Ιράν: Ράλι πετρελαίου, ανησυχία στα χρηματιστήρια

Ο πόλεμος στο Ιράν δημιουργεί μεγάλο κίνδυνο για σημαντικές διαταραχές στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, περιοχή κλειδί για ενεργειακές προμήθειες σε όλο τον κόσμο.

Οι τιμές spot του πετρελαίου Brent πραγματοποίησαν άνοδο 8,3% σήμερα φτάνοντας τα 78,80 δολάρια, ενώ οι τιμές του αμερικανικού WTI κινούνταν ανοδικά κατά 7,8% στα 72,2 δολάρια το βαρέλι. Οι τιμές του αμερικανικού αργού είχαν καταγράψει άνοδο έως 11% στα 75 δολάρια πριν να καταγράψουν μικρή υποχώρηση. Χθες οι τιμές στις απευθείας (over the counter) συναλλαγές πετρελαίου Brent είχαν κάνει άλμα 10% στα 80 δολάρια. Την ίδια στιγμή ανοδικά κινούνταν και ο χρυσός καταγράφοντας κέρδη 2% στα 5.385 δολάρια η ουγγιά.

Αναταραχές εκδηλώθηκαν και στα χρηματιστήρια με την Ασία να καταγράφει απώλειες της τάξης του 1% με 1,8%. Οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες στην Ευρώπη αναμένονταν να ξεκινήσουν την εβδομάδα επίσης πτωτικά στο πλαίσιο της γενικότερης ανησυχίας των επενδυτών. Ο δείκτης FTSE στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου αναμενόταν να ανοίξει με πτώση 0,6%, ο DAX στη Φρανκφούρτη με πτώση 1,5%, ο CAC 40 στο Παρίσι με 1,4% και ο δείκτης MIB στο Μιλάνο με απώλειες 1,2% σύμφωνα με προσυνεδριακά στοιχεία του CNBC.

Τα Στενά του Ορμούζ

Την ώρα που δεν ήταν άμεσα σαφές ποια πολιτική θα ακολουθούσε η νέα κυβέρνηση στο Ιράν, όλοι περίμεναν τις αντιδράσεις της χώρας που είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον ΟΠΕΚ. Το πώς θα κινηθεί τελικά η αγορά πετρελαίου θα εξαρτηθεί από το αν ο πόλεμος οδηγήσει σε παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας των εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, του σημαντικότερου σημείου διακίνησης στον κόσμο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Αναλυτές του CNBC εκτιμούσαν ότι εκείνο που προσπαθούν να κάνουν αυτή τη στιγμή στην Τεχεράνη είναι να δημιουργήσουν αβεβαιότητα σχετικά με την ασφάλεια της πλωτής οδού. Κινούνταν για να διατηρήσουν την κατάσταση στην οδό μεταφοράς πετρελαίου σε καθεστώς κλιμάκωσης, γνωρίζοντας την ευαισθησία των ΗΠΑ στις τιμές της ενέργειας.

Παράγοντες της αγοράς και πολιτικοί θεωρούσαν ένα πλήρες κλείσιμο των στενών από την Τεχεράνη ως τακτική καμένης γης που θα προκαλούσε έντονη στρατιωτική αντίδραση. Ακόμη κι έτσι αναλυτές της Barclays πιστεύουν ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι.

Μια τόσο μεγάλη αύξηση από τα επίπεδα των 70 δολαρίων πριν την έναρξη των συγκρούσεων θα ωθούσε σημαντικά προς τα πάνω το κόστος των καυσίμων για οχήματα, σταθμούς παραγωγής ενέργειας και βιομηχανίες σε όλο τον κόσμο, επηρεάζοντας την οικονομία και τις αγορές.

Το μεγάλο ερώτημα

Από οικονομικής απόψεως το μεγαλύτερο ερώτημα παρέμενε εάν ο πόλεμος θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε μια διαρκή διακοπή των εξαγωγών μέσω του Περσικού Κόλπου.

Εάν συνεχιστεί για μέρες ο πόλεμος αυτός με το Ιράν με επιπλέον κλιμάκωση, τότε μπορεί να υπάρξει σημαντική διαταραχή των ροών πετρελαίου μέσω της Μέσης Ανατολής.

Η παγκόσμια ανάπτυξη

«Για τις μετοχές και τις πιστώσεις πίστωση, ο αντίκτυπος [του πολέμου] είναι αρνητικός, αλλά μόνο μια σοβαρή και παρατεταμένη αναστάτωση στην αγορά πετρελαίου θα συνεπαγόταν σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια ανάπτυξη», έγραψαν οι αναλυτές της Goldman Sachs σε έκθεσή τους. Η επενδυτική τράπεζα εκτιμά επίσης ότι ειδικά οι χώρες με μεγάλες εισαγωγές πετρελαίου πιθανότατα θα δεχθούν πιέσεις, εκτός εάν υπάρξει σύντομα γεωπολιτική λύση.