Του χρόνου οι εκδρομείς

Ηταν φυσικό κι επόμενο οι φωτογραφίες από τον τοίχο της Καισαριανής να επιβληθούν πάσης άλλης επικαιρότητας. Η φωτογραφία βοά αλλά το κανάλι του ήχου έχει εντελώς άλλη τεχνολογία για τον κάθε δέκτη.

Οι πιο πολλοί είδαν άντρες πάνω στον ανθό της ηλικίας τους να προχωράνε εξοικειωμένοι λες με τον  θάνατο, με λεβεντιά και χαμόγελο, έτοιμοι να καλωσορίσουν το βόλι. Αλλοι πάλι είδαν συμπαγείς ιδεολόγους να οδεύουν ένθεοι προς το μακέλεμά τους, σίγουροι για το φωτοστέφανο του μάρτυρα που θα ερχόταν εκ των υστέρων να τους προφυλάξει από τον πόνο, τον φόβο και την απελπισία. Δυστυχώς δεν θα ήταν οι μόνοι σ’ αυτή τη μαύρη ιστορική στιγμή που κρατάει κοντά έναν αιώνα κι από την περασμένη εβδομάδα πήρε παράταση.

Σκέφτομαι, για παράδειγμα, τον Νίκο Μπελογιάννη στο Εκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών, να σέρνει το γαρίφαλο απ’ άκρη σ’ άκρη πάνω στο μεγάλο  χαμόγελό του και λέω, καλά, αυτόν τον προφύλαξε ο έρωτας, αλλά και πάλι… Ούτε κι αυτή η ανάγνωση μου φαίνεται σοβαρή. Ο τρόμος παραλύει τον άνθρωπο, τον μαρμαρώνει. Τον κάνει αγνώριστο, ξένο κι απόξενο από τα συναισθήματά του. Είναι ο ίδιος αλλά φαίνεται άλλος.

Το δείχνει αυτό η φωτογραφία, η κάθε φωτογραφία; Φοβάμαι πως όχι, αν την πάρεις πλαγιομετωπικά.  Αν καθρεφτιστείς, εκ του ασφαλούς, πάνω της, αν δεν σκύψεις το κεφάλι να μη σε πάρουν οι σφαίρες από τα δυσερμήνευτα χαμόγελα, τα αγέρωχα μέτωπα, τη συντεταγμένη, πειθήνια πορεία προς το φρικαλέο. Αν λέω, αν, ένας ανάμεσα σ’ αυτούς τους ανθρώπους σωριαζόταν κάτω στο κλάμα, αν ικέτευε, αν σκαρφάλωνε τη μάντρα να δραπετεύσει, θα το έδειχναν αυτό οι φωτογραφίες; Εξαρτάται ποιος τις βλέπει. Οι 200 της Καισαριανής είναι ξανά στο έλεός μας να τους διερμηνεύσουμε όπως μας αρέσει.

Προσωπικά, θέλω να πιστεύω ότι στάθηκαν μπροστά στην κάμερα έτσι όπως θα τους θέλαμε εμείς οι εκδρομείς του χρόνου, προσδοκώντας να τους βρούμε μια μέρα και να τους διασώσουμε, δηλαδή να τους αγαπήσουμε. Δεν αγαπάς κανέναν αν δεν βρεις και δεν συμπεριλάβεις την απελπισία του. Οσο γι’ αυτό, είμαι 100% σίγουρη.