Έρχεται το «Ματωμένο Φεγγάρι»: Γιατί λέγεται έτσι και πότε θα το δούμε στον νυχτερινό ουρανό

Το «Ματωμένο Φεγγάρι» ή blood moon είναι ένα εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο, κατά το οποίο η Σελήνη αποκτά κόκκινο χρώμα στη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης.

Το φαινόμενο συμβαίνει όταν η σκιά της Γης καλύπτει πλήρως το φεγγάρι, φιλτράροντας το ηλιακό φως μέσα από την ατμόσφαιρα και βάφοντας την επιφάνειά του βαθύ κόκκινο ή χάλκινο καφέ.

Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει μικρή κλίση, οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο. Όταν όμως συμβεί αυτή η ευθυγράμμιση, δημιουργείται το φαινόμενο της «Ματωμένης Σελήνης», που μαγεύει τους παρατηρητές του ουρανού εδώ και αιώνες.

Η επόμενη εμφάνιση του «Ματωμένου Φεγγαριού» αναμένεται στις 3 Μαρτίου 2026. Θα είναι η τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης που θα είναι ορατή από οποιοδήποτε σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.

Πόσο συχνά εμφανίζεται το φαινόμενο

Ο όρος «Ματωμένο Φεγγάρι» προέρχεται από το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα που παίρνει η Σελήνη κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης. Η ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρει το ηλιακό φως και διασκορπίζει το μπλε φως, αφήνοντας τα κόκκινα και χάλκινα μήκη κύματος να φωτίσουν τη Σελήνη.

Περίπου το 29% όλων των σεληνιακών εκλείψεων είναι ολικές. Κατά μέσο όρο, η Γη βιώνει δύο σεληνιακές εκλείψεις τον χρόνο, ενώ σε κάθε σημείο του πλανήτη μια ολική έκλειψη Σελήνης είναι ορατή περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.

Δεν προκαλούν όλες οι εκλείψεις το φαινόμενο του ματωμένου φεγγαριού. Όταν η Γη καλύπτει μόνο μέρος του Ήλιου, τότε δημιουργείται μερική έκλειψη, με τη σκιά της να πέφτει σε τμήμα της Σελήνης.

Κατά την ολική έκλειψη, η Σελήνη εισέρχεται εξ ολοκλήρου στη σκιά της Γης, δημιουργώντας το εντυπωσιακό «Ματωμένο Φεγγάρι» που φωτίζει τον ουρανό με χάλκινη λάμψη.

Η ατμόσφαιρα και οι αποχρώσεις του φεγγαριού

Το ηλιακό φως που διέρχεται από την ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρεται, αφαιρώντας το μπλε φως και αφήνοντας μόνο τα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος. Το ίδιο φαινόμενο κάνει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να φαίνονται κόκκινες, ενώ «λούζει» τη Σελήνη με μια θερμή, μεταλλική απόχρωση.

Η ακριβής απόχρωση του «Ματωμένου Φεγγαριού» ποικίλλει ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Η τέφρα από ηφαίστεια, ο καπνός από πυρκαγιές, η σκόνη ή η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν να κάνουν το φεγγάρι να φαίνεται πιο σκούρο ή πιο έντονο.

Σύμφωνα με τη NASA, σημειώνονται δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο. Αν και πλανήτες και δορυφόροι σε όλο το ηλιακό σύστημα δημιουργούν σκιές, μόνο η Γη προκαλεί εκλείψεις που καλύπτουν πλήρως τη Σελήνη της. Αυτή η κοσμική ευθυγράμμιση δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται σταδιακά από τη Γη κατά περίπου τέσσερα εκατοστά τον χρόνο.