Η κληρονομιά του Χάουαρντ Ζιν

Δεκαπέντε χρόνια (27 Ιανουαρίου 2010) που έχει φύγει από τη ζωή ο σημαντικός αριστερός στοχαστής, πολιτικός ακτιβιστής, συγγραφέας και πανεπιστημιακός Χάουαρντ Ζιν. Μας ήρθε στο μυαλό αυτές τις μέρες. Τον θυμόμαστε όταν επισκέφθηκε την Αθήνα με αφορμή την παράσταση πάνω σε δικό του κείμενο «Ο Μαρξ στο Σόχο» με τον Αγγελο Αντωνόπουλο. Τον θυμόμαστε και όταν ανατρέχουμε σε αυτόν λόγω επικαιρότητας. Από τα τελευταία φωτισμένα μυαλά των ΗΠΑ ο Ζιν, φίλος του Τσόμσκι, άνθρωπος που ανδρώθηκε μέσα από την εργατική τάξη. Σε μια οικογένεια που, όπως έλεγε στην αυτοβιογραφία του, παρότι συχνά δεν είχαν να πληρώσουν το νοίκι, η μάνα του φρόντιζε πάντα να έχουν αυτός και τα αδέρφια του ένα καλό και ζεστό φαγητό. Ο Ζιν που δούλεψε παντού. Από τα άδυτα της εργατικής τάξης έως και στρατιωτικός και βέβαια πανεπιστημιακός. Ελεγε και περιέγραφε πάντα πως ακριβώς αυτή η ταξική και κοινωνική συνείδηση διαμορφώθηκε μέσα σε μια πολύ δύσκολη μεταπολεμική εποχή.

Στον απόηχο του New Deal, σε δουλειές του ποδαριού, σε αποθήκες με αρουραίους. Μια Αμερική όχι μακριά από αυτήν που περιέγραφε νωρίτερα ο Στάινμπεκ. Και κοντά σε ένα νέο όνειρο που όμως δεν περιλάμβανε τους πάντες. Το διάβασμα ενός Ντίκενς αρκούσε – τα έλεγε ο ίδιος. Ο Ζιν τότε και στο πλαίσιο ενός διπολικού κόσμου επέμενε ότι παρά τα χοντρά φάλτσα της Σοβιετικής Ενωσης δεν έχασε ποτέ την πίστη του στον Σοσιαλισμό. Και παρά τις ανισότητες της Αμερικής δεν έχασε ποτέ την πίστη του στη Δημοκρατία. Αυτός ο συγκερασμός είναι που τον οδήγησε στη συμμετοχή του στα μαζικά κινήματα για το Βιετνάμ ή τα δικαιώματα των μαύρων. Τι θα έλεγε σήμερα άραγε που η ICE σκοτώνει εν ψυχρώ ανθρώπους και φτάνει ακόμα και η Μπίλι Ελις να μιλάει για τρομοκρατία του κράτους; Τι θα έλεγε με μια Αμερική που διαμορφώνει ρήγμα στο εσωτερικό της συλλογικής Δύσης και με τον παλιό άκοπα ιμπεριαλιστικό τρόπο παρεμβαίνει ξανά κυνικά και στεγνά; Και ο Ζιν και άλλοι στοχαστές που καθόρισαν τη συλλογική σκέψη δεν θεωρούσαν καθόλου ντεμοντέ αυτό που λέγεται ταξική συνείδηση. Αντίθετα, έβλεπαν την πάλη των τάξεων ως μια βασική μηχανική της Ιστορίας.

Σήμερα που όλα αυτά μοιάζουν παλιακά και ένας μοντέρνος εθνο-απομονωτισμός αλλά και μια νεοσυντηρητική στροφή διατρέχει ακόμα και λεγόμενους κεντρώους συμπολίτες μας, μια τέτοια σκέψη σαν του Ζιν θα ήταν ακόμα πιο κρίσιμη. Πέραν του γεγονότος πως ο ίδιος έθετε τον καθημερινό άνθρωπο ως πρωταγωνιστή μιας συλλογικής κίνησης, έχει σημασία και εκείνη η λεπτή ευαισθησία που δεν εξετράπη σε κυνισμό και κρατήθηκε στις βασικές της τις αρχές.

Αυτός, Αυτή, Αυτό: Γκάζι

Η τρίτη κατά σειρά παρουσίαση της «Ιθάκης» του Αλέξη Τσίπρα, τώρα στη Θεσσαλονίκη, θα επιταχύνει τις διεργασίες για τον νέο φορέα του πρώην πρωθυπουργού. Ενα μέρος των δημοσιολόγων θέλει να αποδώσει αμηχανία στη Λ. Αμαλίας και στο στρατηγείο Τσίπρα λόγω της επίσημης πρόθεσης της Μαρίας Καρυστιανού για νέο κόμμα. Λογικό αν και υπάρχει μια πιο αφώτιστη ερμηνεία. Αν μαζί με την Καρυστιανού «κλειδώσει» ένα κόμμα του θυμού απ’ τα δεξιά του φάσματος, ο Τσίπρας μπορεί να μετακινηθεί προς το Κέντρο και την Κεντροαριστερά ευκολότερα ως συγκράτηση αυτών των δυνάμεων.

#Hashtag: Οριενταλισμός

Κακά τα ψέματα η δυτική δημοσιολογία διαβάζει με όρους οριενταλισμού τα γεγονότα στο Ιράν. Λίγοι καταδύονται σοβαρά στο πιο αξιοσημείωτο μέρος των αναλύσεων.

Τι κοινωνική δυναμική έχουν οι τρέχουσες διαδηλώσεις ή ποια κοινωνικά στρώματα μετακινούνται, π.χ. ποια η στάση της νεολαίας ή των παζαριτών. Ο όρος «μουλάδες» πάει και έρχεται ενώ πολλοί οριοθετούν την όλη ταραχή υπό το φάσμα της διεύρυνσης των ελευθεριών ή της παλινόρθωσης του γιου του Σάχη. Ταπεινή σκέψη: Το μείζον θέμα είναι ότι ενόψει της αναμέτρησης ΗΠΑ – Κίνας, αδυνατίζει ένας ενδιάμεσος άξονας χωρών που ταυτόχρονα είναι και οι πιο δυναμικές – ή εκ των πιο δυναμικών –  δημογραφικά.