Гренландия учун кураш: Дания ва АҚШ тўқнашув ёқасида

Арктика минтақасида стратегик кескинлик кучайиб бормоқда: Гренландия нафақат дипломатик баҳслар, балки ҳарбий манёврлар майдонига айланди. Сешанба куни Гренландия пойтахти Нуук шаҳрига Даниянинг навбатдаги ҳарбий контингенти етиб келди. «Atlantic Airways» самолётида келган аскарларнинг бир қисми Кангерлуссуак қишлоғига йўл олган. Бу ҳақда dpa агентлиги хабар бермоқда.

«Arctic Endurance» машғулотлари ва ҳарбий сафарбарлик

Дания Арктика қўмондонлиги раҳбари Сорен Андерсеннинг сўзларига кўра, оролда кенг кўламли ҳарбий машғулотлар бошланган.

• Қўшинлар сони: Норасмий маълумотларга кўра, ҳозирда Нуук ва Кангерлуссуакнинг ҳар бирида камида 100 нафардан даниялик ҳарбий хизматчи жойлаштирилган.

• Муддат: Мазкур манёврлар 2026 йилнинг якунига қадар давом этиши мумкин.

• Иттифоқчилар: Германия, Норвегия, Швеция ва Буюк Британия ҳам Гренландияга ўз ҳарбийларини юборган. Жумладан, Бундесвернинг разведка гуруҳи денгиз кузатувида Данияга кўмаклашмоқда.

«Агар босқин бўлса, уруш бошлаймиз!»

Дания парламенти мудофаа қўмитаси раҳбари Расмус Ярловнинг CNN телеканалига берган интервьюси дунё ҳамжамиятини ларзага солди. У АҚШнинг оролни куч билан эгаллаб олиш эҳтимолига кескин муносабат билдирди:

«Биз Гренландияни албатта ҳимоя қиламиз. Агар Америка қўшинлари босқин уюштирса, биз бир-биримизга қарши қурол билан жанг қиламиз», — деди Ярлов.

Унинг фикрича, аннексия АҚШ учун иқтисодий жиҳатдан мантиқсиз ва фақатгина фалокатли харажатлар ҳамда сиёсий инқироз келтиради.

АҚШнинг «Питуффик» базасига юриши

Шу билан бирга, Шимолий Америка ҳаво мудофааси қўмондонлиги (NORAD) Гренландиядаги Питуффик ҳарбий базасига ўз самолётларини юборган. Вашингтон бу ҳаракатни «олдиндан режалаштирилган тадбир» деб атамоқда ва Дания ҳокимияти билан келишилганини даъво қилмоқда.

Трампнинг божлари ва НАТОнинг позицияси

Дональд Трамп Гренландияни сотиб олиш истагини АҚШ хавфсизлиги ва Россия ҳамда Хитой таҳдиди билан изоҳламоқда. Унинг 1 февралдан кучга кирадиган 10 фоизлик савдо божлари Европа давлатларини жавоб чораларини кўришга мажбур қилмоқда.

• Европанинг жавоби: Дания ва Гренландия мудофаа вазирлари Брюсселда НАТО бош котиби Марк Рютте билан учрашиб, махсус Арктика миссиясини тузишни таклиф қилдилар.

• Саммит: 22 январь куни Европа Иттифоқи етакчилари Гренландия масаласида фавқулодда йиғилиш ўтказадилар.

Гренландия НАТОнинг жамоавий мудофаа тизими остида эканини эслатган европалик амалдорлар, АҚШнинг ҳарбий иштироки аллақачон 1951 йилги келишув билан кафолатланганини таъкидламоқдалар.

Сизнингча, Гренландия бўйича бу кескинлик ҳақиқий қуролли тўқнашувга айланиб кетиши мумкинми ёки бу шунчаки сиёсий босимми?