Ο «βιαστικός καπιταλισμός»

Ούτε που θα φαντάζονταν τόσο ο υπουργός Υγείας κ. Αδωνις Γεωργιάδης, όταν αναφέρθηκε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (μετά το «διόρθωσε» ότι εννοούσε το «Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο») και τη Διεθνή Αμνηστία ως «αριστεροκρατούμενα σχήματα» και όταν χαρακτήριζε τις ευρωπαϊκές δικαστικές αρχές ως «δερβέναγες και κομισάριους», όσο και ο υπουργός «μετανάστευσης» κ. Θάνος Πλεύρης, που αναφέρθηκε «στην πολυετή κυριαρχία της αριστερής ιδεολογίας στα διεθνή και ευρωπαϊκά δικαστήρια», πως εξέφραζαν την ουσία του σημερινού καπιταλισμού. Εναν καπιταλισμό που θα μπορούσαμε να τον ονομάσουμε «βιαστικό». Αυτός, στη βιασύνη του «να γίνονται οι δουλειές γρήγορα», αμφισβητεί έναν σημαντικό πυλώνα του παλαιού δημοκρατικού καπιταλισμού που ήταν το «να γίνονται μεν οι δουλειές, αλλά να ελέγχονται από το Κράτος Δικαίου». Ελεγχος που καθυστερεί τις εξελίξεις.

Ζούμε στην εποχή που οι boss των Μεγάλων Εταιρειών, κυρίως των τεχνολογικών, διά του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, επιβάλλουν απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ στον πρώην Ευρωπαίο Επίτροπο Τιερί Μπρετόν, καθώς και σε άλλα τέσσερα πρόσωπα, ως μέρος αντιποίνων για τους ψηφιακούς κανονισμούς της ΕΕ που δυσκολεύουν τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας. Ο μεγάλος εχθρός τους είναι τα «αριστεροκρατούμενα» ευρωπαϊκά δικαστήρια που εντέλλονται να ελέγχουν το αν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί εφαρμόζονται. Οι τεχνολογικές εταιρείες ζητούν να επιταχυνθούν οι διαδικασίες εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης και να μην υπάρχει καμία ανάμειξη σε αυτές των «αριστεροκρατούμενων σχημάτων». Οι ψηφιακές τεχνολογίες, και ειδικότερα οι αλγόριθμοι, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν κανέναν έλεγχο, γιατί αυτό που προέχει είναι η γρήγορη συσσώρευση και όχι η «κοινωνικοποίηση» των εφαρμογών τους. Ο «βιαστικός» καπιταλισμός δεν θέλει να τον ελέγχουν όταν επιχειρεί να ψαλιδίζει τα εργασιακά δικαιώματα (13ωρα κ.λπ.) και όταν επιδιώκει να καταργήσει κατακτήσεις του δημοκρατικού καπιταλισμού και του παλιού σοσιαλδημοκρατικού κοινωνικού συμβολαίου.

Τα κέρδη του θα είναι πολύ μεγαλύτερα και θα έρχονται γρηγορότερα αν αυτός δεν έχει πάνω από το κεφάλι του «αριστεροκρατούμενα σχήματα». Ο καπιταλισμός σήμερα δεν ζητά μόνο λιγότερο κράτος, αλλά ένα κράτος στο οποίο η Δικαιοσύνη δεν θα λειτουργεί ως αντίβαρο. Αλλά και η εισβολή Τραμπ στη Βενεζουέλα, όσα απαράδεκτα δηλώνει για τη Γροιλανδία και τις άλλες χώρες του «ημισφαιρίου» του, σηματοδοτούν την κατάργηση του διεθνούς δικαίου. Του δικαίου προέχουν τα πράγματα να γίνουν γρήγορα. Ισως έτσι σκεπτόμενος και ο πρωθυπουργός μας ζήτησε να μη συζητήσουμε τώρα τη νομιμότητα της εισβολής, αλλά μόνο το ζήτημα της «ταχείας μετάβασης» της χώρας στη «δημοκρατία».

Σίγουρα η αυτονομία της δικαστικής εξουσίας δεν μπορεί να σημαίνει πως αυτή μπορεί να υποκαθιστά τον ρόλο των κοινοβουλίων. Αυτό όμως είναι άλλο ζήτημα. Οι δυο υπουργοί μας δεν εννοούσαν κάτι τέτοιο. Εννοούσαν πως η εξουσία των κυβερνήσεων και του μεγάλου πλούτου θα πρέπει να είναι απαλλαγμένη από τις «αριστερές ιδεοληψίες» του ελέγχου τους από το κράτος δικαίου. Ενα κράτος που εμποδίζει τον «βιαστικό καπιταλισμό» να ακυρώνει όλες τις κατακτήσεις της σοσιαλδημοκρατικής περιόδου του δημοκρατικού καπιταλισμού. Γι’ αυτό και η υπεράσπιση αυτού του κράτους και η απαίτηση για δημοκρατικό καπιταλισμό είναι αριστερά αφηγήματα.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, πρώην επιστημονικός διευθυντής στο ΙΣΤΑΜΕ