Γιατί η γενιά Ζ γυρίζει την πλάτη στα dating apps

Εχει λοιπόν αλλάξει η γλώσσα του φλερτ με τα dating apps; Σίγουρα ναι. Εχει αλλάξει τον τρόπο που φλερτάρει ο κόσμος – σε σχέση με αυτά που ήξερε και έκανε η δική μου γενιά (πολλά χρόνια πίσω).

Τα dating apps έχουν αλλάξει την κοινωνική πραγματικότητα, μεταμορφώνοντας τη σκηνή του dating για μια ολόκληρη γενιά. Ομως η ομαδική αγωγή εναντίον του Match Group, της εταιρείας πίσω από το Tinder και Hinge, το 2024, με το επιχείρημα ότι η εταιρεία έδωσε απατηλές υποσχέσεις στους πελάτες της ότι θα βρουν την αγάπη, παραπλανώντας τους, δείχνει και τη γενικότερη αντιστροφή του κλίματος γύρω από τις εφαρμογές γνωριμιών, ιδιαίτερα μεταξύ της GenZ.

Ας ξεκινήσω λοιπόν σημειώνοντας τη φθίνουσα πορεία των dating apps, ήδη από τα τέλη του 2024, ιδιαίτερα μεταξύ των ετεροκανονικών GenZers. Μάλιστα, το ρυθμιστικό όργανο για την επικοινωνία στο Ηνωμένο Βασίλειο, OfCom, σχολιάζει ότι η πτωτική τάση μεγάλων πλατφορμών γνωριμιών όπως Tinder, Hinge, Bumble, Grindr, σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αλλαγή πρακτικών φλερτ της GenZ, η οποία φαίνεται να ρομαντικοποιεί τις διαπροσωπικές επαφές (in-person interactions) – η άνοδος της δημοφιλίας trends σαν το meet cute είναι απτή απόδειξη αυτής της τάσης.

ΕΜΦΥΛΟ ΧΆΣΜΑ

Παράλληλα, ας μην ξεχνάμε ότι το έμφυλο χάσμα (gender gap) μεταξύ ανδρών και γυναικών στην GenZ (που οδηγεί πολλούς άνδρες της γενιάς αυτής σε απόψεις που πολύ εύκολα θα τους έκαναν να ανήκουν στη ριζοσπαστική Δεξιά, ενώ πολλές γυναίκες GenZs βλέπουν τον εαυτό τους να ανήκουν σ’ έναν προοδευτικό χώρο), αλλά κυρίως οι εμπειρίες παρενόχλησης, εξύβρισης, λεκτικής κακοποίησης και βίας και άλλες τοξικές συμπεριφορές που συναντούν οι γυναίκες στα dating apps, κάνουν τις τελευταίες να φεύγουν μαζικά από τις εφαρμογές γνωριμιών.

Πράγματι, μιλάμε πλέον για μια «ετεροκανονική έξοδο» από τις εφαρμογές αυτές, οι οποίες είναι εύφορο έδαφος για τη διασπορά επιθετικής, μειωτικής και εκφοβιστικής συμπεριφοράς, οδηγώντας πολλές γυναίκες της GenZ σε μια συνθήκη Boy Sober («μακριά από αγόρια», με την ίδια ακριβώς έννοια με την οποία θα αποφεύγαμε και το ποτό).

Η τάση αυτή του TikTok, ξεκίνησε στη Νότια Κορέα το 2024, προσβλέπει στη γυναικεία ανεξαρτησία και ενδυνάμωση μέσα από την αποχή από ρομαντικές και σεξουαλικές σχέσεις με άντρες, και έχει τις ρίζες της στο 4Bmovement (ένα κίνημα που ξεκίνησε το 2015, επίσης από τη Ν. Κορέα, και εναντιώνεται στον γάμο, στην επιταγή τεκνοποίησης, στο σεξ και στο φλερτ, με σκοπό να απορρίψει τον πατριαρχικό έλεγχο). Μέσα από τη λογική λοιπόν του «Boy Sober», η οποία εξαπλώνεται και στη Δύση πλέον, πολλές GenZers, αποχωρούν πό τις εφαρμογές γνωριμιών, όπου βρίσκουν πολύ συχνά άντρες GenZers με πολύ αντιφεμινιστικές απόψεις (δείτε τη σχετική έρευνα της Ipsos με το King’s College το 2025, την οποία έχουν συζητήσει εκτενώς και οι «Financial Times»), και οι οποίοι δεν τους έχουν φερθεί καλά.

«ΨΥΧΡΉ ΟΙΚΕΙΌΤΗΤΑ»

Τι άλλο βλέπουμε; Αρκετές θεωρητικοί συζητούν για το πώς τα dating apps οδηγούν νέα άτομα (ετεροκανονικοί χρήστες 18-25) σε μια λογική «ψυχρής οικειότητας» (cold intimacy), όπου το να δείξει κανείς τα συναισθήματά του πολύ γρήγορα, καταλήγει σε εξευτελισμό και απόρριψη. Δηλαδή, δεν είναι ότι τα νέα άτομα αποφεύγου το σεξ – αποφεύγουν όμως να δείξουν συναίσθημα διότι αυτό εύκολα εκλαμβάνεται ως «ευαλωτότητα» και άρα αποτελεί κάτι «ντροπιαστικό».

Μέσα από τη θέση της «ψυχρής οικειότητας» λοιπόν, τα άτομα ενσωματώνουν παράλληλα και τις επιταγές της «θεραπευτικής κουλτούρας», η οποία μας ζητά να αποτιμούμε τις σχέσεις μέσα από ένα πρίσμα αυτοελέγχου και αυτοπραγμάτωσης, «βοηθώντας τον εαυτό» μας και «ακούγοντας» τις ανάγκες μας.

Ακούγοντας όμως τις ανάγκες μας, πολλές φορές σημαίνει ότι δεν είμαστε και ιδιαίτερα πρόθυμοι να επενδύσουμε συναισθηματικά σε μια σχέση, ούτε και να θυσιάσουμε πράγματα για αυτήν. Με αυτόν τον τρόπο, η GenZ, που καταλαβαίνει ότι οι εφαρμογές γνωριμιών διευκολύνουν το casual sex, το οποίο είναι εύκολο, cool και χωρίς κανόνες, δύσκολα προχωρά στο στάδιο της σχέσης, διότι δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτοί και κατανοητοί κανόνες εμπλοκής και άρα κυριαρχεί μια βαθιά αβεβαιότητα. Αυτή η αβεβαιότητα που περιβάλλει τις σχέσεις, εξηγεί και την παράλληλα άνοδο τόσο της «ηθελημένης αγαμίας»/voluntary celibacy μέσα στην GenZ, όσο και της κουλτούρας της «ξεπέτας» (hook-up culture).

Αμα τώρα λάβουμε υπόψη επίσης και το πόσο «σαστισμένη»/overwhelmed νιώθει η GenZ μπροστά στις ατελείωτες επιλογές που ξεδιπλώνονται μέσα από τα dating apps, στη νοοτροπία απόρριψης που αυτά δημιουργούν και καλλιεργούν, στο ghosting, αλλά και το catfishing και τις διάφορες απάτες (romance scams) που επίσης τα διατρέχουν, καταλαβαίνουμε γιατί αρκετές/οί GenZers αρχίζουν και σκέφτονται το In-person dating. Μάλιστα, εφαρμογές σαν το Hinge, υιοθετούν πρωτοβουλίες όπως το One More Hour, με σκοπό ακριβώς να βοηθήσουν την GenZ να ξεπεράσει σιγά – σιγά το στρες και την αγωνία που της προκαλούν οι διαπροσωπικές ερωτικές επαφές.

Αρα είμαστε πια σ’ ένα σημείο καμπής για τον διαδικτυακό έρωτα, τουλάχιστον όσον αφορά την GenZ.

Η Λίζα Τσαλίκη είναι καθηγήτρια, πρόεδρος ΤμήματοςΕπικοινωνίας και ΜΜΕ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών