Νόμος Κατσέλη: Ποια απόφαση του Αρείου Πάγου έχει σημάνει συναγερμό

Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που έδωσε ανάσα στους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη αφορά τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων και σύμφωνα με πληροφορίες οι αρεοπαγίτες δεν αποφάνθηκαν για το ζήτημα της αναδρομικότητας, το οποίο έθεσαν οι δικηγόροι των δανειοληπτών στη διάρκεια της συζήτησης.

Εφόσον επιβεβαιωθεί, με τη δημοσίευση της απόφασης της 5ης Φεβρουαρίου, ότι το θέμα της αναδρομικότητας παραμένει ανοιχτό, είναι βέβαιο ότι θα ανοίξει ένας νέος κύκλος δικαστικών προσφυγών από τους δανειολήπτες ώστε ο υπολογισμός των τόκων στη μηνιαία δόση και όχι επί του άληκτου κεφαλαίου να ξεκινήσει από την ημέρα υπαγωγής στον νόμο.

Την ίδια στιγμή τραπεζικές πηγές ανέφεραν ότι η περίμετρος των δανείων είναι μικρότερη των 12 δισ. ευρώ, περί τα 7 – 8 δισ. ευρώ, και ο αριθμός των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη δεν ξεπερνά τις 200.000.

Η εικόνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει τις αμέσως επόμενες ημέρες όταν τράπεζες και servicers θα αποστείλουν στη γενική γραμματέα Χρηματοπιστωτικού Τομέας Θεώνη Αλαμπάση τα αναλυτικά στοιχεία, δηλαδή πόσα δάνεια έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη (υπάρχουν ακόμα εκκρεμείς υποθέσεις), πόσα έχουν αποπληρωθεί, το είδος του επιτοκίου (κ.λπ.).

Σε κάθε περίπτωση η απόφαση του Αρείου Πάγου έχει σημάνει συναγερμό στο υπουργείο Οικονομικών και στην ΤράπεζνΝα της Ελλάδος.

Η επίπτωση στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» και κατ’ επέκταση στις εγγυήσεις του ελληνικου Δημοσίου (στα senior ομόλογα) δεν θα είναι ασήμαντη – με βάση τις κατ’ αρχήν εκτιμήσεις της KPMG μπορεί να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ –, όμως μεγαλύτερος πονοκέφαλος για το οικονομικό επιτελείου είναι το αποτύπωμα της απόφασης στην εικόνα της χώρας, πώς θα «αξιολογηθεί» από τις αγορές, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τους οίκους αξιολόγησης και φυσικά τους επενδυτές. Πολλοί κάνουν λόγο για σοβαρή ρωγμή στη δημοσιονομική πολιτική της χώρας.

Εφόσον η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και για άλλες κατηγορίες δανείων, όπως π.χ. ευάλωτων που έχουν ρυθμίσει «κόκκινες» οφειλές τους μέσω εξωδικαστικού, ιδιαίτερα μετά το «άνοιγμα» στη μεσαία τάξη, το δημοσιονομικό ρίσκο θα είναι διαχειρίσιμο. Ειδικά σε ό,τι αφορά τον «Ηρακλή» οι «ρήτρες εξαιρετικών περιστάσεων» που προβλέπει το πρόγραμμα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα ισχυρό ανάχωμα και να μην καταπέσουν άμεσα οι κρατικές εγγυήσεις λόγω ειδικών συνθηκών αλλά να δοθεί παράταση στις προθεσμίες πληρωμής προς τους επενδυτές. Ετσι ένα από τα ζητήματα που πρόκειται να ξεκαθαριστούν όταν θα γίνει γνωστό το περιεχόμενο και το σκεπτικό της απόφασης είναι αυτό της ενεργοποίησης, με απόφαση του υπουργείου Οικονομικων, του «μηχανισμού προστασίας» των εγγυήσεων του Δημοσίου από άμεση κατάπτωση. Πάντως η κάλυψη των πιθανών αναγκών θα προέλθει από τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, τα οποία, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια που άντλησε ο ΟΔΔΗΧ από την πρόσφατη έκδοση 10ετούς ομολόγου, υπερβαίνουν τα 44 δισ. ευρώ, λειτουργώντας σαν «μαξιλάρι».

Πισωγυρίσματα

Το έτερο μεγάλο πρόβλημα, ενδεχομένως το μεγαλύτερο, είναι η διατάραξη των συναλλακτικών ηθών, τα πισωγυρίσματα σε ό,τι αφορά την κουλτούρα πληρωμών καθώς η μετατροπή ενός δανείου σε σχεδόν άτοκο, αν αυτό καταστεί μη εξυπηρετούμενο, μπορεί να αποτελέσει πολύ ισχυρό κίνητρο για κάποιους δανειολήπτες στο μέλλον και ακόμα πιο δύσκολο και ακριβότερο τον δανεισμό για τους αυριανούς δανειολήπτες.

Ετσι, δεν αποκλείεται στο προσεχές διάστημα να ληφθούν πρωτοβουλίες ώστε να περιοριστούν οι παραπάνω κίνδυνοι που θα θέσουν εν αμφιβόλω τις προσπάθειες μείωσης του «κόκκινου» ιδιωτικού χρέους με όρους βιωσιμότητας και δικαιοσύνης.