АҚШ-тың жаңа баж салықтары Қазақстанға да әсер етті

Америка Құрама Штаттары бірқатар елдің тауарларына 12,5 пайыз көлемінде қосымша баж салығын енгізеді. Бұл шешім Вашингтонның аталған елдердегі мәжбүрлі еңбекті пайдалана отырып өндірілген өнімдердің импортын шектеу шараларына қатысты наразылығына байланысты қабылданған, деп хабарлайды Tengrinews.kz Ақ үйге сілтеме жасап.
Меморандумға АҚШ президенті Дональд Трамп 23 шілдеде қол қойды. Жаңа сауда шаралары Қазақстанға және тағы 59 экономикаға, соның ішінде Қытай, Ресей, Австралия, Бразилия, Израиль, Сауд Арабиясы мен Біріккен Араб Әмірліктеріне қатысты болады.
Қазақстан үшін баж салығы қандай болмақ?
Тізімдегі елдердің көпшілігі, соның ішінде Қазақстан үшін 12,5 пайыз көлемінде қосымша баж салығы белгіленді. Ол тиісті тауарға қолданылатын қолданыстағы америкалық импорттық баж салығына үстеме ретінде есептеледі.
Жаңа ережелер 2026 жылдың 24 шілдесінен бастап АҚШ-та тұтыну үшін әкелінген немесе кедендік қоймадан шығарылған тауарларға қолданылады.
АҚШ мұндай шешімді неге қабылдады?
Тергеу 2026 жылдың 12 наурызында АҚШ-тың 1974 жылғы Сауда туралы заңының 301-бөліміне сәйкес басталды. Америка билігі 60 экономиканың мәжбүрлі еңбекті қолдана отырып толық немесе ішінара өндірілген тауарлар импортына тыйым салатынын және мұндай шектеулердің қаншалықты тиімді қолданылатынын зерттеді.
2 маусымда АҚШ-тың сауда өкілі қарастырылып отырған барлық экономикалардың іс-әрекеті немесе әрекетсіздігі америкалық саудаға салмақ түсіреді және жауап шараларына негіз бола алады деген қорытындыға келді.
Айта кетейік, АҚШ тек кейбір қазақстандық тауарларды ғана мәжбүрлі еңбекті пайдалану арқылы өндірілген деп таныды. Негізгі наразылықтар мұндай өнімдердің Қазақстан аумағына әкелінуіне тыйым салуы тиіс заңнама мен механизмдерге қатысты болып отыр.
Қай елдерге 10 пайыздық мөлшерлеме белгіленді?
17 экономика үшін 10 пайыз көлеміндегі қосымша баж салығы белгіленді:
Аргентина, Бангладеш, Камбоджа, Канада, Эквадор, Сальвадор, Гватемала, Гондурас, Үндістан, Индонезия, Иордания, Малайзия, Мексика, Пәкістан, Шри-Ланка, Ұлыбритания, сондай-ақ Тринидад пен Тобаго.
Еуропалық Одақ пен Тайвань үшін жалпы мөлшерлеме, әдеттегі америкалық баж салығын ескергенде, 10 пайыздан аспауы тиіс. Жапония, Оңтүстік Корея және Швейцария үшін шекті жалпы мөлшерлемесі 12,5 пайыз болатын ұқсас механизм орнатылды.
Баж салығы барлық тауарға қолданылмайды
Меморандумда өнімдердің кейбір санаттары қосымша алымдардан босатылатыны айтылған.
Ерекшеліктер, атап айтқанда, келесі шикізат пен тауарлар үшін қарастырылған:

Америка Құрама Штаттарының өзінде жеткілікті мөлшерде өндірілмейтін;
тапшылығы америкалық экономиканың жұмысына нұқсан келтіруі мүмкін;
басқа жеткізушілерден жеткілікті мөлшерде сатып алу мүмкін емес;
салық салу тиісті елдің заңнамасында өзгерістерге қол жеткізуге көмектеспейтін тауарлар.

Қосымшада Қазақстан үшін тізімдегі елдерге қолданылатын жалпы ерекшеліктер қарастырылған. Олардың қатарында гуманитарлық тауарлардың жекелеген түрлері, ақпараттық материалдар, кейбір энергетикалық және өнеркәсіптік тауарлар, сондай-ақ АҚШ-тың арнайы сауда режимдеріне кіретін өнімдер бар.
Алдағы жағдай қандай болмақ?
АҚШ-тың сауда өкілі кейіннен баж салығы мен ерекшеліктерді өзгерте алады немесе күшін жоя алады, соның ішінде егер ел өз заңнамасын немесе мәжбүрлі еңбекке қатысты тауарларды бақылау тәжірибесін қайта қараса.
Қазақстанның Сауда және интеграция министрлігі Tengrinews.kz тілшісіне америкалық тараптың шешімінен хабардар екенін мәлімдеді. Ведомство қазіргі уақытта жағдайды зерделеп, ресми түсініктеме дайындап жатыр.