία. Με άμεση συνέπεια να έρθουν Ρωσία και Κίνα ακόμη πιο κοντά από ό,τι προηγουμένως.

Θα «τιμωρηθεί» ο Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ για τους νεκρούς αμερικανούς στρατιώτες στον Κόλπο;

Είναι εξαιρετικά απίθανο να λειτουργήσει ο πόλεμος υπέρ του Τραμπ. Στις άμεσες δημοσκοπήσεις η συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικανών είναι κατά της επέμβασης στο Ιράν. Οταν οι ΗΠΑ επιχείρησαν στο Αφγανιστάν ή στο Ιράκ, τουλάχιστον στην αρχή, η πλειοψηφία των Αμερικανών ήταν υπέρ. Είναι πιθανό ο Τραμπ να χάσει ακόμη και τη φθαρμένη πλειοψηφία του στη Γερουσία ή στο Κογκρέσο.