Iran: Izvoz nafte stabilan nakon napada na ostrvo Harg; požar u naftnom čvorištu u Ujedinjenim Arapskim Emiratima

Napadi dronovima i projektilima pogodili su mete u Bagdadu i Ujedinjenim Arapskim Emiratima 14. marta, dok se rat između Irana i američko‑izraelske koalicije nastavlja širiti Bliskim istokom. Istovremeno, Teheran je saopštio da se izvoz nafte sa ključnog terminala na ostrvu Harg nastavlja uprkos američkim udarima na tom području.

Dron je rano 14. marta pogodio kompleks Ambasade SAD‑a u Bagdadu, saopštili su irački bezbjednosni zvaničnici, dok se dim dizao iz emiratske luke Fužajra nakon što je otpad od presretnutog drona izazvao požar u blizini energetskih postrojenja.

Usred regionalnog prelijevanja sukoba, iranski državni mediji izvijestili su da se izvoz nafte sa ostrva Harg – glavnog iranskog naftnog terminala – nastavlja normalno uprkos američkim vazdušnim udarima.

Zvanična iranska novinska agencija IRNA citirala je visokog pokrajinskog zvaničnika koji je rekao da se izvoz sirove nafte sa ovog strateškog terminala odvija bez prekida, uprkos tvrdnjama američkog predsjednika Donalda Trumpa da su američke snage "potpuno uništile" iranske vojne ciljeve na tom području.

Udar na ostrvo Harg predstavljao je značajan razvoj u sukobu koji je počeo 28. februara nakon opsežnih američko‑izraelskih napada na iranska vojna i nuklearna postrojenja.

Trump je na platformi Truth Social napisao da su američke snage izvele "jedan od najmoćnijih zračnih napada u istoriji Bliskog istoka", gađajući vojne objekte na ostrvu, dok su pritom izbjegli vitalne naftne terminale.

Centralna komanda SAD‑a (CENTCOM) kasnije je saopštila da su njihove snage pogodile više od 90 iranskih vojnih ciljeva na ostrvu Harg, ali da je naftna infrastruktura ostala netaknuta.

Ostrvo Harg obrađuje oko 90 posto iranskog izvoza sirove nafte, što ga čini jednim od strateški najosjetljivijih energetskih postrojenja u regionu.

Trump je upozorio da bi se uzdržanost mogla okončati ako Iran bude ometao pomorski saobraćaj kroz obližnji Hormuški moreuz. Takođe je rekao da će američka mornarica uskoro početi da eskortira brodove kroz moreuz.

Ovaj uski morski prolaz uobičajeno prenosi oko petine svjetskih pomorskih isporuka nafte, ali je tanker saobraćaj uglavnom obustavljen otkako je izbio sukob.

Napadi širom Bliskog istokaUprkos nadmoći američke i izraelske vojne sile, Iran je nastavio sa odmazdnim napadima raketama i dronovima širom Bliskog istoka, gađajući energetska postrojenja i vojne instalacije, tvrde regionalni zvaničnici.

Dim se uzdizao iz emiratske luke Fužajra 14. marta nakon što je otpad od presretnutog drona izazvao požar u blizini energetskih objekata.

Vlasti su saopštile da službe civilne zaštite rade na lokalizaciji požara.

Prema navodima, neke operacije utovara nafte u luci – jednom od najvećih svjetskih centara za snabdijevanje gorivom izvan Hormuškog moreuza – bile su privremeno obustavljene nakon incidenta.

Iranska vojska je ranije upozorila stanovnike Ujedinjenih Arapskih Emirata da se drže podalje od lučkih područja, navodeći da bi ona mogla postati mete.

Od početka rata, iranski udari gađali su energetska postrojenja širom Persijskog zaliva, uključujući Saudijsku Arabiju, Katar, Kuvajt i Ujedinjene Arapske Emirate.

Hamas poziva na suzdržanostIstovremeno, palestinski islamistički pokret Hamas uputio je rijedak apel Iranu da se suzdrži od gađanja susjednih zalivskih država, uz podršku onome što naziva pravom Teherana da se brani od Izraela i Sjedinjenih Država.

"Potvrđujući pravo Islamske Republike Iran da odgovori na ovu agresiju svim raspoloživim sredstvima u skladu s međunarodnim normama i zakonima, pokret poziva našu braću u Iranu da izbjegavaju gađanje susjednih zemalja", navodi se u saopštenju Hamasa.

Hamas, koji su Sjedinjene Države i Evropska unija proglasile terorističkom organizacijom, pozvao je i međunarodnu zajednicu da "radi na hitnom zaustavljanju" tekućeg rata.

Presretanje projektila širom regionaSukob se nastavlja prelijevati preko nacionalnih granica.

Dron je pogodio kompleks Ambasade SAD‑a u Bagdadu rano 14. marta, saopštili su irački bezbjednosni zvaničnici, što predstavlja drugi napad na diplomatsku misiju od početka rata.

Zvaničnici su naveli da je dron udario u heliodrom unutar snažno utvrđenog kompleksa ambasade, iako nije bilo neposrednih izvještaja o žrtvama.

Eksplozije su takođe potresle više dijelova Bagdada, a napadi su bili usmjereni na grupu Kataib Hezbolah, savezničku Iranu, pri čemu su poginula dva njena pripadnika, uključujući i jednu "ključnu ličnost", rekli su bezbjednosni izvori. Nije odmah bilo jasno ko je izveo napade.

Katar je 14. marta saopštio da je presreo dvije iranske rakete iznad prijestonice Dohe, nakon što su se u gradu začule eksplozije.

Turska je navela da su NATO odbrane presrele balističku raketu ispaljenu iz Irana koja je nakratko ušla u turski vazdušni prostor.

Saudijska Arabija je saopštila da je 13. marta oborila desetine dronova lansiranih prema kraljevini.

Energetski šokRat nastavlja da remeti energetsko snabdijevanje širom Bliskog istoka.

KatarEnergy je zatvorio nekoliko postrojenja za tečni prirodni gas (LNG), ostavivši oko 20 posto globalnih LNG isporuka privremeno van funkcije, prema procjenama iz industrije.

Japanski ministar industrije Rjosei Akazava zatražio je 14. marta od Australije da poveća proizvodnju LNG‑a kako bi se stabilizovala globalna tržišta.

"Pristupačna i stabilna isporuka LNG‑a iz Australije životna je linija energetske sigurnosti Japana i ovog regiona", rekao je Akazava.

Australija obezbjeđuje oko 40 posto japanskog uvoza LNG‑a.

Humanitarne posljediceU Iranu, čini se da humanitarna cijena rata raste.

Američka organizacija HRANA navodi da su prve dvije sedmice rata rezultirale najmanje 4.765 žrtava, uključujući poginule i ranjene.

Prema podacima ove nadzorne grupe, među njima je 1.298 poginulih civila, uključujući najmanje 205 djece, te 654 ranjena civila.

HRANA je saopštila da je od 28. februara zabilježeno 5.480 napada širom Irana, koji su pogodili svih 31 provinciju i najmanje 209 gradova.

Ova organizacija za ljudska prava navela je da predstavljeni podaci predstavljaju minimalne potvrđene brojke i da bi mogli rasti kako se proces provjere nastavlja.

Visoki komesarijat Ujedinjenih nacija za izbjeglice (UNHCR) procjenjuje da je oko 3,2 miliona ljudi raseljeno unutar Irana otkako je sukob počeo.

Iranske vlasti tvrde da je oštećeno najmanje 56 kulturnih i historijskih lokaliteta, uključujući teheransku palatu Golestan, koja je pod zaštitom UNESCO‑a, te dijelove trga Nakš-e Džahan u Isfahanu.

Uprkos intenzivnom bombardovanju, iransko rukovodstvo je signaliziralo da namjerava nastaviti borbu.

Uz izvještavanje Radio Farda servisa RSE, Reutersa, dpa i AFP‑a.