«Με το καλό ή με τον δύσκολο τρόπο»: Ο Τραμπ, η Γροιλανδία και η ευρωπαϊκή απάντηση

Σύμφωνα με τον Τζον Μπόλτον, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές της πρώτης θητείας του, την ιδέα να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας την έβαλε πρώτος στον αμερικανό πρόεδρο το 2018 ένας νεοϋορκέζος επιχειρηματίας που τον γνωρίζει εδώ και περισσότερα από 60 χρόνια: ο Ρόναλντ Λόντερ, ο κληρονόμος της αυτοκρατορίας των καλλυντικών Estée Lauder. Πιο συγκεκριμένα, ο Λόντερ, που απέκτησε στη συνέχεια επιχειρηματικά συμφέροντα στο αυτόνομο νησί της Δανίας, εισηγήθηκε στον Τραμπ την αγορά της Γροιλανδίας.

Οκτώ χρόνια αργότερα, ωστόσο, στη δεύτερη πια θητεία του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δηλώνει αποφασισμένος να την αποκτήσει «είτε με το καλό είτε με τον πιο δύσκολο τρόπο». Ο μόνος καρπός τον οποίο απέδωσε η συνάντηση που είχαν προχθές στην Ουάσιγκτον οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και Βίβιαν Μότζφελντ αντίστοιχα, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήταν μια συμφωνία να συσταθεί «ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου για να μελετήσει αν μπορούμε να βρούμε έναν κοινό δρόμο για να προχωρήσουμε». «Γίνεται; Δεν ξέρω», δήλωσε ο Ράσμουσεν. «Δεν είναι εύκολο να σκεφτεί κανείς λύσεις όταν ξυπνάει κάθε μέρα με νέες απειλές», πρόσθεσε. Οι Ευρωπαίοι κάνουν πάντως μια συνειδητή προσπάθεια να μη μείνουν απαθείς απέναντι σε μια (υπερ)δύναμη που άλλοτε ήταν προστατευτική, αλλά σήμερα είναι εχθρική προς τις αρχές τους και, όλο και πιο συχνά, προς τα συμφέροντά τους.

Ηδη από προχθές, η Δανία ανακοίνωσε την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στη Γροιλανδία και τη μελλοντική διεξαγωγή ασκήσεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Ο δανός υπουργός Αμυνας Τρόελς Λουντ Πόουλσεν έκανε λόγο για μια στρατιωτική άσκηση μακράς διάρκειας με την ονομασία «Αρκτική Αντοχή». «Από σήμερα και τις επόμενες ημέρες, η στρατιωτική παρουσία θα ενισχυθεί στη Γροιλανδία και στις γύρω περιοχές με αεροπλάνα, πλοία και στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων και άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ», είπε, διευκρινίζοντας ότι ένα αεροπλάνο είχε «απογειωθεί από τη Δανία» την Τετάρτη με δανούς στρατιωτικούς αλλά και στρατιώτες από άλλα κράτη της Συμμαχίας. Λίγο νωρίτερα, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον είχε αποκαλύψει ότι «αρκετοί αξιωματικοί του σουηδικού στρατού» βρίσκονταν καθ’ οδόν για τη Γροιλανδία, «κατόπιν αιτήματος της Δανίας».

Ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε χθες πως οι πρώτοι γάλλοι στρατιώτες ήταν «ήδη καθ’ οδόν» και ότι «άλλοι θα ακολουθήσουν». Περίπου 15 γάλλοι στρατιώτες από μονάδα ορεινών πεζοναυτών βρίσκονταν στο Νουούκ, επιβεβαίωσαν στη συνέχεια οι γαλλικές Αρχές. «Η Ιστορία δεν συγχωρεί ούτε την έλλειψη προετοιμασίας ούτε την αδυναμία», επεσήμανε ο γάλλος πρόεδρος, τονίζοντας εκ νέου την ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής ικανότητας της Γαλλίας, αλλά και συνολικά της Ευρώπης, σε μια περίοδο που «κάποιοι κινούνται προς μια νέα αποικιοκρατία». Στο μεταξύ, η Γερμανία ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει στη Γροιλανδία μια αναγνωριστική ομάδα, αποτελούμενη από 13 στρατιώτες. Νορβηγία, Φινλανδία, Ολλανδία, Εσθονία επίσης ανακοίνωσαν ότι στέλνουν στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου, πάντως, η αποστολή ευρωπαίων στρατιωτών στη Γροιλανδία δεν θα επηρεάσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων από τον αμερικανό πρόεδρο για την περιοχή.

Μιλώντας στη γαλλική «Le Monde», ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Κάμαλα Χάρις όταν αυτή ήταν αντιπρόεδρος των ΗΠΑ και νυν αναλυτής στο Ιδρυμα Brookings, χαιρέτισε αυτή την κινητοποίηση. «Πιστεύω ότι οι Ευρωπαίοι πράττουν σωστά αυξάνοντας την παρουσία των δυνάμεών τους στη Γροιλανδία και στέλνοντας σαφώς το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πληρώσουν υψηλό τίμημα για μια βίαιη προσάρτηση», επεσήμανε. «Προφανώς και η Ευρώπη δεν θα μπορούσε να υπερασπιστεί στρατιωτικά το νησί αν ο Τραμπ ήταν αποφασισμένος να το καταλάβει, αλλά δεν νομίζω ότι το να σκοτώσει Ευρωπαίους για να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας θα ήταν μια δημοφιλής κίνηση στις ΗΠΑ, ακόμη και μεταξύ των δικών του υποστηρικτών. Πολύ λίγοι υποστηρικτές του στη χώρα τάσσονται υπέρ αυτού του άχρηστου αντιπερισπασμού», πρόσθεσε – γεγονός το οποίο πιστοποιούν και οι δημοσκοπήσεις.