Αλλαγή ώρας: Πότε γυρίζουμε τα ρολόγια πίσω – Τι ισχύει με την κατάργηση από την ΕΕ

Αλλαγή ώρας και επιστροφή σε χειμερινούς ρυθμούς πλησιάζουν, με τα ρολόγια στη χώρα να γυρίζουν μία ώρα πίσω τον Οκτώβριο.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η αλλαγή ώρας θα πραγματοποιηθεί τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου 2026. Όταν η ώρα φτάσει στις 04:00, οι δείκτες θα μετακινηθούν μία ώρα πίσω, στις 03:00.

Η αλλαγή αυτή θεωρείται ευχάριστη για όσους επιθυμούν περισσότερο ύπνο, καθώς κερδίζεται μία επιπλέον ώρα ξεκούρασης.

Η επιστροφή στη χειμερινή ώρα σηματοδοτεί το τέλος της θερινής περιόδου, ενώ η επόμενη μετάβαση στη θερινή ώρα αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο του 2027.

Στο τραπέζι ξανά η κατάργηση της αλλαγής ώρας

Την ίδια ώρα η κατάργηση αλλαγής ώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με πρωτοβουλία που φέρει τη σφραγίδα του αρμόδιου επίτροπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα. Παρά τις δυσκολίες του παρελθόντος, το θέμα συζητήθηκε εκ νέου στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Οκτώβριο του 2025.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, ο Τζιτζικώστας σχεδιάζει να ξεκινήσει νέο κύκλο διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο. Στόχος είναι η εξεύρεση συντονισμένης λύσης που θα γεφυρώσει τις εθνικές διαφορές, βασιζόμενος σε νέα μελέτη της Κομισιόν που θα ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026. Αν και δεν ορίστηκε δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, όλες οι πολιτικές ομάδες συμφώνησαν ότι η αλλαγή ώρας πρέπει να σταματήσει, καθώς οι τελευταίες μελέτες καταδεικνύουν πως δεν υπάρχει ουσιαστική εξοικονόμηση ενέργειας και οι επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν σημαντικές.

Η πρωτοβουλία αυτή αναζωπυρώνει μια υπόθεση που ξεκίνησε με υψηλές προσδοκίες αλλά «πάγωσε» εξαιτίας εθνικών εμποδίων και της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Το ζήτημα τέθηκε αρχικά το καλοκαίρι του 2018, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε δημόσια διαβούλευση με συμμετοχή ρεκόρ. Πάνω από 4,6 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν, με το 84% να στηρίζει την κατάργηση του μέτρου, επικαλούμενοι επιπτώσεις στην υγεία και την απουσία πραγματικής εξοικονόμησης ενέργειας.

Ανταποκρινόμενος στο αίτημα, ο τότε πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, κατέθεσε πρόταση για νέα κοινοτική οδηγία τον Σεπτέμβριο του 2018. Τον Μάρτιο του 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση, ορίζοντας το 2021 ως έτος μετάβασης. Η οδηγία άφηνε στα κράτη-μέλη την επιλογή διατήρησης θερινής ή χειμερινής ώρας.

Ωστόσο, η διαδικασία έχει «κολλήσει» στο Συμβούλιο της ΕΕ. Η απαίτηση ειδικής πλειοψηφίας προσέκρουσε στον φόβο δημιουργίας ενός γεωγραφικού «μωσαϊκού» ωρών, που θα προκαλούσε προβλήματα στην αγορά και τις μεταφορές. Επιπλέον, η πανδημία του 2020 άλλαξε τις προτεραιότητες των κρατών-μελών.

Γεωπολιτικά εμπόδια και το «χρονικό σύνορο» στην Ιρλανδία

Ένα από τα βασικά γεωπολιτικά εμπόδια αποτελεί η στάση της Ιρλανδίας. Μετά το Brexit, η Ιρλανδία κινδυνεύει με νέα διχοτόμηση, αν η ΕΕ καταργήσει την αλλαγή ώρας και το Δουβλίνο επιλέξει μόνιμη ζώνη, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρήσει το υπάρχον σύστημα. Αυτό θα οδηγήσει σε δύο διαφορετικές ώρες στο νησί για έξι μήνες κάθε χρόνο.

Για την κυβέρνηση της Ιρλανδίας, η ύπαρξη ενός τέτοιου «χρονικού συνόρου» με τη Βόρεια Ιρλανδία θεωρείται οικονομικά και πολιτικά απαράδεκτη, οδηγώντας την να μπλοκάρει τη μεταρρύθμιση χωρίς δέσμευση από το Λονδίνο.

Το μέτρο υπό αμφισβήτηση και η στάση της Κομισιόν

«Η κατάργηση των αλλαγών της ώρας δύο φορές τον χρόνο επανέρχεται, ως προτεραιότητα της Κομισιόν, καθώς είναι ένα ανασταλτικό μέτρο που πλέον είναι αδικαιολόγητο και δεν χρησιμεύει πουθενά. Διαθέτουμε μάλιστα στοιχεία ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία των ανθρώπων, περιπλέκει τις μεταφορές και την καθημερινότητα των πολιτών και φέρνει δυσκολίες στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ δεν εξοικονομείται πια και ενέργεια.

Ήρθε ο καιρός να προωθήσουμε την κατάργηση αυτού του περιττού μέτρου και είμαι αποφασισμένος να εργαστώ στενά γι’ αυτό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το επόμενο διάστημα. Άλλωστε, σύμφωνα με έρευνα κοινής γνώμης που εκπόνησε η Κομισιόν, το 84% των ευρωπαίων πολιτών τάσσεται υπέρ της κατάργησής του. Είναι η ώρα του ρεαλισμού και της κοινής λογικής για την Ευρώπη και θα τεκμηριώσουμε περαιτέρω την αναγκαιότητα κατάργησης αυτού του παρωχημένου μέτρου, μετά την ολοκλήρωση στο τέλος της χρονιάς, της σχετικής μελέτης που ήδη εκπονείται».