Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ινδίας: Γιατί έχει σημασία για την ανάπτυξη και την απασχόληση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία υπέγραψαν μια ιστορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (FTA), φέρνοντας πιο κοντά δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου σε μια εποχή που το παγκόσμιο εμπόριο διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο από γεωπολιτικές εντάσεις.

Η συμφωνία μειώνει τους δασμούς, ανοίγει δρόμους συνεργασίας στον τομέα των υπηρεσιών και της γεωργίας και σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει υπογραφεί ποτέ μεταξύ Ευρώπης και Ινδίας.

«Η ΕΕ και η Ινδία γράφουν ιστορία, εμβαθύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των μεγαλύτερων δημοκρατιών του κόσμου. Δημιουργήσαμε μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με τις δύο πλευρές να είναι έτοιμες να κερδίσουν οικονομικά», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Για την Ευρώπη, η συμφωνία δεν αφορά μόνο τις εξαγωγές αλλά και την οικονομική ανθεκτικότητα.

Με την οικονομία της Ινδίας να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό άνω του 6% και έναν νεαρό πληθυσμό 1,45 δισεκατομμυρίων, η συμφωνία παρέχει στην ΕΕ έναν στρατηγικό εταίρο σε μια περιοχή που θεωρείται ολοένα και περισσότερο κεντρική για την παγκόσμια οικονομική δύναμη.

Η Επιτροπή αναμένει ότι η συμφωνία θα διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, υποστηρίζοντας θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης, της γεωργίας και των υπηρεσιών.

Ποια είναι τα κύρια σημεία της και το κέρδος της Ευρώπης

Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκεται μια σαρωτική μείωση των δασμών. Η Ινδία θα καταργήσει ή θα μειώσει τους δασμούς στο 96,6% των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα απελευθερώσει το 99,5% των δασμολογικών επιβαρύνσεων για τα αγαθά που εισάγονται από την Ινδία σε διάστημα επτά ετών.

Για τους Ευρωπαίους εξαγωγείς, η Επιτροπή εκτιμά εξοικονόμηση έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως σε τελωνειακούς δασμούς — χρήματα που μπορούν να επανεπενδυθούν στην παραγωγή, τους μισθούς ή τη μείωση των τιμών για τον καταναλωτή.

Ο Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς δήλωσε ότι η συμφωνία δείχνει ότι «το εμπόριο για όλους είναι πραγματικό», τονίζοντας ότι η άμεση προτεραιότητα είναι να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις «θα αποκομίσουν απτά οφέλη το συντομότερο δυνατό».

Όσον αφορά στο κέρδος της Ευρώπης εντοπίζεται σε μεγάλο βαθμό στους βιομηχανικούς δασμούς. Οι μέσοι βιομηχανικοί δασμοί της Ινδίας υπερβαίνουν το 16%, ποσοστό μεταξύ των υψηλότερων από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία ενώ μεγάλο κέρδος προκύπτει και από την μείωση των δασμών στα οχήματα και τα ανταλλακτικά.

Τι εξάγει η Ευρώπη και τι εισάγει, και οι θέσεις εργασίας

Το 2024, οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία ανήλθαν συνολικά σε περίπου 75 δισεκατομμύρια ευρώ, με 48,8 δισεκατομμύρια ευρώ σε αγαθά και επιπλέον 26 δισεκατομμύρια ευρώ σε υπηρεσίες.

Τα μηχανήματα και ο ηλεκτρικός εξοπλισμός αποτελούν μακράν τη μεγαλύτερη κατηγορία εξαγωγών της ΕΕ προς την Ινδία, αξίας 16,3 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Αυτά τα προϊόντα αντιμετωπίζουν επί του παρόντος δασμούς έως και 44%, οι οποίοι θα καταργηθούν ως επί το πλείστον βάσει της συμφωνίας σε διάστημα πέντε έως δέκα ετών.

Οι εξαγωγές χημικών προϊόντων της ΕΕ προς την Ινδία, αξίας 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024, υπόκεινται επί του παρόντος σε δασμούς έως και 22%. Οι περισσότεροι από αυτούς τους δασμούς θα καταργηθούν κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.

Οι εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων ανήλθαν σε 1,1 δισ. ευρώ και επί του παρόντος αντιμετωπίζουν δασμούς περίπου 11%. Αυτοί θα καταργηθούν πλήρως σε περιόδους σταδιακής βελτίωσης πέντε έως επτά ετών.

Μία από τις πιο εντυπωσιακές αλλαγές αφορά τα μηχανοκίνητα οχήματα. Οι ινδικοί δασμοί θα μειωθούν από 110% σε μόλις 10%, αν και θα υπόκεινται σε ποσοστώσεις, ενώ τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων τελικά θα καταστούν απαλλαγμένα από δασμούς. Για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές, αυτό ανοίγει την πρόσβαση στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη αγορά αυτοκινήτων στον κόσμο.

Τα πιθανά κέρδη εκτείνονται πέρα από τις εξαγωγές. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το εμπόριο της ΕΕ με την Ινδία υποστηρίζει ήδη περίπου 800.000 θέσεις εργασίας σε ολόκληρο το μπλοκ, με τη συμφωνία να αναμένεται να ενισχύσει την απασχόληση στον τομέα της μεταποίησης, των υπηρεσιών και των αλυσίδων εφοδιασμού καθώς ο όγκος του εμπορίου αυξάνεται.

Τα αγροδιατροφικά προϊόντα και η επόμενη μέρα μετά την συμφωνία.

Η γεωργία αποτελεί εδώ και καιρό τον πιο ευαίσθητο τομέα στις διαπραγματεύσεις ΕΕ-Ινδίας. Επί του παρόντος, οι ινδικοί δασμοί στα αγροδιατροφικά προϊόντα κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 36% και μπορούν να φτάσουν το 150%, ουσιαστικά αποκλείοντας πολλές ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Το 2024, οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς την Ινδία ανήλθαν μόλις στο 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ, κυρίως λόγω των απαγορευτικών δασμών.

Εν μέσω της εμπορικής συμφωνίας, οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων υψηλής αξίας της Ευρώπης – από ελαιόλαδο και κρασί έως ζαχαρώδη προϊόντα – πρόκειται να αποκτήσουν ουσιαστική πρόσβαση στην ταχέως αναπτυσσόμενη καταναλωτική αγορά της μεσαίας τάξης της Ινδίας.

Οι εξαγωγές κρασιού, οι οποίες επί του παρόντος αντιμετωπίζουν δασμούς 150%, θα δουν τους δασμούς να μειώνονται απότομα σε ποσοστό μεταξύ 20% και 30%. Τα οινοπνευματώδη ποτά, που υπόκεινται σε δασμούς έως και 150%, θα επωφεληθούν από μια σημαντική μείωση σε ένα σταθερό 40%, ενώ οι δασμοί μπύρας θα μειωθούν από 110% σε 50% βάσει της συμφωνίας.

Το ελαιόλαδο θα δει μια από τις πιο δραματικές αλλαγές, με την πλήρη κατάργηση δασμών έως και 45%, ανοίγοντας την πόρτα για ευρύτερη κατανάλωση πέρα από τις εξειδικευμένες αγορές υψηλής ποιότητας.

Όπως δηλώνει μάλιστα ο Christophe Hansen, επίτροπος της ΕΕ για τη γεωργία και τα Τρόφιμα: «Σύμφωνα με αυτή τη συμφωνία, τα ευρωπαϊκά κρασιά, τα οινοπνευματώδη ποτά, οι μπύρες, το ελαιόλαδο, τα γλυκά και άλλα προϊόντα θα απολαμβάνουν προτιμησιακή πρόσβαση στην ταχέως αναπτυσσόμενη ινδική αγορά».

Ωστόσο μια σημαντική παράμετρος είναι ότι ευαίσθητοι γεωργικοί τομείς όπως το βοδινό κρέας, το κοτόπουλο, το ρύζι και η ζάχαρη παραμένουν αποκλεισμένοι από την απελευθέρωση, προστατεύοντας τους Ευρωπαίους αγρότες.

Ποια αγαθά αγοράζει η ΕΕ από την Ινδία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ITC Trademap.org, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε συνολικά αγαθά αξίας 89,8 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ινδία το 2024. Η μεγαλύτερη μεμονωμένη κατηγορία εισαγωγών ήταν τα ηλεκτρικά μηχανήματα και ο εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένων των συσκευών εγγραφής ήχου και τηλεόρασης, με εισαγωγές αξίας 13,4 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Δεύτερες έρχονται οι οργανικές χημικές ουσίες, οι οποίες έφτασαν τα 11,9 δισ. ευρώ.

Οι εισαγωγές μηχανημάτων και μηχανολογικών συσκευών, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών αντιδραστήρων και λεβήτων, ανήλθαν συνολικά σε 8,6 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές σιδήρου και χάλυβα ανήλθαν σε 6,2 δισ. ευρώ.

Τα φαρμακευτικά προϊόντα αντιπροσώπευαν 4,7 δισ. ευρώ των εισαγωγών της ΕΕ από την Ινδία.

Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα παρέμειναν επίσης σημαντικά, με τις εισαγωγές ειδών ένδυσης και αξεσουάρ ένδυσης να φτάνουν τα 3,6 δισ. ευρώ.

Η συμφωνία ΕΕ-Ινδίας για τις υπηρεσίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Πέρα από τις δασμολογικές μειώσεις στα αγαθά, η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ινδίας σηματοδοτεί μια σημαντική πρόοδο στην απελευθέρωση των υπηρεσιών – έναν παραδοσιακά προστατευόμενο τομέα στην εμπορική πολιτική της Ινδίας.

Οι δεσμεύσεις της Ινδίας για τις υπηρεσίες στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών είναι οι πιο φιλόδοξες που έχει αναλάβει ποτέ, ξεπερνώντας τις παραχωρήσεις που χορηγήθηκαν σε εταίρους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία.

Οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα αποκτήσουν πρόσβαση σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των θαλάσσιων μεταφορών και των επαγγελματικών υπηρεσιών, με σαφέστερους κανόνες για την αδειοδότηση, την τοπική παρουσία, την ανώτερη διοίκηση και τις απαιτήσεις του διοικητικού συμβουλίου.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι συνολικές εξαγωγές υπηρεσιών της ΕΕ προς την Ινδία έφτασαν τα 26 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024, ένα ποσό που αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά βάσει των νέων νομικών όρων και όρων πρόσβασης στην αγορά που εισήγαγε η ΣΕΣ.

Ένα ειδικό κεφάλαιο για τις ΜΜΕ στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις μπορούν να μετατρέψουν τη συμφωνία σε πραγματικές εμπορικές ευκαιρίες.

Και οι δύο πλευρές θα δημιουργήσουν σημεία επαφής για τις ΜΜΕ και μια κοινή ψηφιακή πλατφόρμα που θα παρέχει σαφείς, ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με τους δασμούς, τις τελωνειακές διαδικασίες και τις απαιτήσεις εισόδου στην αγορά.

Μετά τις υπογραφές τι;

Η συμφωνία θα υποβληθεί τώρα σε νομική αναθεώρηση και μετάφραση σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα την υποβάλει στη συνέχεια στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για έγκριση. Παράλληλα, η Ινδία πρέπει να επικυρώσει τη συμφωνία στο εσωτερικό της. Μόλις επικυρωθεί και από τις δύο πλευρές, η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ, με τις δασμολογικές μειώσεις και τις κανονιστικές διατάξεις να εφαρμόζονται σταδιακά σε διάστημα έως και δέκα ετών