Ρόμπερτ Φίτσο: «Ο Τραμπ είναι επικίνδυνος και εκτός ελέγχου»

Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, ο Ρόμπερτ Φίτσο, ένας από τους πλέον φιλοτραμπικούς ηγέτες στην ΕΕ. Μιλώντας τον περασμένο Φεβρουάριο στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC) στην Ουάσιγκτον, είχε αποθεώσει τον νεοεκλεγμένο πρόεδρο και τους υποστηρικτές του, λέγοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «φέρνει ξανά την αλήθεια και, όπως όλοι ελπίζουμε, την ειρήνη στην Ευρώπη». Παράλληλα, είχε χαρακτηρίσει το κίνημα MAGA ως «ένα όραμα που βρίσκει απήχηση όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και σε όλο τον κόσμο». Επόμενο ήταν λοιπόν να επιδιώξει μια ανεπίσημη, έστω, συνάντηση με τον Τραμπ, και να καυχηθεί εκ των υστέρων στα σόσιαλ μίντια, μετά το τετ-α-τετ τους στο Μαρ-α-Λάγκο στις 17 Ιανουαρίου, πως αυτή η «ιδιωτική» πρόσκληση ήταν ένδειξη «μεγάλου σεβασμού και εμπιστοσύνης», πως οι δυο τους συμφωνούν απόλυτα «ότι η ΕΕ είναι ένας θεσμός σε βαθιά κρίση» και πως οι αμερικανοί συνομιλητές του χαιρέτισαν τις «κυρίαρχες» απόψεις της Σλοβακίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς η χώρα «δεν είναι παπαγαλάκι των Βρυξελλών». Εκείνο που δεν ανέμενε κανείς είναι να εκμυστηρευτεί ο Φίτσο σε ευρωπαίους εταίρους του ότι ανησυχεί για την ψυχολογική κατάσταση του Τραμπ, χρησιμοποιώντας τη λέξη «επικίνδυνος» για να περιγράψει την αίσθηση που του έδωσε.

Κι όμως, αυτό ακριβώς έκανε ο σλοβάκος πρωθυπουργός σύμφωνα με τις πηγές του Politico – πέντε διπλωμάτες, οι τέσσερις από ισάριθμες ευρωπαϊκές χώρες, ο τέταρτος, ευρωπαίος αξιωματούχος, οι οποίοι δεν ήταν μεν παρόντες κατά την εμπιστευτική συνομιλία του Φίτσο με ευρωπαίους εταίρους του στο περιθώριο της έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη, ενημερώθηκαν ωστόσο σχετικά αμέσως μετά. Ολοι τους είπαν στο Politico πως δεν γνώριζαν τι ακριβώς είπε ο Τραμπ στον Φίτσο ώστε να προκαλέσει αυτή την αντίδραση. Ο,τι και αν του είπε, πάντως, δεν ήταν καλό: σύμφωνα πάντα με τους διπλωμάτες, ο Φίτσο φαινόταν βαθιά κλονισμένος από τη συνάντησή του με τον Τραμπ. Ενας διπλωμάτης μάλιστα ανέφερε ότι είχε χαρακτήρισε τον Τραμπ ως «εκτός ελέγχου».

Ακολούθησαν οι αναμενόμενες διαψεύσεις. Ο Λευκός Οίκος έκανε λόγο «για απολύτως ψευδείς ειδήσεις, που προέρχονται από ανώνυμους ευρωπαίους διπλωμάτες οι οποίοι προσπαθούν να γίνουν σημαντικοί. Η συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο ήταν θετική και παραγωγική», επέμεινε. Οργισμένα αντέδρασε λίγες ώρες αργότερα και ο ίδιος ο Φίτσο, απορρίπτοντας μέσω X «τα ψεύδη του μισαλλόδοξου, κολλημένου με τις Βρυξέλλες, φιλελεύθερου ιστότοπου Politico», τον οποίο κατηγόρησε ότι επιχειρεί να «υπονομεύσει τις εποικοδομητικές σχέσεις που διατηρεί η Σλοβακία με όλες τις γωνιές του κόσμου».

Ακόμα και αν παραμερίσει, πάντως, κανείς τα σχόλια του σλοβάκου πρωθυπουργού, σύμφωνα με έναν έκτο διπλωμάτη της ΕΕ που μίλησε στο Politico, ευρωπαίοι ηγέτες και ανώτεροι αξιωματούχοι εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για την «απρόβλεπτη συμπεριφορά» του αμερικανού προέδρου. Η υγεία του Τραμπ γίνεται «όλο και πιο συχνά θέμα συζήτησης σε όλα τα επίπεδα», επιβεβαίωσε ένας ευρωπαίος αξιωματούχος «που συμμετέχει σε πολιτικές συζητήσεις στις Βρυξέλλες και μεταξύ πρωτευουσών». Ο 79χρονος Τραμπ έχει διαψεύσει επανειλημμένως εμφατικά ότι πάσχει από οτιδήποτε θα μπορούσε να επηρεάσει τις γνωστικές του ικανότητες, δηλώνοντας αυτή την εβδομάδα στο «New York Magazine» ότι δεν έχει Αλτσχάιμερ: «Δεν θα το κάνω αυτό, ΟΚ;».

Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία, πριν από έναν χρόνο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παλεύουν να βρουν τρόπους να διαχειριστούν τις θέσεις του σε θέματα όπως ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, η προφανής στήριξη της κυβέρνησής του προς ακροδεξιούς ευρωπαίους πολιτικούς, τα εμπόδια που ορθώνει στο ελεύθερο εμπόριο και ο ρόλος των ΗΠΑ στην άμυνα της ηπείρου. Ακόμη και μετά το «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα, οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν έδειχναν καθόλου εφησυχασμένοι όσον αφορά τις διατλαντικές προκλήσεις που τους περιμένουν. Τα σχόλια του Φίτσο έθεσαν τις προκλήσεις αυτές σε ένα ακόμα πιο δυσοίωνο πλαίσιο.