Προοδευτική εναλλακτική διακυβέρνησης
Οι ανακατατάξεις των τελευταίων ετών παγκοσμίως μας προϊδεάζουν για έναν αιώνα σημαντικών διακυμάνσεων και αλλαγών. Η αναδιάταξη του μεταπολεμικού κόσμου έρχεται ως επιστέγασμα σταδιακών αλλαγών των προηγούμενων δεκαετιών σε οικονομία, γεωπολιτική, δημογραφία, αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτεί και επιταχύνει τις επόμενες.
Σε αυτό το πλαίσιο τα ερωτήματα για τη δική μας πολιτική και οικονομική ένωση, την Ευρωπαϊκή, αναδεικνύονται σε στρατηγικού τύπου προκλήσεις. Μας βρίσκουν ίσως πιο απροετοίμαστους από ό,τι θα έπρεπε – αλλά αυτό είναι θέμα ξεχωριστού σημειώματος. Αν όμως οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως Ευρωπαίοι είναι κολοσσιαίες, ως Ελληνες θα πρέπει να επιδείξουμε ακόμη περισσότερη προσοχή, ακόμη μεγαλύτερη προνοητικότητα.
Και εδώ τα ερωτήματα αρχίζουν να γίνονται πραγματικός βραχνάς. Η επταετής – μέχρι σήμερα – διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θα καταγραφεί στην ιστορία ως μια περίοδος τεράστιων δυνατοτήτων που κατασπαταλήθηκαν μέσα από μια διαχείριση ταξικά μεροληπτική, αναπτυξιακά αναιμική και μεταρρυθμιστικά ουδέτερη. Η εσωτερική κοινωνική συνοχή κάθε κράτους, πέραν από ευγενής πολιτικός στόχος είναι ταυτόχρονα και παράμετρος ισχύος και σε αυτό το πεδίο η αποτυχία είναι πρόδηλη. Πιστοποιείται δε από κάθε πιθανή και απίθανη λίστα κατάταξης των χωρών, από κάθε σχεδόν διαθέσιμο δείκτη όπου πλην ελαχίστων ίσως εξαιρέσεων η Ελλάδα φιγουράρει στις τελευταίες πάντοτε θέσεις.
Η κριτική που γίνεται στις επιλογές, τις προτεραιότητες και εν τέλει στις δημόσιες πολιτικές της Νέας Δημοκρατίας είναι διπλή. Αφενός διευρύνονται οι ανισότητες, παραμένει εξαιρετικά χαμηλή η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, δαπανούμε το μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός μας για στέγη και τροφή, είμαστε από τους πρώτους σε ιδιωτικές δαπάνες υγείας και παιδείας και αφετέρου παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε ένα αναπτυξιακό – παραγωγικό μοντέλο παρωχημένο, παρά τους διαθέσιμους πόρους δεκάδων δισεκατομμυρίων που είχαν στόχο την αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας. Ολιγοπωλιακή διάρθρωση, διασφαλισμένα υπερκέρδη για λίγους και μετρημένους και όλως τυχαίως σχετιζόμενους με την κυβερνητική εξουσία – πληθωρισμός, ακρίβεια και χαμηλές προσδοκίες για τους υπόλοιπους.
Αυτή η κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, με ευθύνη όλων μας, όλων των προοδευτικών πολιτικών υποκειμένων – σε ατομική αλλά και συλλογική βάση – δεν αντανακλάται στους πολιτικούς συσχετισμούς. Αποτελεί κραυγαλέα αποτυχία μας η αδυναμία να εκφράσουμε μέρος έστω της απόρριψης και της κοινωνικής διαμαρτυρίας.
Η συνθήκη αυτή που επιτρέπει την πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας παρά την πλειοψηφική απόρριψη των πολιτικών της πρέπει να ανατραπεί με ορίζοντα τις επόμενες εθνικές εκλογές και όχι αργότερα. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται υπερβάσεις, παραμερισμός «πολιτικών εγωισμών» και ειλικρινής, αυθεντικός διάλογος όσων αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους στην ίδια όχθη. Ούτε ο χρόνος, ούτε οι πολίτες θα περιμένουν την αργή ωρίμανση των πολιτικών υποκειμένων και την εκλογική διάψευση προσδοκιών.
Η πιθανότητα να τροφοδοτήσουμε πολιτικές δυνάμεις ακραίες, αντισυστημικές, λαϊκιστικές λόγω αδυναμίας να εκφράσουμε δίκαια κοινωνικά αιτήματα είναι υπαρκτή. Ολοι σχεδόν κατανοούν ποιων τα συμφέροντα εξυπηρετεί η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας – εκεί που υπάρχει κενό είναι στο ότι δεν έχει διαφανεί ακόμη ποιος θα εκφράσει με όρους διακυβέρνησης το συμφέρον των υπολοίπων.
Μια προοδευτική εναλλακτική διακυβέρνησης οφείλει να έχει ξεκάθαρες στοχεύσεις, αγκύρωση σε συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα, ταυτόχρονη προσπάθεια σύμπηξης κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών που θα της προσδίδουν κοινωνική και εκλογική ευρύτητα και τέλος έναν προγραμματικό πυρήνα που θα οριοθετεί τις νέες προτεραιότητες.
Η διαιρετική τομή μεταξύ προοδευτικών και συντηρητικών πολιτικών χώρων και προσώπων θα πρέπει και πάλι να τοποθετηθεί στην επιλογή των οικονομικών θεωριών που θα επιλεχθούν να υλοποιηθούν. Αυτό οφείλουμε να είναι εμφανές σε εργασία, μισθούς, κοινωνικό κράτος και ενεργειακή δημοκρατία. Είναι πιο εύκολο από ό,τι πιστεύουν ορισμένοι – οι συνθήκες είναι ώριμες από καιρό.