Έκθεση ΟΟΣΑ: Πώς μπορεί να βελτιωθεί η εκπαίδευση και τα μαθησιακά αποτελέσματα στην Ελλάδα

Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η εισαγωγή εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, η ενίσχυση του ρόλου των εκπαιδευτικών μέσα από νέες ευθύνες και ηγετικούς ρόλους, καθώς και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Παρά τους οικονομικούς περιορισμούς του παρελθόντος, οι πρωτοβουλίες αυτές αποτυπώνουν τη δέσμευση για βελτίωση της ποιότητας και της ισότητας στην εκπαίδευση.

Η ανασκόπηση υπογραμμίζει ότι η επιτυχής εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων απαιτεί συνεκτική ευθυγράμμιση όλων των δράσεων και αποτελεσματικά συστήματα διακυβέρνησης. Αυτά πρέπει να συνδυάζουν σαφήνεια, συνοχή και ικανότητα υλοποίησης. Κεντρικό στοιχείο παραμένει η ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και των σχολικών διευθυντών, οι οποίοι αναγνωρίζονται ως παιδαγωγικοί ηγέτες με ευθύνη για τη διαρκή επαγγελματική ανάπτυξη.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση δίνει έμφαση στην παιδαγωγική διάσταση της εκπαίδευσης, αξιοποιώντας την ανατροφοδότηση και τη βελτίωση από τη βάση. Έτσι ενισχύεται η κουλτούρα συνεχούς εξέλιξης μέσα στις σχολικές κοινότητες.

Πλεονεκτήματα και προκλήσεις του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος

Ως βασικά πλεονεκτήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος αναγνωρίζονται οι μεταρρυθμίσεις στην αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, η αναβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών και η πρόοδος στην ψηφιακή μετάβαση. Παράλληλα, θετικά αξιολογούνται η επικαιροποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων με έμφαση στην κριτική σκέψη και την επίλυση προβλημάτων, καθώς και η υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση από την ηλικία των τεσσάρων ετών.

Επιπλέον, οι επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και εκπαιδευτικές πλατφόρμες ενισχύουν τη διδασκαλία και τη μάθηση, ενώ η εισαγωγή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της πρώιμης εκμάθησης ξένων γλωσσών συμβάλλουν στην ανάπτυξη διαθεματικών δεξιοτήτων.

Ωστόσο, εξακολουθούν να παρατηρούνται διακυμάνσεις στις επιδόσεις των μαθητών, κυρίως στα μαθηματικά και στην κατανόηση κειμένου. Οι κοινωνικοοικονομικές και γεωγραφικές ανισότητες συνεχίζουν να επηρεάζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα, ενώ η συγκεντρωτική διακυβέρνηση περιορίζει την προσαρμοστικότητα των σχολικών μονάδων στις τοπικές ανάγκες.

Η ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων στην καθημερινή διδασκαλία παραμένει περιορισμένη, γεγονός που δείχνει ότι απαιτείται περαιτέρω υποστήριξη και καθοδήγηση για την αξιοποίησή τους στην εκπαιδευτική πράξη.

Οι συστάσεις του ΟΟΣΑ και το Στρατηγικό Σχέδιο 2025–2027

Ο ΟΟΣΑ προτείνει τη σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων, με παράλληλη διασφάλιση εθνικής συνοχής και ισότητας. Τονίζει επίσης την ανάγκη ενδυνάμωσης της ικανότητας εφαρμογής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ώστε οι μεταρρυθμίσεις να μεταφράζονται σε πραγματικές βελτιώσεις μέσα στην τάξη.

Συστήνεται η σαφής αποσαφήνιση ρόλων και αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων διακυβέρνησης, καθώς και η ανάπτυξη πλαισίων που συνδέουν την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών με την επαγγελματική τους εξέλιξη. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη βελτίωσης της πρόσβασης και της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης, ειδικά για παιδιά κάτω των τεσσάρων ετών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασφάλιση ουσιαστικής ενσωμάτωσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των ψηφιακών πρωτοβουλιών, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά τους στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Τέλος, το Στρατηγικό Σχέδιο 2025–2027 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προβλέπει συγκεκριμένες δράσεις για την υλοποίηση των προτάσεων του ΟΟΣΑ. Το σχέδιο αυτό στοχεύει στην περαιτέρω ενίσχυση της εκπαίδευσης, με έμφαση στην ισότητα, την ποιότητα και την καινοτομία.

Εδώ η μελέτη: