Κτηματολόγιο: Από τις «υπερηχητικές» ταχύτητες στον… καρβουνιάρη

Σοβαρά προβλήματα στα πληροφοριακά του συστήματα αντιμετωπίζει το Κτηματολόγιο. Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, η οποία – με βάση τον νεότερο σχεδιασμό – μετατέθηκε για το τέλος του Απριλίου του 2026, οι επαναλαμβανόμενες τεχνικές δυσλειτουργίες στις ψηφιακές πλατφόρμες καλά κρατούν, με συνέπεια να υπάρχει έντονη ανησυχία για την αξιοπιστία του συστήματος.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να… τινάζονται στον αέρα υποθέσεις χιλιάδων επαγγελματιών και να κινδυνεύουν να χαθούν προθεσμίες. Και επειδή η κατάσταση, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, δεν πρόκειται, άμεσα τουλάχιστον, να αλλάξει, όλοι πλέον στο Κτηματολόγιο έχουν στραμμένα τα μάτια τους στην επόμενη ημέρα, όπου ο σχεδιασμός προβλέπει, όπως άλλωστε έχει πει επανειλημμένως ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, τη μετάβαση στο Cloud (κυβερνητικό νέφος). Οι δεσμεύσεις παίρνουν τράτο για το μέλλον χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί πως ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε για την προαναφερόμενη μετάβαση να είχε ολοκληρωθεί έως τις 25 Μαρτίου 2025.

Ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, οι δεσμεύσεις παίρνουν συνεχώς τράτο και μετατίθενται στο μέλλον, χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Ετσι, σήμερα, από το πολυδιαφημιζόμενο «όλα με ένα κλικ» γρήγορα από το σπίτι ή το γραφείο φτάσαμε στο… αγκομαχητό, με συνέπεια να υπάρχουν μέρες που χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων αλλά και επαγγελματίες (μηχανικοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι κ.ά.) να μην μπορούν να εξυπηρετηθούν. Δηλαδή να μην μπορεί να γίνει «ανέβασμα», κοινώς ηλεκτρονική υποβολή και καταχώριση, εγγραπτέων πράξεων στο Κτηματολόγιο (όπως συμβόλαια, δικαστικές αποφάσεις, μεταγραφές κ.ά.), με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις συναλλαγές. Ειδικότερα, με το «μπλοκάρισμα» του συστήματος, δεν διασφαλίζονται η ακρίβεια των στοιχείων και η νομιμότητα της μεταβίβασης, δεν μπορεί να γίνει διόρθωση σφαλμάτων, ούτε πληρωμή τελών. Και αυτό συμβαίνει επειδή, πολύ απλά, τα τελευταία χρόνια, το Κτηματολόγιο «φορτώθηκε» με πολλές νέες εφαρμογές, οι οποίες όμως δεν μπορεί να υποστηριχθούν επαρκώς… Σήμερα το Κτηματολόγιο μπορεί να προβάλλεται ως ένα σύγχρονο ψηφιακό έργο, ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η βάση δεδομένων ακινήτων εξακολουθεί να «τρέχει» στηριζόμενη σε συστήματα της δεκαετίας του 2000 (το κύριο και το εφεδρικό κέντρο δεδομένων είναι επικίνδυνα πλέον απαρχαιωμένα)…

Πρακτικά αυτό σημαίνει πως σημαντικά τμήματα του εξοπλισμού είναι εκτός υποστήριξης, έχουν ξεπεράσει τον κύκλο ζωής τους και έχουν αποσυρθεί από τους κατασκευαστές.

Χωρίς διασταυρώσεις

Επιπλέον, κατά τις ίδιες πηγές, πέρα από τα χιλιάδες λάθη και προβλήματα στις κτηματογραφήσεις και την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας, με τα σημερινά δεδομένα της λειτουργίας του Κτηματολογίου δεν μπορούν να γίνουν διασταυρώσεις μεταξύ Κτηματολογίου και Ε9, διότι οι τεχνολογίες των βάσεων δεδομένων τους δεν είναι συμβατές και δεν συνεργάζονται μεταξύ τους… Επί της ουσίας, όλη αυτή η κατάσταση που επικρατεί στο Κτηματολόγιο είναι απλώς η επιβεβαίωση των ανησυχιών που εξέφρασαν οι εργαζόμενοι. Υπενθυμίζεται πως οι τελευταίοι, με επιστολή τους (στις 26 Μαΐου 2025) προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την τότε διοίκηση του Κτηματολογίου, εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την αντοχή του πληροφοριακού συστήματος και έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα πληροφοριακά συστήματα.

• Οι ανησυχίες για τη μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο. Στο μεταξύ, είναι σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για τη μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο. Ωστόσο, όπως λένε άνθρωποι που γνωρίζουν καλά τα θέματα του Κτηματολογίου, χωρίς να έχει διασφαλιστεί η κανονική λειτουργία των υφιστάμενων ψηφιακών συστημάτων του Κτηματολογίου, η μεταφορά ενδέχεται να πολλαπλασιάσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επαγγελματίες σε Κτηματολόγιο και πολεοδομίες.

Υποστελέχωση

• Η άλλη όψη της μεταφοράς των πολεοδομιών και η υποστελέχωση. Με βάση τον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΠΜ) θα μεταφερθούν σταδιακά (πιλοτικά από τον ερχόμενο Ιούνιο) στο Κτηματολόγιο, το οποίο θα αναλάβει την έκδοση οικοδομικών αδειών, και στους δήμους θα παραμείνει ο πολεοδομικός σχεδιασμός (τοπικά ρυμοτομικά σχέδια, πολεοδομικές μελέτες).

Εδώ μπαίνει και ένας άλλος παράγοντας που ενδεχομένως μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον προβλήματα. Ποιος είναι αυτός; Είναι η υποστελέχωση, αφού, σύμφωνα με πληροφορίες, πολλοί μηχανικοί στους δήμους ήδη εξέφρασαν την πρόθεσή τους να μείνουν στον τομέα του πολεοδομικού σχεδιασμού και να μην πάνε στον νέο φορέα.

Κι αυτός είναι ο λόγος που στελέχη του Κτηματολογίου εκφράζουν ανησυχίες για τον κίνδυνο να επαναληφθούν όσα έγιναν το 2018 και οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση της υποστελέχωσης των Κτηματολογικών Γραφείων σε όλη τη χώρα.

Για την Ιστορία, ο τότε νόμος (4512/2018) προέβλεπε την εντός διετίας απορρόφηση των υποθηκοφυλακείων από το Κτηματολόγιο, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στους εργαζομένους σε αυτά να μετατεθούν σε δικαστικές υπηρεσίες, δυνατότητα την οποία αξιοποίησαν οι περισσότεροι υπάλληλοι, αφήνοντας υποστελεχωμένα τα Κτηματολογικά Γραφεία, τα οποία έπειτα από μία οκταετία παρατάσεων ακόμη δεν λειτουργούν, όπως ο τότε νόμος όριζε.