Ντόναλντ Τραμπ: «Πουλήστε μας τη Γροιλανδία, αλλιώς…»

Μόλις 50 λεπτά διήρκεσε χθες η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και Βίβιαν Μότζφελντ αντίστοιχα με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Οι δηλώσεις που ακολούθησαν, ωστόσο, απέδειξαν ότι κοινά αποδεκτή λύση δεν βρέθηκε. «Συμμεριζόμαστε τις ανησυχίες των ΗΠΑ και είμαστε πρόθυμοι να συνεργαστούμε μαζί τους, αλλά χωρίς παραβίαση των κόκκινων γραμμών και της κυριαρχίας μας» δήλωσαν οι δύο ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Εκφράζοντας, παράλληλα, την ελπίδα ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν και θα επιτευχθεί αποτέλεσμα – «δεν είναι αναγκαίο οι ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία» είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της δανέζικης διπλωματίας, σημειώνοντας πως διαπιστώθηκαν «θεμελιώδεις διαφωνίες». Η διαλλακτικότητα, ωστόσο, που δεν συνάδει με τη μέχρι στιγμής στάση της αμερικανικής πλευράς.

Δεδηλωμένος στόχος της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας ήταν η αποκλιμάκωση της κρίσης που έχει πυροδοτήσει ο Ντόναλντ Τραμπ με την επιμονή του να αναλάβει, «με το καλό ή το κακό», τον έλεγχο αυτού του αρκτικού νησιού, που αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας. Πριν ξεκινήσει η συνάντηση, ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε με αλλεπάλληλα μηνύματά του στο Truth Social πως θα ήταν «απαράδεκτο» να είναι η Γροιλανδία «στα χέρια» οποιασδήποτε άλλης χώρας πλην των ΗΠΑ. Από την πλευρά του, το αμερικανικό δίκτυο NBC μετέδωσε πως ο Ρούμπιο επιφορτίστηκε «με την προετοιμασία μιας πρότασης αγοράς» του νησιού, έναντι περίπου 700 δισ. δολαρίων. Το μήνυμα που ανέβασε στον επίσημο λογαριασμό του στο X ο Λευκός Οίκος, ενώ συνεχιζόταν η συζήτηση, επιβεβαίωσε, ουσιαστικά, τη ματαιότητά της.

Στο εικονογραφημένο μήνυμα που ανέβηκε, η Γροιλανδία εικονιζόταν σαν δύο έλκηθρα με σκύλους, καλούμενη να διαλέξει ανάμεσα σε ένα «λαμπρό μέλλον» στο πλευρό των ΗΠΑ ή μια επερχόμενη θύελλα, ταυτισμένη με τις δυνάμεις της Ρωσίας και της Κίνας. «Ποιον δρόμο θα πάρεις, άνθρωπε της Γροιλανδίας;» ρωτούσε πάνω από την εικόνα ο Λευκός Οίκος. Μαζί, πόσταρε ένα από τα προγενέστερα μηνύματα του Τραμπ στη δική του πλατφόρμα: «Οι ΗΠΑ χρειάζονται το νησί για λόγους εθνικής ασφάλειας. Είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που κατασκευάζουμε. Το ΝΑΤΟ πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην απόκτησή του. Αν δεν το κάνουμε εμείς, θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα και αυτό δεν πρέπει να συμβεί!».

Ο αμερικανός πρόεδρος αναφερόταν στο σύστημα αντιπυραυλικής ασπίδας, ύψους τουλάχιστον 175 δισ. δολαρίων, που σχεδιάζει. Οι ΗΠΑ διαθέτουν βέβαια ήδη, από το 1961, ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για βαλλιστικούς πυραύλους στη βάση Πιτουφίκ που διατηρούν στη Γροιλανδία. Και αν ήθελαν να εγκαταστήσουν επιπλέον εκεί συστήματα αναχαίτισης πυραύλων, δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς τη Δανία και τη Γροιλανδία να τους το αρνούνται. Πάγια θέση τους είναι άλλωστε πως η διμερής συμφωνία του 1951 επιτρέπει ήδη στις ΗΠΑ να επεκτείνουν μαζικά τη στρατιωτική παρουσία τους στο νησί. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, επιμένει πως η αμερικανική κυριότητα «είναι ψυχολογικά απαραίτητη για την επιτυχία» και πως «σου δίνει πράγματα και στοιχεία που δεν μπορείς να εξασφαλίσεις απλώς υπογράφοντας ένα έγγραφο».

Οι δημοσκοπήσεις είναι εντούτοις ξεκάθαρες: μόλις ένα 17% των Αμερικανών εγκρίνει τις προσπάθειες του αμερικανού προέδρου να θέσει τη Γροιλανδία υπό τον έλεγχό του. Και μόνο το 4% των Αμερικανών, όπως διαπίστωσε το Reuters/Ipsos, μεταξύ των οποίων ένας στους 10 Ρεπουμπλικανούς και σχεδόν κανένας Δημοκρατικός, εκτιμά ότι θα ήταν «καλή ιδέα» να χρησιμοποιήσουν οι ΗΠΑ στρατιωτική ισχύ ώστε να αποκτήσουν τη Γροιλανδία.

Ο δανός υπουργός Αμυνας Τρόελς Λουντ Πούλσεν δήλωσε χθες πως εξακολουθεί να θεωρεί «απίθανο» το ενδεχόμενο μια χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ να επιτεθεί σε άλλη χώρα-μέλος και ότι οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με την πιθανότητα οι ΗΠΑ να εξαπολύσουν επίθεση στη Γροιλανδία παραμένει «εξαιρετικά υποθετική». Μια παραβίαση της κυριαρχίας της Γροιλανδίας θα επέφερε «άνευ προηγουμένου αλυσιδωτές αντιδράσεις» προειδοποίησε από την πλευρά του, στη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού του συμβουλίου, ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, διαβεβαιώνοντας πως «δεν υποτιμούμε τις δηλώσεις για τη Γροιλανδία». «Είναι σημαντικό οι Γροιλανδοί να γνωρίζουν ότι μπορούν να υπολογίζουν σε εμάς. Η Γροιλανδία ανήκει στους κατοίκους της» διαμήνυσε με τη σειρά της η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Θέλοντας να απαντήσει στην αμερικανικές κριτικές πως δεν προστατεύει επαρκώς το αρκτικό νησί, αλλά και να επιδείξει ευρωπαϊκή και συμμαχική αποφασιστικότητα απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις, η Δανία ανακοίνωσε χθες ότι ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία εντός και γύρω από τη Γροιλανδία, σε στενή συνεργασία με συμμάχους του ΝΑΤΟ.