Νικορέστης Χανιωτάκης: «Ενα ταρακούνημα με ανάγκασε να ξανασκεφτώ τη ζωή»

Οκτώ παραστάσεις φέρουν τη σκηνοθετική σας υπογραφή, ενώ αναλάβατε και το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον φόρτο εργασίας σας. Πώς καταφέρνετε να μπαίνουν όλα σε μια δημιουργική ροή, χωρίς να συγκρούονται;

Ηταν όνειρο ζωής το ΔΗΠΕΘΕ. Το «ναι» που είπα το όφειλα στους παππούδες και στις γιαγιάδες μου αφού η σύνδεση με τις ρίζες μου ήταν καθοριστική. Γεννήθηκα στην Αθήνα, αλλά πέρασα τρία χρόνια στη Χώρα Σφακίων και η καταγωγή μου από το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο πάντα με ένωνε με την Κρήτη. Το καλοκαίρι θα περιοδεύσουμε σε όλη την Ελλάδα με τον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» του Μποστ.

Μεγαλώσατε στην Κρήτη η οποία έχει βαρύ πολιτισμικό φορτίο. Αισθανθήκατε ότι κουβαλάτε αυτή τη σχέση με την αφήγηση;

Από πολύ μικρό παιδί, επειδή ήμουν το πρώτο εγγόνι στην οικογένεια, είχα έναν ιδιαίτερο ρόλο. Τα αδέλφια και τα ξαδέλφια μου ήταν πολύ μικρότερα, οπότε στις γιορτές και στα καλοκαίρια έπρεπε να τα απασχολώ. Τους έλεγα παραμύθια, ιστορίες, έπαιζα Καραγκιόζη, έφτιαχνα μικρές παραστάσεις. Με έναν τρόπο είχα μπει από τότε στον κόσμο του θεάτρου και της υποκριτικής.

Τι ανακαλύψατε για τον εαυτό σας μέσα από αυτό;

Νομίζω ότι όλοι έχουμε την ανάγκη της τέχνης για να μη μεγαλώσουμε ολοκληρωτικά, για να ξεγελάσουμε τον χρόνο, ίσως και τον θάνατο. Η τέχνη είναι για μένα ένα ελιξίριο νεότητας. Το βλέπω και στους καλλιτέχνες γύρω μου οι οποίοι διατηρούν μια ζωντάνια που δεν εξηγείται μόνο βιολογικά. Δεν είναι οι κρέμες ή τα μπότοξ, είναι η ίδια η πράξη της δημιουργίας που σε κρατά νέο.

Το θέατρο όμως δεν ήταν η πρώτη σας επιλογή.

Ο πατέρας μου, συνταξιούχος πυροσβέστης, αγαπούσε πολύ τη ροκ μουσική, έπαιζε κιθάρα και του άρεσε ο χορός. Η μητέρα μου, φιλόλογος, αγαπούσε βαθιά το θέατρο και πηγαίναμε συχνά μαζί. Νομίζω ότι από εκεί πήρα την ώθηση προς την τέχνη. Σπούδασα ψυχολογία και εργάστηκα στη δημοσιογραφία. Κάποια στιγμή παραιτήθηκα από την εφημερίδα για να μπω στο Θέατρο Τέχνης. Το θέατρο ήταν η μεγάλη μου αγάπη, αλλά τότε ήταν σαν μια ερωμένη που έπρεπε να περιμένει. Δεν βιάστηκα. Ηθελα να ζήσω, να αποκτήσω εμπειρίες, να έχω ερεθίσματα.

Η Ψυχολογία ήταν ένας τρόπος κατανόησης;

Η Ψυχολογία ήταν ένα εσωτερικό ταξίδι, αλλά και ένας τρόπος να κατανοήσω την κοινωνία και το περιβάλλον μου. Το 2007 άφησα τη δημοσιογραφία. Είχα έναν πολύ καλό μισθό, έκανα αθλητικό ρεπορτάζ, είχα στρωμένο έδαφος για μια σταθερή πορεία. Αλλά ο έρωτας για το θέατρο υπερίσχυσε. Οταν έπαιξα στους «Ορνιθες» ήμουν στο δεύτερο έτος της σχολής. Πήραν πέντε μαθητές και ήμουν ένας από αυτούς. Αν δεν είχε συμβεί τότε, η πορεία μου θα ήταν διαφορετική.

Γιατί το λέτε αυτό;

Γιατί αν δεν είχα παίξει σε εκείνη την παράσταση, θα ένιωθα μισός. Ηταν το όνειρο της ζωής μου. Είχα τρία μεγάλα καλλιτεχνικά όνειρα: να παίξω στους «Ορνιθες», να παίξω στη Φορτέτζα στην Κρήτη και να αφηγηθώ τη ζωή του Νίκου Ξυλούρη. Και τα τρία έγιναν. Η Επίδαυρος δεν ήταν ποτέ στα όνειρά μου. Επαιξα το 2010 στον «Πλούτο» του Αριστοφάνη από το Θέατρο Τέχνης. Ηταν τιμή, συγκίνηση, δέος – αλλά όχι όνειρο ζωής. Συνδέομαι βαθιά με τα παιδικά μου βιώματα. Δεν μεγάλωσα στην Επίδαυρο. Ως παιδί έβλεπα παραστάσεις στη Φορτέτζα. Για μένα εκεί βρίσκεται ο ιερός τόπος.

Πριν ανοίξουμε το μικρόφωνο είπατε «μακάρι να γυρίσω στη δημοσιογραφία». Απογοητευτήκατε από το θέατρο;

Δεν με απογοητεύει το θέατρο. Με απογοητεύουν κάποιοι άνθρωποι και πολύ συγκεκριμένες καταστάσεις. Καμία τέχνη δεν φταίει. Εμείς τη διαμορφώνουμε.

Τι είναι αυτό που σας απογοήτευσε στους ανθρώπους;

Ο εγωισμός. Η ανάγκη να επιβληθεί το «εγώ» και όχι το «μαζί». Με πληγώνει όταν δεν υπάρχει συλλογικότητα. Εγώ αγαπώ να υπηρετώ ένα όραμα. Θεωρώ ιερό να υπηρετώ το όραμα του σκηνοθέτη μου και θέλω ο συμπαίκτης μου να λάβει το χειροκρότημα που του αξίζει – και να χαρώ γι’ αυτόν διπλά. Υπάρχει, όμως, και πολύ άγχος, αγένεια, έντονη φιλοδοξία. Κάποιες φορές νιώθω την ανάγκη μιας αλλαγής. Δεν αποκλείω κάποια στιγμή να αλλάξω επάγγελμα. Να σταματήσω για λίγο τη σκηνοθεσία και την υποκριτική. Αν νιώσω ότι ξεχνώ τον λόγο που μπήκα σε αυτόν τον χώρο, προτιμώ να αποχωρήσω παρά να ευτελίσω το όνειρό μου.

Ποιο είναι το πιο απογοητευτικό πράγμα που έχετε ζήσει στο θέατρο;

Η πρεμιέρα του «Ματωμένου Γάμου» του Λόρκα στο Κατράκειο. Δουλεύαμε το έργο με τον Αλκίνοο Ιωαννίδη ενάμιση χρόνο, αμέτρητες ώρες. Οι δοκιμές σε ανοιχτό χώρο πήγαιναν εξαιρετικά. Ημασταν χαρούμενοι. Ομως στην πρεμιέρα όλα πήγαν στραβά, κακός ήχος, κακός φωτισμός, ακατάλληλος χώρος. Τα μηχανήματα δεν λειτούργησαν σωστά. Ηταν λάθος επιλογές. Ξεκινήσαμε με κακή ψυχολογία και αυτό φάνηκε. Εκλαψα πάρα πολύ εκείνο το βράδυ. Ηταν μεγάλη πληγή για μένα. Η συνεργασία με τον Αλκίνοο ήταν όνειρο ζωής, ένιωσα ότι τον απογοητεύω. Ηταν δικό μου βάρος.

Πώς το ξεπεράσατε;

Αυτό που μπορεί πραγματικά να με διαλύσει δεν είναι μια αποτυχημένη πρεμιέρα. Είναι να πληγώσω έναν άνθρωπο που αγαπώ. Να μη νιώσω καλός φίλος, καλός σύντροφος, καλός πατέρας, καλός γιος. Αυτά είναι τα σοβαρά. Τα υπόλοιπα ξεπερνιούνται.

Σε προσωπικό επίπεδο ποια στιγμή αποδείχθηκε η πιο δύσκολη;

Το 2020 έπαθα παγκρεατίτιδα, μια πολύ σοβαρή φλεγμονή στο πάγκρεας. Ηταν ένα τεράστιο σοκ για μένα. Εμεινα δέκα ημέρες στο νοσοκομείο και από τότε, στην ουσία, ζω με ένα πρόβλημα, το έχω «παντρευτεί». Η ζωή μου άλλαξε ριζικά. Τρέφομαι διαφορετικά, ζω διαφορετικά, ελέγχω την υγεία μου με άλλον τρόπο. Αλλά και αυτό μικραίνει μπροστά στις απώλειες. Η απώλεια των παππούδων μου και πιο πρόσφατα, ενός πολύ στενού φίλου μου, με συγκλόνισε βαθιά. Ηταν ξαφνικό. Εδωσε τέλος στη ζωή του. Αυτό με έκανε να νιώσω τεράστια μοναξιά. Ενας άνθρωπος που μέχρι πριν από ένα λεπτό ήταν στη ζωή μου – και ήμουν στη δική του –, που τον ένιωθα οικογένεια, ξαφνικά δεν υπάρχει. Πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου να θέλει να τον πάρει τηλέφωνο. Δεν έχω συνειδητοποιήσει ότι δεν ζει. Είναι μεγάλο βάρος γιατί άρχισα να σκέφτομαι μήπως δεν έκανα εγώ κάτι για να τον βοηθήσω. Μήπως ήμουν απών. Μήπως με παρέσυρε η πολλή δουλειά και το συνεχές τρέξιμο και δεν είχα τα αφτιά μου ανοιχτά για να ακούσω αν κάτι τον βασάνιζε. Ηταν ένα ισχυρό ταρακούνημα που με ανάγκασε να ξανασκεφτώ τι έχει πραγματικά προτεραιότητα στη ζωή. Αυτό το σοκ δεν ξεπερνιέται. Και επιστρέφει συχνά στο μυαλό μου το ερώτημα πώς έφτασε στο σημείο να φύγει με αυτόν τον τρόπο.